Mẫu từ chối nhận tiền nộp thừa 2026: Hướng dẫn chi tiết và quy định mới

Trong quá trình kê khai và nộp thuế, không ít trường hợp người nộp thuế nộp thừa số tiền so với nghĩa vụ thực tế. Để giải quyết tình trạng này, cơ quan thuế đã ban hành mẫu văn bản từ chối nhận lại số tiền nộp thừa (Mẫu 01/ĐNKHT) theo Thông tư 80/2021/TT-BTC. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết mẫu văn bản này, đồng thời cập nhật các quy định mới nhất về xử lý tiền thuế nộp thừa theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 2025.

Mẫu từ chối nhận tiền nộp thừa 2026: Hướng dẫn chi tiết và quy định mới

Mẫu 01/ĐNKHT là gì? Quy định pháp lý nào điều chỉnh?

Mẫu 01/ĐNKHT là mẫu văn bản từ chối nhận lại số tiền nộp thừa, được ban hành kèm theo Thông tư 80/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính. Mẫu này dành cho các tổ chức, cá nhân, hộ kinh doanh khi có số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đã nộp hoặc bị khấu trừ vượt quá số phải nộp, nhưng người nộp thuế tự nguyện từ chối nhận lại số tiền chênh lệch đó. Theo các chuyên gia pháp lý, việc sử dụng mẫu này giúp quy trình xử lý tiền nộp thừa trở nên minh bạch và thống nhất trên toàn quốc.

Hướng dẫn xử lý tiền thuế nộp thừa theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP

Theo Điều 12 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP), việc xử lý tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa được quy định cụ thể như sau:

• Trường hợp 1: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã được tổ chức khấu trừ và nộp thuế thay (theo khoản 1 Điều 11 Nghị định này) nhưng doanh thu thực tế phát sinh trong năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, thì thực hiện thủ tục bù trừ, hoàn trả, hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách theo quy định của pháp luật quản lý thuế.
• Trường hợp 2: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nhưng doanh thu thực tế phát sinh trong năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, thì xử lý bù trừ hoặc hoàn trả số thuế nộp thừa.
• Trường hợp 3: Nếu số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đã nộp hoặc bị khấu trừ lớn hơn số phải nộp, thì cũng thực hiện xử lý bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kiêm bù trừ.

Đáng chú ý: Hồ sơ đề nghị xử lý tiền nộp thừa, thẩm quyền, trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết được thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Nơi nộp hồ sơ hoàn thuế là cơ quan thuế nơi nộp hồ sơ khai thuế. Riêng đối với hộ kinh doanh chỉ có hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số, cơ quan tiếp nhận là cơ quan thuế quản lý nơi chủ hộ kinh doanh cư trú.

Nguyên tắc quản lý thuế theo Luật Quản lý thuế 2025

Luật Quản lý thuế 2025 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2026) đặt ra những nguyên tắc cốt lõi tại Điều 6, ảnh hưởng trực tiếp đến việc xử lý tiền nộp thừa:

“Quản lý thuế phải bảo đảm công khai, minh bạch, bình đẳng, lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.”

Các nguyên tắc cụ thể bao gồm:

• Nguyên tắc bản chất hoạt động, giao dịch: Xác định nghĩa vụ thuế dựa trên bản chất thương mại, kinh tế, tài chính, không phụ thuộc vào hình thức hợp đồng.
• Nguyên tắc giao dịch độc lập: Đảm bảo các giao dịch giữa các bên liên quan được thực hiện theo giá thị trường.
• Nguyên tắc quản lý rủi ro: Sử dụng hiệu quả nguồn lực dựa trên mức độ rủi ro của người nộp thuế.
• Nguyên tắc quản lý tuân thủ: Khuyến khích tự giác, tự nguyện thực hiện nghĩa vụ thuế.
• Nguyên tắc thông lệ quốc tế: Phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

Theo đánh giá của các chuyên gia thuế, những nguyên tắc này tạo ra một khuôn khổ pháp lý vững chắc, giúp người nộp thuế dễ dàng hơn trong việc yêu cầu hoàn trả hoặc từ chối nhận lại tiền nộp thừa.

Tác động thực tiễn đến người dân và doanh nghiệp

Việc áp dụng mẫu từ chối nhận tiền nộp thừa và các quy định mới có tác động rõ rệt:

• Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: Những đối tượng có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm được hưởng lợi lớn, vì họ có thể chủ động từ chối nhận lại số tiền nộp thừa thông qua Mẫu 01/ĐNKHT, giúp giảm thủ tục hành chính và tiết kiệm thời gian.
• Đối với doanh nghiệp: Các doanh nghiệp có phát sinh tiền nộp thừa cần lưu ý thời hạn và địa điểm nộp hồ sơ. Nếu không muốn nhận lại, họ có thể sử dụng mẫu từ chối để chuyển số tiền này sang kỳ nộp thuế tiếp theo hoặc bù trừ với các khoản nợ khác.
• Đối với cơ quan thuế: Quy trình xử lý trở nên minh bạch hơn, giảm áp lực giải quyết hồ sơ hoàn thuế không cần thiết.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Khi nào tôi nên sử dụng Mẫu 01/ĐNKHT?

Bạn nên sử dụng mẫu này khi có số tiền thuế, tiền chậm nộp hoặc tiền phạt đã nộp thừa, nhưng bạn không muốn nhận lại bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản. Thay vào đó, bạn có thể yêu cầu bù trừ vào các khoản thuế phải nộp trong tương lai.

Hồ sơ từ chối nhận tiền nộp thừa cần những giấy tờ gì?

Ngoài Mẫu 01/ĐNKHT, bạn cần chuẩn bị: chứng từ nộp thuế, tờ khai thuế có số tiền nộp thừa, và giấy tờ tùy thân (CMND/CCCD hoặc giấy đăng ký kinh doanh). Hồ sơ được nộp tại cơ quan thuế nơi bạn đã nộp hồ sơ khai thuế.

Thời gian giải quyết hồ sơ từ chối nhận tiền nộp thừa là bao lâu?

Theo quy định, cơ quan thuế có trách nhiệm giải quyết trong vòng 40 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Tuy nhiên, thời gian này có thể kéo dài hơn nếu hồ sơ cần xác minh thêm.

Kết luận: Mẫu văn bản từ chối nhận lại số tiền nộp thừa (Mẫu 01/ĐNKHT) là công cụ pháp lý hữu ích, giúp người nộp thuế chủ động trong việc xử lý số tiền nộp thừa. Với các quy định mới từ Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Luật Quản lý thuế 2025, quy trình này ngày càng minh bạch và thuận tiện hơn. Để tránh rủi ro, người nộp thuế nên tham khảo ý kiến chuyên gia hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế trước khi thực hiện.