Quy trình dừng xe của CSGT theo Thông tư 73/2024: 7 bước bắt buộc

Bạn đang bị CSGT dừng xe và không biết quy trình đúng luật là như thế nào? Theo Thông tư 73/2024/TT-BCA có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, quy trình dừng xe của Cảnh sát giao thông được quy định chi tiết tại 7 bước, từ ra hiệu lệnh đến kết thúc kiểm soát. Bài viết này sẽ phân tích toàn bộ quy trình, căn cứ pháp lý và quyền lợi của người dân khi bị dừng xe.

Quy trình dừng xe của CSGT theo Thông tư 73/2024: 7 bước bắt buộc

1. Cảnh sát giao thông được dừng xe trong trường hợp nào?

Theo Điều 66 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ 01/01/2025), CSGT chỉ được dừng phương tiện khi có một trong 4 căn cứ sau đây:

• Trường hợp 1: Phát hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc có căn cứ xác định có hành vi vi phạm về trật tự, an toàn giao thông đường bộ hoặc vi phạm pháp luật khác.
• Trường hợp 2: Thực hiện theo mệnh lệnh, kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền.
• Trường hợp 3: Phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, phòng chống tội phạm, thiên tai, cháy nổ, cứu hộ.
• Trường hợp 4: Có tin báo, tố giác, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân về tội phạm hoặc hành vi vi phạm pháp luật.

Đáng chú ý, theo điểm a khoản 3 Điều 15 Thông tư 73/2024/TT-BCA, nếu phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ phát hiện vi phạm, CSGT được dừng xe để xử lý. Người vi phạm có quyền yêu cầu được xem thông tin, hình ảnh vi phạm tại nơi kiểm soát hoặc tại trụ sở đơn vị.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý: "Quy định này giúp người dân có quyền kiểm tra căn cứ xử phạt, tránh tình trạng xử phạt thiếu minh bạch. Đây là bước tiến trong cải cách hành chính và bảo vệ quyền lợi người tham gia giao thông."

2. Quy trình dừng xe của CSGT gồm 7 bước nào?

Theo Điều 12 đến Điều 18 Thông tư 73/2024/TT-BCA, quy trình dừng xe phải bảo đảm an toàn, đúng pháp luật, không gây cản trở giao thông. Dưới đây là 7 bước chi tiết:

Bước 1: Dừng phương tiện giao thông

CSGT phải thực hiện theo kế hoạch tuần tra đã được phê duyệt. Khi kiểm soát tại điểm cố định, phải đặt rào chắn bằng cọc tiêu hình chóp nón hoặc dây căng để hình thành khu vực thực thi công vụ. Khu vực này phải đủ diện tích cho: lắp đặt thiết bị kỹ thuật, kiểm soát giấy tờ - phương tiện, giải quyết vụ việc và tiếp công dân.

Lưu ý đặc biệt: Trên đường cao tốc, chỉ được dừng xe tại khu vực trạm thu phí, điểm đầu - cuối cao tốc hoặc đường dẫn ra/vào. Trường hợp tuần tra cơ động, chỉ dừng xe tại làn dừng khẩn cấp khi phát hiện vi phạm nghiêm trọng, phòng chống tội phạm, thiên tai, cứu hộ. CSGT phải đặt biển báo 245a (Đi chậm) hoặc 245b trước vị trí kiểm soát.

Bước 2: Ra hiệu lệnh dừng xe

CSGT sử dụng một hoặc nhiều tín hiệu: gậy chỉ huy giao thông, còi, loa, đèn tín hiệu ưu tiên, biển báo, cọc tiêu, hàng rào chắn. Cụ thể, CSGT đứng nghiêm, tay phải cầm gậy đưa lên chỉ vào phương tiện, đồng thời thổi còi dứt khoát và hướng dẫn lái xe dừng vào khu vực an toàn đã bố trí.

Bước 3: Tiếp cận và kiểm soát ban đầu

Khi phương tiện đã dừng đúng vị trí, CSGT đề nghị lái xe thực hiện biện pháp an toàn và xuống xe. CSGT thực hiện chào theo Điều lệnh CAND (trừ trường hợp người đó có dấu hiệu phạm tội, bị truy nã). Sau đó, CSGT phải thông báo rõ:

• Lý do dừng xe
• Nội dung kiểm soát
• Yêu cầu xuất trình giấy tờ

Bước 4: Kiểm tra giấy tờ và kiểm soát phương tiện

Các loại giấy tờ được kiểm tra gồm: Giấy phép lái xe, Giấy đăng ký xe (bản gốc hoặc bản sao chứng thực), Giấy chứng nhận kiểm định, Bảo hiểm bắt buộc TNDS. Người dân có thể xuất trình bản giấy hoặc thông tin trong tài khoản định danh điện tử VNeID hoặc Cơ sở dữ liệu Bộ Công an.

