Phân tích chiến lược kiến tạo hòa bình và thịnh vượng: Từ công nghệ đến ngoại giao tại Singapore 2025

Trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc, chuyến thăm Singapore năm 2025 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đánh dấu một bước ngoặt trong chiến lược kiến tạo hòa bình và thịnh vượng của Việt Nam. Với hai sự kiện trọng tâm là Diễn đàn kết nối công nghệ Việt Nam-Singapore và Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, các thông điệp về tự cường công nghệ, hợp tác mở và trách nhiệm quốc tế đã được truyền tải mạnh mẽ, nhận được sự đánh giá cao từ truyền thông quốc tế như Bloomberg.

Phân tích chiến lược kiến tạo hòa bình và thịnh vượng: Từ công nghệ đến ngoại giao tại Singapore 2025

Chiến lược tự cường công nghệ: Mô hình 'ba nhà của hai nước' là gì?

Theo bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn kết nối công nghệ Việt Nam-Singapore, tự cường công nghệ không đồng nghĩa với khép kín, mà phải được xây dựng trên nền tảng hợp tác mở, kết nối tri thức và cùng phát triển năng lực công nghệ. Điểm nhấn đặc biệt là đề xuất mô hình “ba nhà của hai nước”, mở rộng từ mô hình “ba nhà” (Nhà nước – Nhà khoa học – Nhà doanh nghiệp) trong phạm vi một quốc gia. Cụ thể, mô hình này hướng tới sự hợp tác giữa Nhà nước kiến tạo, nhà khoa học tiên phong và nhà doanh nghiệp dẫn dắt của cả Việt Nam và Singapore, cùng tham gia vào quá trình đồng nghiên cứu, đồng phát triển và đồng sản xuất.

Các lĩnh vực hợp tác công nghệ trọng tâm tại Diễn đàn kết nối công nghệ 2025

Diễn đàn với chủ đề “Từ đối tác chiến lược tới các nền tảng công nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững thế hệ mới” đã giới thiệu sinh động các mô hình AI, logistics thông minh và quản trị bằng dữ liệu thời gian thực. Hội trường sức chứa khoảng 1.000 chỗ ngồi đã ken đặc, với sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách, giới nghiên cứu và các tập đoàn công nghệ hàng đầu khu vực. Các tham luận tập trung vào ba vấn đề cấp thiết:

• Đào tạo nguồn nhân lực AI: Làm thế nào để đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
• Thương mại hóa nghiên cứu khoa học: Cơ chế kết nối giữa viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.
• Kết nối viện-trường-doanh nghiệp: Chiến lược để không bị tụt lại trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.

Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Thông điệp 'Chủ động kiến tạo hòa bình'

Tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, với hơn 400 đại biểu cấp cao tham dự, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề với chủ đề “Chủ động kiến tạo hòa bình-ổn định-phát triển trong một thế giới nhiều biến động”. Theo đó, Việt Nam chỉ ra ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang tác động lẫn nhau:

• Khủng hoảng trật tự quốc tế: Sự suy yếu của các thể chế đa phương và luật lệ quốc tế.
• Khủng hoảng mô hình phát triển: Sự bất cập của các mô hình tăng trưởng truyền thống.
• Khủng hoảng lòng tin chiến lược: Sự gia tăng nghi ngờ giữa các quốc gia.

Đáng chú ý, bài phát biểu đã cảnh báo về mặt trái của các công nghệ tiến bộ như AI, dữ liệu lớn (Big Data) và điện toán lượng tử, khi có thể bị lạm dụng để tấn công mạng, thao túng thông tin và tự động hóa xung đột. Truyền thông quốc tế, đặc biệt là Bloomberg, đã đánh giá cao vị thế ngày càng được nâng cao của Việt Nam với tư cách là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á.

Tác động thực tiễn: Hợp tác công nghệ Việt Nam-Singapore sau chuyến thăm

Ngay tại diễn đàn, trước sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước, hàng loạt văn kiện hợp tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ đã được ký kết. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nhấn mạnh tư duy kiến tạo thực tiễn: “Nếu chỉ chọn sự an toàn thì sẽ không có đột phá”. Theo đó, Nhà nước cần chia sẻ rủi ro ban đầu, doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới, nhà khoa học gắn với nhu cầu sản xuất. Mục tiêu là đưa hợp tác khoa học-công nghệ trở thành động lực phát triển mới, tận dụng lợi thế của Việt Nam (thị trường lớn, nhân lực trẻ, tốc độ chuyển đổi số nhanh) và Singapore (trung tâm công nghệ, đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực).

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mô hình 'ba nhà của hai nước' có ý nghĩa gì đối với doanh nghiệp Việt Nam?

Mô hình này tạo cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp với công nghệ tiên tiến từ Singapore thông qua cơ chế đồng nghiên cứu, đồng phát triển và đồng sản xuất. Doanh nghiệp có thể tham gia vào các dự án hợp tác với sự bảo trợ của Nhà nước, giảm thiểu rủi ro ban đầu và tăng khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Việt Nam đã ký kết những văn kiện hợp tác công nghệ nào với Singapore?

Theo thông tin từ diễn đàn, hàng loạt văn kiện hợp tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ đã được ký kết dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo cấp cao hai nước. Các văn kiện này tập trung vào chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và xây dựng trung tâm nghiên cứu chung.

Thông điệp về an ninh trong kỷ nguyên số tại Shangri-La có gì đặc biệt?

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã cảnh báo về ba rủi ro chính từ công nghệ: tấn công mạng, thao túng thông tin và tự động hóa xung đột. Thông điệp nhấn mạnh rằng công nghệ càng phát triển thì trách nhiệm của con người càng phải rõ ràng, đổi mới phải đi cùng an toàn và lợi ích của con người. Điều này đã chạm đúng mối quan tâm chung của giới lập pháp quốc tế.