Công tác dân nguyện: Kênh 'cảm nhận sớm lòng dân' và hệ thống cảnh báo chính sách

Ngày 10/6/2026, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã khai mạc Phiên họp thứ 3 (phiên họp thường kỳ tháng 6/2026) để xem xét, quyết định theo thẩm quyền đối với 7 nội dung quan trọng thuộc các lĩnh vực tư pháp, tài chính - ngân sách, giám sát, dân nguyện và tổ chức bộ máy tham mưu của Quốc hội.

Công tác dân nguyện: Kênh 'cảm nhận sớm lòng dân' và hệ thống cảnh báo chính sách

Điểm nhấn đáng chú ý nhất tại phiên họp là yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội về việc nâng tầm hoạt động dân nguyện. Theo đó, công tác dân nguyện không chỉ dừng lại ở tiếp dân, xử lý đơn thư, chuyển kiến nghị mà phải trở thành kênh "cảm nhận sớm lòng dân", là hệ thống cảnh báo chính sách và là thước đo chất lượng quản trị quốc gia.

Công tác dân nguyện phải đi trước những bức xúc của người dân như thế nào?

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, công tác dân nguyện không được phép đi sau những bức xúc của người dân mà phải chủ động nghe ngóng, nắm bắt để lên tiếng trước. Việc trả lời kiến nghị cử tri phải thực chất, không hình thức. Trong hoạt động giám sát, cần chọn đúng các "điểm nghẽn" hoặc những vấn đề nóng để phối hợp với cơ quan liên quan kiểm tra, báo cáo trúng và đúng.

"Công tác dân nguyện phải đi sâu hơn, không chỉ dừng lại ở tiếp dân, xử lý đơn thư, chuyển kiến nghị mà yêu cầu dân nguyện phải là kênh 'cảm nhận sớm lòng dân', là hệ thống cảnh báo chính sách và là thước đo chất lượng quản trị quốc gia."

— Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn

Đánh giá cao những đổi mới trong cách xây dựng báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị thời gian tới, Ủy ban cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để nâng cao chất lượng báo cáo.

7 nội dung quan trọng được xem xét tại Phiên họp thứ 3

Phiên họp diễn ra trong một ngày nhưng phải xem xét 7 nội dung quan trọng, đòi hỏi sự tập trung trí tuệ cao của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan liên quan. Các nội dung chính bao gồm:

• Lĩnh vực tư pháp: Xem xét thông qua một pháp lệnh và một nghị quyết nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý cho hoạt động của Tòa án nhân dân (TAND) trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.
• Lĩnh vực tài chính - ngân sách: Xem xét thông qua hai nghị quyết liên quan.
• Công tác giám sát: Cho ý kiến về dự thảo kế hoạch giám sát và đề cương giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.
• Công tác dân nguyện: Cho ý kiến về Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 5/2026, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng.

Giám sát việc sử dụng trụ sở làm việc sau sắp xếp bộ máy

Theo Chủ tịch Quốc hội, đây là chuyên đề giám sát đầu tiên của Quốc hội khóa XVI. Vì vậy, công tác chuẩn bị phải được tiến hành thật chặt chẽ, bài bản và khoa học ngay từ khâu đầu tiên. Đặc biệt, hoạt động giám sát lần này phải gắn kết chặt chẽ với các chỉ đạo chiến lược của Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhất là tinh thần Nghị quyết số 04 của Trung ương.

Hiện nay, vấn đề quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính đang được dư luận xã hội hết sức quan tâm. Thực tế vẫn còn tình trạng trụ sở, đất đai, tài sản công dôi dư sau sắp xếp chậm được xử lý, khai thác chưa hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực của Nhà nước.

Những vấn đề thời sự cần bổ sung vào báo cáo dân nguyện

Một số ý kiến tại Phiên họp đề nghị báo cáo của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cần bổ sung cập nhật những vấn đề mang tính thời sự, bao gồm:

• Tình trạng lừa đảo qua hợp đồng nghỉ dưỡng đang diễn ra phức tạp, với nạn nhân chủ yếu là người cao tuổi, người nghỉ hưu.
• Thông tin chính sách miễn học phí đối với một số ngành đại học đặc thù như điện hạt nhân, bác sĩ tâm thần, pháp y, truyền nhiễm, hồi sức và các ngành nghệ thuật truyền thống, nhằm đẩy mạnh tuyên truyền, giúp người dân biết và định hướng cho con em học tập.
• Việc định hướng chọn ngành nghề trong giáo dục để đáp ứng Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Tác động thực tiễn của yêu cầu mới về công tác dân nguyện

Yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội về việc nâng tầm công tác dân nguyện thành "kênh cảm nhận sớm lòng dân" và "hệ thống cảnh báo chính sách" sẽ tác động trực tiếp đến cách thức vận hành của bộ máy nhà nước. Cụ thể:

• Đối với người dân: Những bức xúc, kiến nghị sẽ được tiếp nhận và xử lý kịp thời hơn, không còn tình trạng "nước đến chân mới nhảy".
• Đối với doanh nghiệp: Các chính sách mới sẽ được rà soát, điều chỉnh sớm hơn dựa trên phản ánh thực tế từ thị trường, giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý.
• Đối với cơ quan nhà nước: Hoạt động giám sát sẽ tập trung vào các "điểm nghẽn" thực sự, tránh dàn trải, lãng phí nguồn lực.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Công tác dân nguyện là gì và vai trò của nó trong hệ thống chính trị?

Công tác dân nguyện là hoạt động của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp trong việc tiếp nhận, xử lý và theo dõi việc giải quyết các kiến nghị, phản ánh của cử tri và nhân dân. Theo yêu cầu mới của Chủ tịch Quốc hội, công tác dân nguyện không chỉ dừng lại ở xử lý đơn thư mà phải trở thành kênh cảnh báo chính sách và thước đo chất lượng quản trị quốc gia.

Những vấn đề thời sự nào được đề nghị bổ sung vào báo cáo dân nguyện tháng 5/2026?

Các ý kiến tại Phiên họp đề nghị bổ sung vào báo cáo các vấn đề như: tình trạng lừa đảo qua hợp đồng nghỉ dưỡng (nạn nhân là người cao tuổi), chính sách miễn học phí cho các ngành đặc thù (điện hạt nhân, bác sĩ tâm thần, pháp y...), và định hướng chọn ngành nghề theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.

Phiên họp thứ 3 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội diễn ra khi nào và xem xét bao nhiêu nội dung?

Phiên họp thứ 3 (phiên họp thường kỳ tháng 6/2026) của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khai mạc sáng ngày 10/6/2026, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Phiên họp xem xét 7 nội dung quan trọng thuộc các lĩnh vực tư pháp, tài chính - ngân sách, giám sát, dân nguyện và tổ chức bộ máy.