Nhà khoa học phải kê khai xung đột lợi ích từ 27/5/2026

Theo Quyết định 2557/QĐ-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 27/5/2026, các nhà khoa học tham gia phản biện, nghiệm thu đề tài phải kê khai trung thực xung đột lợi ích. Quy định này nhằm tăng cường liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Nhà khoa học phải kê khai xung đột lợi ích từ 27/5/2026

Theo Điều 20 của Hướng dẫn kèm Quyết định, các xung đột lợi ích bao gồm: lợi ích tài chính trực tiếp hoặc gián tiếp; quan hệ gia đình; thầy trò; cấp trên - cấp dưới; đồng tác giả gần đây; quyền sở hữu trí tuệ; cổ phần; hợp đồng tư vấn; hoặc lợi ích phi tài chính có thể ảnh hưởng đến đánh giá chuyên môn. Khi có xung đột, cá nhân phải tự rút lui hoặc chịu biện pháp kiểm soát phù hợp.

Bên cạnh đó, Điều 10 cấm nhà khoa học nhận tư vấn, phản biện ngoài chuyên môn; yêu cầu đánh giá độc lập, khách quan, bảo mật thông tin; và không được trì hoãn, cản trở, đe dọa hoặc can thiệp vào quy trình xét duyệt. Nguồn tài trợ và quan hệ tài chính cũng phải được công khai để minh bạch hoạt động khoa học.

Theo đánh giá của chuyên gia pháp lý, quy định này giúp ngăn chặn tình trạng thiên vị, nâng cao chất lượng phản biện khoa học tại Việt Nam. Các cơ quan nghiên cứu cần cập nhật quy chế nội bộ để thực thi từ ngày 27/5/2026.