Thiếu chứng chỉ tiếng Anh, tin học: Công chức, viên chức có bị buộc thôi việc theo Nghị định 29/2023?

Việc thiếu chứng chỉ tiếng Anh và tin học có đủ căn cứ để buộc công chức, viên chức thôi việc hay không là thắc mắc của nhiều người đang làm việc trong khu vực công. Theo phân tích từ Luật sư Phạm Thanh Hữu (THƯ VIỆN PHÁP LUẬT) và căn cứ pháp lý tại Nghị định 29/2023/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 20/7/2023, câu trả lời phụ thuộc vào việc cơ quan nhà nước có thể bố trí vị trí việc làm khác hoặc tổ chức đào tạo lại cho người thiếu chuẩn hay không. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các trường hợp bị tinh giản biên chế theo quy định mới nhất.

Thiếu chứng chỉ tiếng Anh, tin học: Công chức, viên chức có bị buộc thôi việc theo Nghị định 29/2023?

Công chức, viên chức thiếu chứng chỉ tiếng Anh, tin học có bị tinh giản biên chế không?

Có. Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 2 Nghị định 29/2023/NĐ-CP, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động chưa đạt trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ quy định đối với vị trí việc làm đang đảm nhiệm thuộc diện bị tinh giản biên chế. Trình độ tiếng Anh và tin học được coi là một phần của tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ này. Tuy nhiên, việc cho thôi việc chỉ được thực hiện khi hội tụ đủ hai điều kiện: (1) không có vị trí việc làm khác phù hợp để bố trí và không thể bố trí đào tạo lại để chuẩn hóa; hoặc (2) cá nhân tự nguyện thực hiện tinh giản biên chế và được cơ quan quản lý đồng ý.

8 trường hợp cán bộ, công chức, viên chức bị tinh giản biên chế từ 20/7/2023

Theo Điều 2 Nghị định 29/2023/NĐ-CP, các đối tượng thuộc diện tinh giản biên chế bao gồm:

• Dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy: Cán bộ, công chức, viên chức dôi dư sau khi rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy, nhân sự theo quyết định của cấp có thẩm quyền, hoặc dôi dư do đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ.
• Dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính: Cán bộ, công chức, viên chức dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã.
• Dôi dư do cơ cấu lại vị trí việc làm: Người dôi dư do cơ cấu lại theo vị trí việc làm, không thể bố trí việc làm khác hoặc tự nguyện tinh giản và được đồng ý.
• Không đạt trình độ chuyên môn: Người chưa đạt trình độ đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ (bao gồm cả tiếng Anh, tin học), không có vị trí khác phù hợp và không thể đào tạo lại.
• Xếp loại chất lượng kém 2 năm liên tiếp: Có 2 năm liền kề, trong đó 1 năm hoàn thành nhiệm vụ và 1 năm không hoàn thành nhiệm vụ, không thể bố trí việc làm khác phù hợp.
• Nghỉ ốm dài ngày: Có 2 năm liên tiếp, mỗi năm tổng số ngày nghỉ ốm bằng hoặc cao hơn mức tối đa theo khoản 1 Điều 26 Luật Bảo hiểm xã hội, có xác nhận của cơ quan BHXH.
• Lãnh đạo thôi chức do sắp xếp: Cán bộ, công chức, viên chức lãnh đạo, quản lý thôi giữ chức vụ do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính, tự nguyện tinh giản và được đồng ý.
• Đang bị kỷ luật: Cán bộ, công chức, viên chức đang trong thời gian bị kỷ luật nhưng chưa đến mức bị bãi nhiệm hoặc buộc thôi việc, tự nguyện thực hiện tinh giản và được đồng ý.

Tác động thực tiễn: Người lao động cần làm gì để tránh bị tinh giản?

Quy định này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuẩn hóa trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ công chức, viên chức. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc thiếu chứng chỉ tiếng Anh, tin học không tự động dẫn đến thôi việc. Trước hết, cơ quan quản lý có trách nhiệm xem xét bố trí vị trí việc làm khác phù hợp hoặc tổ chức đào tạo lại. Chỉ khi không thể thực hiện các biện pháp này, hoặc cá nhân tự nguyện, thì mới áp dụng chính sách tinh giản biên chế. Do đó, người lao động nên chủ động tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng tiêu chuẩn vị trí việc làm, tránh rủi ro bị cho thôi việc.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tôi thiếu chứng chỉ tiếng Anh nhưng đã có thâm niên công tác 20 năm, có bị buộc thôi việc ngay không?

Không. Theo quy định, cơ quan sẽ ưu tiên bố trí vị trí việc làm khác phù hợp hoặc tổ chức đào tạo lại để chuẩn hóa. Việc cho thôi việc chỉ là biện pháp cuối cùng khi không thể thực hiện các giải pháp trên và cá nhân tự nguyện hoặc được cơ quan đồng ý.

Trường hợp nào tôi bị coi là “dôi dư” và bị tinh giản biên chế?

Bạn bị coi là dôi dư khi thuộc một trong các trường hợp: (1) Sau khi cơ quan, tổ chức sắp xếp lại bộ máy, nhân sự; (2) Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã; (3) Sau khi cơ cấu lại vị trí việc làm mà không thể bố trí việc làm khác. Các trường hợp này đều phải có quyết định của cấp có thẩm quyền.