Đề xuất quy chế đào tạo chung cho giáo dục nghề nghiệp: 5 thông tư cũ được thay thế, doanh nghiệp tham gia sâu hơn

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo thông tư ban hành quy chế đào tạo chung cho toàn bộ hệ thống giáo dục nghề nghiệp (GDNN), dự kiến thay thế 5 thông tư hiện hành. Văn bản mới được xây dựng trên cơ sở Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025, hướng tới mục tiêu thống nhất quy trình đào tạo, mở rộng cơ hội học tập linh hoạt và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo.

Đề xuất quy chế đào tạo chung cho giáo dục nghề nghiệp: 5 thông tư cũ được thay thế, doanh nghiệp tham gia sâu hơn

Dự thảo quy chế đào tạo chung thay thế 5 thông tư nào trong giáo dục nghề nghiệp?

Theo dự thảo, quy chế mới sẽ thay thế 5 thông tư hiện hành đang điều chỉnh riêng lẻ các hoạt động đào tạo trong GDNN, bao gồm: đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng; đào tạo trình độ sơ cấp; đào tạo thường xuyên; đào tạo từ xa, tự học có hướng dẫn; và quy định về hồ sơ, sổ sách trong đào tạo. Dự thảo cũng bổ sung quy định về tổ chức đào tạo chương trình giáo dục trung học nghề và đào tạo đối với các ngành, nghề đặc thù.

Vì sao cần một quy chế đào tạo thống nhất trong toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp?

Bộ GD&ĐT cho rằng việc ban hành một quy chế thống nhất về đào tạo, kiểm tra, thi và xét công nhận tốt nghiệp sẽ bảo đảm tính đồng bộ trong quản lý và tổ chức đào tạo. Quy định mới được kỳ vọng tạo thuận lợi cho các cơ sở GDNN trong xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo, tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, thi và xét công nhận tốt nghiệp. Đồng thời, việc thống nhất quy chế giúp giảm bớt thủ tục, hạn chế chồng chéo trong quá trình thực hiện.

Dự thảo tiếp tục trao quyền chủ động cho các cơ sở đào tạo trong tổ chức đào tạo và ban hành quy định nội bộ phù hợp với đặc thù ngành nghề, điều kiện thực tế. Tuy nhiên, quyền chủ động phải đi đôi với trách nhiệm bảo đảm chất lượng đào tạo và công khai thông tin theo quy định.

Quy định mới về đào tạo trực tuyến và công nhận kết quả học tập có gì khác biệt?

Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo quy định thống nhất các phương thức đào tạo trong cùng một quy chế. Bên cạnh hình thức đào tạo trực tiếp, dự thảo bổ sung quy định về đào tạo trực tuyến, đào tạo từ xa và đào tạo kết hợp giữa trực tiếp với trực tuyến. Quy định này giúp người học có thêm lựa chọn phù hợp với điều kiện, nhu cầu cá nhân và mở rộng cơ hội tiếp cận GDNN theo hướng linh hoạt hơn.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về công nhận và chuyển đổi kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp. Cụ thể, kiến thức, kỹ năng đã tích lũy thông qua quá trình học tập, làm việc, tự học hoặc các chứng chỉ liên quan có thể được xem xét công nhận nếu đáp ứng chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo. Trên cơ sở đó, người học có thể được miễn, giảm hoặc thay thế các môn học, mô-đun tương đương, tránh phải học lại những nội dung đã hoàn thành.

Doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề như thế nào theo quy chế mới?

Dự thảo bổ sung quy định về đào tạo tại doanh nghiệp như một cách thức phối hợp tổ chức đào tạo giữa cơ sở GDNN và doanh nghiệp. Theo đó, người học được học tập, thực hành, thực tập trong môi trường làm việc thực tế dưới sự hướng dẫn của nhà giáo, chuyên gia hoặc kỹ thuật viên có kinh nghiệm. Quy định này nhằm cụ thể hóa chủ trương tăng gắn kết GDNN với thị trường lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp.

So với quy định hiện hành, doanh nghiệp được tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, không chỉ tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập mà còn tham gia hướng dẫn, hỗ trợ rèn luyện kỹ năng nghề, đánh giá kết quả học tập và phối hợp bảo đảm chất lượng đầu ra.

Lộ trình áp dụng và tác động thực tiễn của quy chế đào tạo chung

Dự thảo quy định các chương trình đào tạo phải được đăng ký trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành GDNN trước khi tuyển sinh và tổ chức đào tạo. Mọi thay đổi liên quan đến chương trình phải được công khai trước khi áp dụng, giúp người học có thêm thông tin khi lựa chọn ngành nghề, chương trình và cơ sở đào tạo.

Tác động thực tiễn: Việc tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp được kỳ vọng giúp người học nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, tăng khả năng thích ứng với công việc sau tốt nghiệp. Đồng thời, các cơ sở GDNN có thể cập nhật kịp thời yêu cầu về kỹ năng, công nghệ và nhu cầu nhân lực của thị trường lao động. Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến đối với dự thảo này trên Cổng thông tin điện tử của Bộ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Dự thảo quy chế đào tạo chung có hiệu lực từ khi nào?

Dự thảo hiện đang được Bộ GD&ĐT lấy ý kiến. Thời điểm có hiệu lực sẽ được xác định sau khi văn bản được ban hành chính thức.

Người học được hưởng lợi gì từ quy chế đào tạo mới?

Người học có thêm lựa chọn phương thức đào tạo (trực tiếp, trực tuyến, kết hợp), được công nhận kết quả học tập trước đó, không phải học lại nội dung đã tích lũy, và có cơ hội thực tập tại doanh nghiệp để nâng cao kỹ năng thực tế.

Doanh nghiệp có trách nhiệm gì khi tham gia đào tạo?

Doanh nghiệp tham gia hướng dẫn, hỗ trợ rèn luyện kỹ năng nghề, đánh giá kết quả học tập và phối hợp bảo đảm chất lượng đầu ra cho người học.