Vợ đuổi chồng ra khỏi nhà: Khung phạt hành chính và hình sự năm 2026 là bao nhiêu?

Hành vi vợ đuổi chồng ra khỏi nhà không chỉ là chuyện riêng tư của gia đình mà còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức tiền lên đến 30 triệu đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu cấu thành tội phạm. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết các khung phạt, điều kiện áp dụng và những trường hợp ngoại lệ mà các cặp vợ chồng cần đặc biệt lưu ý.

Vợ đuổi chồng ra khỏi nhà: Khung phạt hành chính và hình sự năm 2026 là bao nhiêu?

Mức phạt vợ đuổi chồng ra khỏi nhà năm 2026 là bao nhiêu?

Theo quy định tại Điều 45 Nghị định 282/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, hành vi cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp trái pháp luật sẽ bị xử phạt với các mức cụ thể tùy theo tính chất, mức độ vi phạm:

• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng: Áp dụng khi vợ (hoặc chồng) có hành vi cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp trái pháp luật. Đây là mức phạt cơ bản cho hành vi đuổi ra khỏi nhà đơn thuần.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Áp dụng khi có hành vi đe dọa xâm hại sức khỏe, tính mạng để cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp.
• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng: Áp dụng khi sử dụng công cụ, phương tiện hoặc vật dụng khác gây thương tích cho thành viên gia đình để cưỡng ép ra khỏi chỗ ở hợp pháp.

Đáng chú ý, hành vi này được xác định là một trong những hành vi bạo lực gia đình theo quy định tại điểm q khoản 1 Điều 3 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022. Theo đó, bạo lực gia đình được định nghĩa tại khoản 1 Điều 2 của Luật này là "hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình".

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc quy định mức phạt tăng dần theo tính chất nguy hiểm của hành vi cho thấy Nhà nước đang siết chặt chế tài xử lý bạo lực gia đình, đặc biệt là các hành vi xâm phạm quyền có chỗ ở hợp pháp của thành viên gia đình.

Khi nào vợ đuổi chồng ra khỏi nhà KHÔNG bị xử phạt?

Không phải mọi trường hợp vợ đuổi chồng ra khỏi nhà đều bị xử phạt. Căn cứ quy định tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi này chỉ bị xử lý khi hội tụ đủ hai yếu tố: (1) có hành vi cưỡng ép thành viên gia đình và (2) hành vi đó trái pháp luật. Dưới đây là ba trường hợp ngoại lệ quan trọng:

• Trường hợp 1 - Hành vi không phải bạo lực gia đình: Nếu việc đuổi chỉ là lời nói nhẹ nhàng, mang tính đùa vui, không có tính chất cưỡng ép hoặc không gây tổn hại về thể chất, tinh thần thì không thuộc diện bị xử phạt.
• Trường hợp 2 - Nhà là tài sản riêng của vợ và không phải chỗ ở hợp pháp của chồng: Nếu căn nhà là tài sản riêng của người vợ và người chồng không có quyền sử dụng hợp pháp đối với căn nhà đó (ví dụ: nhà được thừa kế riêng, mua trước hôn nhân và chồng không có tên trong hợp đồng thuê/mượn), thì việc yêu cầu chồng ra khỏi nhà không vi phạm. Tuy nhiên, cần lưu ý: nếu căn nhà là tài sản riêng của vợ nhưng lại là chỗ ở hợp pháp duy nhất của chồng (ví dụ: chồng không có nơi ở nào khác), thì việc đuổi chồng vẫn bị xem xét là hành vi bạo lực gia đình.
• Trường hợp 3 - Thực hiện theo quyết định của Tòa án: Khi có quyết định của Tòa án trong vụ án ly hôn, tranh chấp tài sản chung vợ chồng hoặc quyết định thi hành án, việc yêu cầu chồng ra khỏi nhà là thực hiện theo pháp luật, không bị coi là bạo lực gia đình.

Biện pháp xử lý bổ sung và trách nhiệm hình sự

Ngoài mức phạt tiền, người vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu. Việc xin lỗi có thể được thực hiện tại một trong các địa điểm sau: nhà riêng, nơi làm việc, địa điểm khác hoặc trên phương tiện thông tin đại chúng.

