Sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử từ 13/02/2026: Cách tạo, sử dụng và giá trị pháp lý

Từ ngày 13/02/2026, việc tạo lập và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội (BHXH), thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) bản điện tử chính thức được thực hiện theo Thông tư 09/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành. Theo đó, người tham gia có thể nhận và sử dụng các bản điện tử này thông qua ứng dụng VNeID mức độ 2, VssID hoặc hòm thư điện tử, mà không cần phải nộp hoặc xuất trình bản giấy. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết các quy định về phương pháp tạo lập, hướng dẫn sử dụng và giá trị pháp lý của sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử.

Sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử từ 13/02/2026: Cách tạo, sử dụng và giá trị pháp lý

Phương pháp tạo lập sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử

Theo Điều 5 Thông tư 09/2026/TT-BTC, quy trình tạo lập sổ BHXH và thẻ BHYT bản điện tử được phân định rõ trách nhiệm giữa đơn vị/người tham gia và cơ quan bảo hiểm xã hội.

Trách nhiệm của đơn vị và người tham gia

Đơn vị sử dụng lao động và người tham gia có nghĩa vụ:

• Kê khai, nộp hồ sơ đăng ký tham gia, điều chỉnh thông tin BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp bằng phương thức giao dịch điện tử, theo quy định tại Điều 28, Điều 29 Luật Bảo hiểm xã hội 2024; Điều 17 Luật Bảo hiểm y tế và Điều 14, Điều 15, Điều 17 Nghị định số 143/2024/NĐ-CP về bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện.
• Đóng tiền đầy đủ, kịp thời theo quy định tại Điều 33, Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội; Điều 13, Điều 15 Luật Bảo hiểm y tế và Điều 11 Nghị định số 143/2024/NĐ-CP.

Trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm xã hội

Cơ quan bảo hiểm xã hội có trách nhiệm:

• Tiếp nhận, cập nhật, xử lý hồ sơ và tiền đóng vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm.
• Ghi nhận, xác thực sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử và trả kết quả vào kho quản lý dữ liệu điện tử và hòm thư điện tử (Email) của người tham gia.
• Trả danh sách tham gia và kết quả đóng bảo hiểm bản điện tử vào kho quản lý dữ liệu điện tử của đơn vị.

Hướng dẫn sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT online từ 13/02/2026

Theo khoản 1 Điều 6 Thông tư 09/2026/TT-BTC, người tham gia có thể nhận và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử thông qua các kênh sau:

• Ứng dụng Định danh điện tử quốc gia (VNeID) mức độ 2
• Ứng dụng Bảo hiểm xã hội số (VssID)
• Hòm thư điện tử (Email)

Sổ BHXH bản điện tử được sử dụng để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm thất nghiệp. Khi thực hiện thủ tục, người tham gia chỉ cần xuất trình sổ BHXH bản điện tử, không phải nộp hoặc xuất trình sổ giấy.

Thẻ BHYT bản điện tử được sử dụng khi khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế bảo hiểm và làm căn cứ thanh toán chi phí khám, chữa bệnh.

Giá trị pháp lý của sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử

Căn cứ Điều 6 Thông tư 09/2026/TT-BTC, khi người tham gia đã xuất trình sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử đúng theo hướng dẫn, các cơ quan, tổ chức, cơ sở khám chữa bệnh không được yêu cầu thêm bản giấy. Điều này khẳng định giá trị pháp lý tương đương giữa bản điện tử và bản giấy.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định này giúp giảm thiểu thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm.

Tác động thực tiễn đối với người dân và doanh nghiệp

Việc áp dụng sổ BHXH, thẻ BHYT điện tử mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Người lao động: Không còn lo lắng về việc mất, hỏng sổ giấy; có thể tra cứu thông tin đóng BHXH, BHYT mọi lúc, mọi nơi qua điện thoại thông minh.
• Doanh nghiệp: Giảm khối lượng công việc hành chính liên quan đến quản lý sổ giấy, tăng hiệu quả xử lý hồ sơ điện tử.
• Cơ sở khám chữa bệnh: Tiếp nhận và xác thực thông tin nhanh chóng qua hệ thống, giảm thời gian chờ đợi cho bệnh nhân.

Câu hỏi thường gặp

Tôi cần làm gì để có thể sử dụng sổ BHXH điện tử?

Bạn cần đăng ký và kích hoạt tài khoản VNeID mức độ 2 hoặc cài đặt ứng dụng VssID trên điện thoại thông minh. Sau đó, cơ quan BHXH sẽ gửi bản điện tử vào các kênh này khi bạn hoàn tất thủ tục đăng ký tham gia.

Sổ BHXH điện tử có giá trị như sổ giấy không?

Có. Theo quy định tại Điều 6 Thông tư 09/2026/TT-BTC, khi đã xuất trình bản điện tử, cơ quan chức năng không được yêu cầu thêm bản giấy, khẳng định giá trị pháp lý ngang nhau.

Nếu tôi không có điện thoại thông minh thì làm thế nào?

Bạn vẫn có thể nhận sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử qua hòm thư điện tử (Email) và in ra để sử dụng. Tuy nhiên, để thuận tiện nhất, bạn nên sử dụng VNeID hoặc VssID.