Quy định 193: Ban Chỉ đạo Trung ương về thể chế và thực thi pháp luật có quyền xử lý cán bộ, đảng viên cản trở?

Ngày 3/6/2026, Bộ Chính trị ban hành Quy định số 193-QĐ/TW về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và chế độ làm việc của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật (gọi tắt là Ban Chỉ đạo). Văn bản này thay thế Quy định số 297-QĐ/TW (4/6/2025) và Quy định số 209-QĐ/TW (27/12/2024), hợp nhất hai Ban Chỉ đạo trước đây thành một cơ quan duy nhất, với thẩm quyền mạnh mẽ hơn, bao gồm quyền kiến nghị xử lý cán bộ, đảng viên có hành vi cản trở hoặc không thực thi các chủ trương về thể chế và pháp luật.

Quy định 193: Ban Chỉ đạo Trung ương về thể chế và thực thi pháp luật có quyền xử lý cán bộ, đảng viên cản trở?

Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật là gì?

Theo Quy định 193, Ban Chỉ đạo do Bộ Chính trị thành lập, có chức năng tham mưu giúp Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định chủ trương, đường lối, định hướng lớn về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật. Trọng tâm là lãnh đạo, chỉ đạo việc triển khai Nghị quyết số 66-NQ/TW (30/4/2025) của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật trong kỷ nguyên mới. Ban Chỉ đạo hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, không làm thay chức năng của các cơ quan trong hệ thống chính trị, nhưng có quyền điều phối, đôn đốc, kiểm tra, giám sát các nhiệm vụ chiến lược.

Nhiệm vụ chính của Ban Chỉ đạo là gì?

Quy định 193 liệt kê 6 nhóm nhiệm vụ cốt lõi, bao gồm:

• Tham mưu, đề xuất với Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chủ trương, định hướng chiến lược về cơ chế, chính sách, giải pháp hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.
• Chỉ đạo giải quyết những vấn đề chiến lược, liên ngành, những điểm nghẽn lớn cần sự chỉ đạo thống nhất của Trung ương.
• Chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, giám sát các cấp ủy, tổ chức đảng trong việc triển khai các nghị quyết, quy định của Đảng về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.
• Chỉ đạo xử lý nghiêm các tổ chức đảng, đảng viên có hành vi trì hoãn, cản trở hoặc không thực hiện nhiệm vụ, giải pháp hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.
• Định hướng cung cấp thông tin, tuyên truyền về chủ trương, giải pháp; xử lý hành vi lợi dụng tuyên truyền làm phương hại lợi ích quốc gia - dân tộc.
• Tổ chức sơ kết, tổng kết định kỳ hoặc đột xuất, báo cáo Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Ban Chỉ đạo có quyền hạn gì đặc biệt?

Điểm nổi bật của Quy định 193 là quyền hạn xử lý cán bộ, đảng viên. Cụ thể, Ban Chỉ đạo có quyền:

• Yêu cầu các tổ chức đảng, tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương, cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền báo cáo về kết quả thực hiện chủ trương.
• Yêu cầu các cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các chủ trương.
• Kiến nghị với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chính sách lớn.
• Kiến nghị với Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, quyết định hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý cán bộ, đảng viên có hành vi cản trở, gây khó khăn hoặc không thực hiện các chủ trương, định hướng, giải pháp hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật.
• Trực tiếp làm việc với cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan liên quan khi cần thiết.

Cơ cấu tổ chức và chế độ làm việc của Ban Chỉ đạo

Quy định 193 quy định rõ Trưởng Ban do Bộ Chính trị phân công, có quyền lãnh đạo chung, quyết định kế hoạch, chương trình công tác, và đặc biệt: chỉ đạo kiểm tra, đánh giá, xử lý trách nhiệm cá nhân, cơ quan xây dựng, ban hành, thực thi văn bản quy phạm pháp luật nếu phát hiện nội dung vi phạm quy định của Đảng, Hiến pháp hoặc tạo kẽ hở cho tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, cản trở sự phát triển.

Đảng ủy Bộ Tư pháp là Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo, có trách nhiệm tham mưu, giúp việc, xây dựng chương trình công tác hằng năm, tổng hợp báo cáo, đôn đốc kiểm tra, thẩm định đề án, và được huy động chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư tham gia tư vấn.

Về chế độ làm việc: Ban Chỉ đạo họp định kỳ 6 tháng một lần; Thường trực Ban Chỉ đạo họp định kỳ 3 tháng một lần; có thể họp đột xuất khi cần. Kết luận phiên họp được thông báo bằng văn bản đến các cơ quan liên quan.

Hiệu lực và phạm vi thay thế của Quy định 193

Quy định 193 có hiệu lực kể từ ngày ký (3/6/2026) và thay thế hoàn toàn:

• Quy định số 297-QĐ/TW (4/6/2025) của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật.
• Quy định số 209-QĐ/TW (27/12/2024) của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Cải cách tư pháp Trung ương.

Như vậy, hai Ban Chỉ đạo trước đây được hợp nhất thành một cơ quan duy nhất, tập trung nguồn lực và thẩm quyền để đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tác động thực tiễn đối với cán bộ, đảng viên và doanh nghiệp

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Quy định 193 tạo ra một cơ chế giám sát và xử lý vi phạm mạnh mẽ hơn, đặc biệt là đối với cán bộ, đảng viên có hành vi trì hoãn, cản trở hoặc không thực thi các chủ trương về thể chế và pháp luật. Điều này có thể giúp giảm tình trạng “tham nhũng vặt” trong quy trình ban hành văn bản pháp luật, rút ngắn thời gian xây dựng chính sách, và tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch hơn. Doanh nghiệp và người dân có thể kỳ vọng vào một hệ thống pháp luật được hoàn thiện nhanh hơn, ít điểm nghẽn hơn, nhờ sự chỉ đạo trực tiếp từ Ban Chỉ đạo.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Ban Chỉ đạo có quyền sa thải cán bộ, đảng viên không?

Không. Ban Chỉ đạo không có quyền trực tiếp sa thải mà chỉ có quyền kiến nghị với Bộ Chính trị, Ban Bí thư hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý. Tuy nhiên, kiến nghị này có tính chất ràng buộc cao trong hệ thống chính trị.

Cơ quan nào chịu trách nhiệm thường trực của Ban Chỉ đạo?

Theo Quy định 193, Đảng ủy Bộ Tư pháp là Cơ quan Thường trực, chịu trách nhiệm tham mưu, giúp việc, xây dựng chương trình công tác và tổng hợp báo cáo cho Ban Chỉ đạo.

Quy định 193 có hiệu lực từ khi nào?

Quy định 193 có hiệu lực từ ngày ký, tức là 3/6/2026, và thay thế hai Quy định cũ số 297-QĐ/TW và 209-QĐ/TW.