Đặc biệt, nếu hành vi vợ đuổi chồng ra khỏi nhà có dấu hiệu của các tội phạm hình sự như cố ý gây thương tích (Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2025), làm nhục người khác (Điều 155), hành hạ người khác (Điều 140) hoặc đe dọa giết người (Điều 133), người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án cao nhất lên đến nhiều năm tù giam.

Các hành vi bạo lực gia đình khác và mức phạt tương ứng

Ngoài hành vi đuổi ra khỏi nhà, Nghị định 282/2025/NĐ-CP còn quy định mức phạt cho nhiều hành vi bạo lực gia đình khác mà các bà vợ (hoặc ông chồng) cần đặc biệt lưu ý:

Mức phạtHành vi cụ thể

2.000.000 - 5.000.000 đồng

Đe dọa đánh chồng

5.000.000 - 10.000.000 đồng

Đánh đập chồng (chưa đến mức truy cứu hình sự); Lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; Cấm chồng gặp bạn bè nhằm cô lập, gây áp lực tâm lý thường xuyên

10.000.000 - 20.000.000 đồng

Dùng gậy đánh gây thương tích (chưa đến mức truy cứu hình sự); Bỏ mặc, không quan tâm chồng; Tiết lộ hoặc phát tán thông tin đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của chồng nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm

20.000.000 - 30.000.000 đồng

Cô lập, giam cầm chồng; Cưỡng ép chồng quan hệ tình dục trái ý muốn; Thu hết tiền lương của chồng nhằm tạo tình trạng lệ thuộc về vật chất, tinh thần

Tác động thực tiễn và khuyến nghị

Việc ban hành Nghị định 282/2025/NĐ-CP với các mức phạt cụ thể cho thấy xu hướng xử lý nghiêm minh hơn các hành vi bạo lực gia đình tại Việt Nam. Đối với các cặp vợ chồng đang có mâu thuẫn, cần lưu ý:

• Không tự ý đuổi nhau ra khỏi nhà khi chưa có sự phân định rõ ràng về quyền sở hữu tài sản và quyền cư trú hợp pháp.
• Trong trường hợp mâu thuẫn nghiêm trọng, nên giải quyết thông qua hòa giải gia đình hoặc yêu cầu Tòa án can thiệp thay vì tự ý xử lý.
• Nếu là nạn nhân của hành vi bạo lực gia đình, có thể liên hệ đường dây nóng 1900.6588 để được tư vấn miễn phí hoặc gọi 090 222 9061 để sử dụng dịch vụ luật sư tư vấn (có phí).

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Vợ đuổi chồng ra khỏi nhà vì nhà là tài sản riêng của vợ có bị phạt không?

Theo phân tích tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP, nếu căn nhà là tài sản riêng của vợ và không phải chỗ ở hợp pháp của chồng (chồng có nơi ở khác hoặc không đăng ký thường trú/tạm trú tại đây), thì việc yêu cầu chồng ra khỏi nhà có thể không bị xử phạt. Tuy nhiên, nếu căn nhà là chỗ ở hợp pháp duy nhất của chồng, hành vi này vẫn có thể bị xem xét là bạo lực gia đình.

Mức phạt cao nhất cho hành vi vợ đuổi chồng ra khỏi nhà là bao nhiêu?

Mức phạt cao nhất lên đến 30 triệu đồng theo quy định tại Điều 45 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, áp dụng khi người vợ sử dụng công cụ, phương tiện gây thương tích cho chồng để cưỡng ép ra khỏi nhà. Ngoài ra, nếu hành vi cấu thành tội phạm hình sự, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án tù.

Nếu chồng vi phạm nghĩa vụ gia đình, vợ có quyền đuổi chồng ra khỏi nhà không?

Pháp luật không cho phép vợ hoặc chồng tự ý đuổi nhau ra khỏi nhà dựa trên lý do vi phạm nghĩa vụ gia đình. Mọi hành vi cưỡng ép thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở hợp pháp trái pháp luật đều có thể bị xử phạt. Trong trường hợp chồng vi phạm nghiêm trọng, vợ nên làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn và phân chia tài sản, thay vì tự ý đuổi chồng ra khỏi nhà.