Việc kiểm tra kỹ thuật phương tiện thực hiện theo trình tự: từ trước ra sau, từ trái sang phải, từ ngoài vào trong, từ trên xuống dưới. Kiểm tra: biển số, màu sơn, kích thước, thiết bị an toàn, thiết bị giám sát hành trình, camera (nếu có).

Bước 5: Thông báo kết quả kiểm soát

CSGT báo cáo Tổ trưởng và thông báo cho người điều khiển về kết quả kiểm soát, hành vi vi phạm (nếu có) và biện pháp xử lý tiếp theo.

Bước 6: Xử lý vi phạm

Có 2 hình thức xử lý:

• Phạt tại chỗ (không lập biên bản): Áp dụng với phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền mức thấp theo Luật Xử lý vi phạm hành chính. CSGT có thể tạm giữ giấy tờ để bảo đảm thi hành quyết định.
• Lập biên bản: Khi sử dụng thiết bị kỹ thuật phát hiện vi phạm, mức phạt cao, hoặc thuộc trường hợp phải lập biên bản. Quy trình: đọc lại biên bản, yêu cầu ký hoặc điểm chỉ. Nếu người vi phạm không ký, phải mời đại diện xã hoặc người chứng kiến ký xác nhận.

CSGT có thể áp dụng biện pháp ngăn chặn: tạm giữ phương tiện, tang vật, tạm giữ giấy phép lái xe, niêm phong tang vật.

Bước 7: Kết thúc kiểm soát

Sau khi hoàn tất, nếu không vi phạm, CSGT cho phương tiện tiếp tục lưu thông. Nếu có vi phạm, thực hiện các bước xử lý theo quy định.

3. Tác động thực tiễn đến người dân và doanh nghiệp

Quy trình dừng xe mới theo Thông tư 73/2024/TT-BCA mang lại nhiều thay đổi quan trọng:

• Người dân được bảo vệ quyền lợi tốt hơn: CSGT phải thông báo rõ lý do, căn cứ dừng xe. Người vi phạm có quyền yêu cầu xem hình ảnh vi phạm.
• Doanh nghiệp vận tải được hưởng lợi: Quy định kiểm tra thiết bị giám sát hành trình, camera giám sát lái xe giúp đảm bảo an toàn, tránh vi phạm.
• Giảm tiêu cực, tăng minh bạch: Quy trình 7 bước rõ ràng, có sự giám sát, hạn chế tình trạng CSGT lạm quyền.

4. Câu hỏi thường gặp về quy trình dừng xe của CSGT

CSGT có được dừng xe trên đường cao tốc không?

Theo Điều 12 Thông tư 73/2024/TT-BCA, CSGT chỉ được dừng xe trên đường cao tốc tại khu vực trạm thu phí, điểm đầu - cuối cao tốc, đường dẫn ra/vào. Trường hợp tuần tra cơ động, chỉ dừng tại làn dừng khẩn cấp khi phát hiện vi phạm nghiêm trọng, phòng chống tội phạm, thiên tai, cứu hộ.

Người dân có quyền yêu cầu CSGT cho xem hình ảnh vi phạm không?

Có. Theo điểm a khoản 3 Điều 15 Thông tư 73/2024/TT-BCA, người vi phạm có quyền đề nghị được xem thông tin, hình ảnh vi phạm tại nơi kiểm soát. Nếu chưa có thông tin, CSGT phải hướng dẫn người vi phạm xem khi đến xử lý tại trụ sở đơn vị.

CSGT không thực hiện đúng quy trình thì xử lý thế nào?

Người dân có quyền khiếu nại, tố cáo hành vi vi phạm của CSGT. Theo Luật Khiếu nại 2011 và Luật Tố cáo 2018, có thể gửi đơn đến cơ quan chủ quản cấp trên hoặc gọi đường dây nóng của Bộ Công an. Việc CSGT không thực hiện đúng quy trình (không thông báo lý do, không chào, không đặt biển báo) có thể bị xử lý kỷ luật theo quy định.

5. Giải thích thuật ngữ pháp lý

• Thông tư 73/2024/TT-BCA: Văn bản quy định chi tiết về tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm giao thông đường bộ, có hiệu lực từ 01/01/2025.
• Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024: Luật mới thay thế Luật Giao thông đường bộ 2008, có hiệu lực từ 01/01/2025.
• VNeID: Tài khoản định danh điện tử do Bộ Công an cấp, được sử dụng để xuất trình giấy tờ thay thế bản giấy.
• Phạt tại chỗ: Hình thức xử phạt không lập biên bản, áp dụng với mức phạt thấp hoặc phạt cảnh cáo.

Trên đây là toàn bộ quy trình dừng xe của Cảnh sát giao thông theo quy định mới nhất. Nếu còn thắc mắc, bạn đọc vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật 1900.6588 để được hỗ trợ.