Sửa đổi Luật Hòa giải ở cơ sở: bổ sung hòa giải trực tuyến, đơn giản hóa thủ tục

Bộ Tư pháp đang hoàn thiện dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), với nhiều điểm mới như bổ sung hình thức hòa giải trực tuyến, cơ chế chỉ định hòa giải viên trong trường hợp đặc biệt và đơn giản hóa thủ tục công nhận kết quả hòa giải thành tại Tòa án. Dự thảo được xây dựng trên 5 nhóm chính sách lớn đã được Chính phủ thông qua, nhằm khắc phục bất cập thực tiễn và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Sửa đổi Luật Hòa giải ở cơ sở: bổ sung hòa giải trực tuyến, đơn giản hóa thủ tục

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc, việc sửa đổi luật là yêu cầu cần thiết để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Dự thảo dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai (năm 2026). Ban soạn thảo đang khẩn trương tiếp thu ý kiến từ thực tiễn để hoàn thiện văn bản.

Điểm mới đáng chú ý:

• Hòa giải trực tuyến không bắt buộc, áp dụng linh hoạt tùy điều kiện địa phương.
• Bổ sung cơ chế chỉ định hòa giải viên khi việc bầu gặp khó khăn do yếu tố khách quan.
• Mở rộng đối tượng được mời tham gia hòa giải, đặc biệt là chuyên gia về kinh tế, xã hội, pháp luật.
• Đơn giản hóa thủ tục công nhận kết quả hòa giải thành tại Tòa án, không áp dụng quy trình phức tạp như giải quyết vụ án.

Tại hội thảo góp ý, các đại biểu tập trung vào tiêu chuẩn hòa giải viên, cơ chế hỗ trợ và tính khả thi. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao các ý kiến sát thực tiễn, đề nghị Ban soạn thảo tiếp thu đầy đủ để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội.

“Thủ tục công nhận kết quả hòa giải thành cần được thiết kế theo hướng thuận tiện, dễ thực hiện, không áp dụng quy trình phức tạp như khi giải quyết một vụ án tại Tòa án,” Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc nhấn mạnh.

Luật Hòa giải ở cơ sở hiện hành (năm 2013) sau hơn 12 năm thi hành đã giúp giải quyết nhiều mâu thuẫn nhỏ từ cơ sở, giảm áp lực cho hệ thống tòa án. Việc sửa đổi lần này được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại, phát huy vai trò hòa giải trong giải quyết tranh chấp từ sớm, góp phần ổn định xã hội.