Tinh giản biên chế 2027-2031: Mục tiêu giảm 5-10%, chấm dứt 'giữ ghế' vì lợi ích cục bộ

Ngày 10/4/2025, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành Kết luận số 40-KL/TW về bổ sung, sửa đổi Quy định về quản lý biên chế của hệ thống chính trị; giao biên chế năm 2026 và định hướng giai đoạn 2027 – 2031. Văn bản này đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ tư duy 'quản lý biên chế' sang 'quản trị nguồn nhân lực quốc gia', với mục tiêu giảm từ 5% đến 10% biên chế toàn hệ thống trong 5 năm tới.

Tinh giản biên chế 2027-2031: Mục tiêu giảm 5-10%, chấm dứt 'giữ ghế' vì lợi ích cục bộ

Bộ Chính trị yêu cầu tinh giản biên chế thế nào giai đoạn 2027-2031?

Theo Kết luận số 40-KL/TW, Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế của hệ thống chính trị ở mức khoảng từ 5% đến 10%. Việc tinh giản này phải dựa trên kế hoạch, lộ trình và cam kết trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương. Các giải pháp chính bao gồm:

• Phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền rõ ràng.
• Áp dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để tinh giản quy trình công việc, giảm khâu trung gian.
• Sắp xếp tinh gọn tổ chức bên trong và sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập.
• Giảm số lượng lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, tổ chức.

Chuyển từ quản lý số lượng sang quản lý chất lượng và hiệu quả

Bộ Chính trị nhấn mạnh yêu cầu áp dụng phương pháp quản trị theo dữ liệu, lượng hóa công việc để xác định nhu cầu biên chế thực tế. Cụ thể, các cơ quan phải chuyển từ quản lý số lượng biên chế sang quản lý chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ.

"Định kỳ đánh giá cán bộ bằng các chỉ số được lượng hóa, đưa ra khỏi hệ thống những người không đủ năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ để thực hiện tuyển dụng công chức, viên chức đủ trình độ, năng lực vào bộ máy." — Theo Kết luận số 40-KL/TW.

Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về biên chế và cán bộ

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu chuyên ngành và liên thông từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã. Yêu cầu đặt ra là dữ liệu phải bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, dùng chung". Trong đó, ưu tiên xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về biên chế, cán bộ, công chức, viên chức và người làm việc hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập.

Không để tình trạng 'xin biên chế', 'giữ ghế', 'giữ cơ cấu'

Bộ Chính trị yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra tình trạng 'xin biên chế', 'giữ ghế', 'giữ cơ cấu' vì lợi ích cục bộ. Các bộ ngành, địa phương phải rà soát kỹ lưỡng, thực hiện sắp xếp tổ chức bên trong, bảo đảm lược bỏ các khâu trung gian, bộ phận hoạt động hình thức, năng suất thấp.

Quy định xử lý nơi có số công chức, viên chức vượt biên chế được giao

Đối với những cơ quan, đơn vị, địa phương có số công chức, viên chức có mặt lớn hơn số biên chế được giao năm 2026, Bộ Chính trị yêu cầu phải khẩn trương xây dựng kế hoạch, giải pháp, lộ trình phù hợp, khả thi. Mục tiêu là đến hết năm 2026 phải đưa về đúng số biên chế được Bộ Chính trị giao.

Cơ chế đặc thù cho Hà Nội và TP.HCM

Đối với các thành phố lớn, đô thị đặc biệt như thành phố Hà Nội và TP.HCM, Bộ Chính trị quyết định cơ chế đặc thù về quản lý, sử dụng biên chế. Các địa phương này sẽ thực hiện theo chủ trương, kết luận riêng của Bộ Chính trị.

Chuyển đổi tư duy: Từ 'quản lý biên chế' sang 'quản trị nguồn nhân lực quốc gia'

"Phải có cơ chế mạnh hơn để sàng lọc, thay thế người không đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ, thực hiện đúng nguyên tắc 'có vào - có ra' đối với biên chế hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, không để tình trạng vào biên chế là ổn định suốt đời." — Theo Kết luận số 40-KL/TW.

Bộ Chính trị yêu cầu chuyển mạnh tư duy 'quản lý biên chế' sang 'quản trị nguồn nhân lực quốc gia phục vụ phát triển đất nước'. Mục tiêu là quản lý và sử dụng hiệu quả từng biên chế được giao, xác định tổng biên chế của hệ thống chính trị có cơ cấu hợp lý, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có chất lượng cao.

Tác động thực tiễn đến người dân và doanh nghiệp

Việc tinh giản biên chế mạnh mẽ, kết hợp chuyển đổi số và cải cách hành chính, dự kiến sẽ tạo ra những thay đổi rõ rệt trong chất lượng dịch vụ công. Người dân và doanh nghiệp có thể kỳ vọng vào một bộ máy hành chính tinh gọn, hiệu quả, giảm thủ tục rườm rà, đặc biệt là trong các lĩnh vực then chốt như đăng ký kinh doanh, cấp phép xây dựng, thủ tục thuế…

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Kết luận số 40-KL/TW có hiệu lực từ khi nào?

Kết luận được ký ban hành ngày 10/4/2025 và có hiệu lực ngay từ thời điểm ban hành. Các quy định về giao biên chế năm 2026 và định hướng giai đoạn 2027-2031 sẽ được các bộ ngành, địa phương triển khai ngay trong năm 2025.

Mức giảm biên chế tối thiểu và tối đa là bao nhiêu?

Theo Kết luận, mức tinh giản biên chế dự kiến là khoảng từ 5% đến 10% toàn hệ thống chính trị. Tỷ lệ cụ thể sẽ phụ thuộc vào kế hoạch, lộ trình và cam kết trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Các biện pháp nào giúp ngăn chặn tình trạng 'giữ ghế' vì lợi ích cục bộ?

Bộ Chính trị yêu cầu rà soát kỹ lưỡng, sắp xếp tổ chức bên trong, lược bỏ các khâu trung gian, bộ phận hoạt động hình thức. Đồng thời, áp dụng đánh giá cán bộ bằng chỉ số lượng hóa, thực hiện nguyên tắc 'có vào - có ra' đối với biên chế hưởng lương ngân sách.