Bị khai khống thu nhập nộp thuế: Hướng dẫn xử lý chi tiết và mức phạt mới nhất 2025

Thời gian gần đây, nhiều cá nhân bất ngờ phát hiện mình bị doanh nghiệp lạ khai khống thu nhập lên đến hàng trăm triệu đồng mỗi năm, dẫn đến nguy cơ bị truy thu thuế thu nhập cá nhân. Theo các chuyên gia pháp lý, hành vi này không chỉ vi phạm quy định về thuế mà còn có thể bị xử lý hình sự. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách tra cứu, phản ánh và các mức xử phạt cụ thể.

Bị khai khống thu nhập nộp thuế: Hướng dẫn xử lý chi tiết và mức phạt mới nhất 2025

Làm thế nào để phát hiện bị khai khống thu nhập?

Theo quy định hiện hành, cá nhân có thể dễ dàng tra cứu thông tin thu nhập của mình qua ứng dụng Etax mobile do Tổng cục Thuế phát triển. Đây là công cụ chính thức giúp người nộp thuế kiểm tra toàn bộ dữ liệu thu nhập đã được kê khai trong năm.

• Bước 1: Đăng nhập hệ thống Etax, chọn mục Tra cứu thông tin quyết toán.
• Bước 2: Lựa chọn năm cần tra cứu, sau đó nhấn Tra cứu.
• Bước 3: Chọn Xem chi tiết để kiểm tra toàn bộ thông tin thu nhập đã được kê khai.
• Bước 4: Nếu phát hiện có dấu hiệu bị khai khống, chọn chức năng Gửi thông tin đến cơ quan thuế để phản ánh.
• Bước 5: Điền lý do phản ánh. Có thể tham khảo nội dung: “Tôi không làm việc và không phát sinh thu nhập tại công ty này. Đề nghị cơ quan thuế kiểm tra, yêu cầu doanh nghiệp liên quan loại bỏ thông tin của tôi khỏi tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2025.”

Hành vi khai khống thu nhập bị xử phạt hành chính thế nào?

Theo Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi doanh nghiệp lấy cắp mã số thuế, khai khống thu nhập cho người nộp thuế cá nhân nhằm khai, tính chi phí tiền lương, tiền công được coi là hành vi trốn thuế. Mức xử phạt hành chính được quy định cụ thể như sau:

• Phạt tiền bằng số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế có từ một tình tiết giảm nhẹ trở lên.
• Phạt tiền 1,5 lần số tiền thuế trốn đối với trường hợp không có tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.
• Phạt tiền 02 lần số thuế trốn đối với trường hợp có một tình tiết tăng nặng.
• Phạt tiền 2,5 lần số thuế trốn đối với trường hợp có hai tình tiết tăng nặng.
• Phạt tiền 03 lần số thuế trốn đối với trường hợp có ba tình tiết tăng nặng trở lên.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn buộc phải nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước và điều chỉnh lại số lỗ, số thuế giá trị gia tăng đầu vào được khấu trừ (nếu có).

Khi nào bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội trốn thuế?

Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017, hành vi trốn thuế có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các mức phạt nghiêm khắc:

Đối với cá nhân

• Phạt tiền từ 100 - 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng - 01 năm nếu số tiền trốn thuế từ 100 - dưới 300 triệu đồng, hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế.
• Phạt tiền từ 500 triệu đồng - 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 - 03 năm nếu số tiền trốn thuế từ 300 triệu đồng - dưới 01 tỷ đồng, hoặc có tổ chức, lợi dụng chức vụ, phạm tội 02 lần trở lên.
• Phạt tiền từ 1,5 - 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 - 07 năm nếu số tiền trốn thuế từ 01 tỷ đồng trở lên.

Hình phạt bổ sung: Phạt tiền từ 20 - 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 01 - 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Đối với pháp nhân thương mại

• Phạt tiền từ 300 triệu - 01 tỷ đồng nếu số tiền trốn thuế từ 200 - dưới 300 triệu đồng.
• Phạt tiền từ 01 - 03 tỷ đồng nếu số tiền trốn thuế từ 300 triệu đồng - dưới 01 tỷ đồng, hoặc có tổ chức, phạm tội 02 lần trở lên.
• Phạt tiền từ 03 - 10 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động từ 06 tháng - 03 năm nếu số tiền trốn thuế từ 01 tỷ đồng trở lên.
• Đình chỉ hoạt động vĩnh viễn nếu thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 Bộ luật Hình sự.

Tác động thực tiễn đến người lao động

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc bị khai khống thu nhập không chỉ khiến người lao động đối mặt với nguy cơ bị truy thu thuế oan, mà còn có thể ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng, xác nhận thu nhập khi làm thủ tục hành chính. Đáng chú ý, nếu không kịp thời phản ánh, cá nhân có thể bị cơ quan thuế xử phạt do không kê khai đúng thu nhập thực tế. Do đó, việc chủ động kiểm tra thông tin thu nhập trên Etax ít nhất mỗi quý một lần là rất cần thiết.

Câu hỏi thường gặp

Tôi có thể ủy quyền cho người khác phản ánh việc bị khai khống thu nhập không?

Có. Theo quy định, cá nhân có thể ủy quyền cho người đại diện hợp pháp thực hiện việc gửi phản ánh đến cơ quan thuế. Tuy nhiên, cần có giấy ủy quyền hợp lệ theo quy định của pháp luật dân sự.

Thời gian cơ quan thuế xử lý phản ánh là bao lâu?

Theo quy trình, cơ quan thuế có trách nhiệm xác minh và xử lý phản ánh trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông tin. Trong trường hợp phức tạp, thời gian có thể kéo dài hơn nhưng không quá 60 ngày.

Nếu doanh nghiệp đã giải thể, tôi có phải chịu trách nhiệm về khoản thuế bị khai khống không?

Không. Theo Luật Quản lý thuế 2019, trách nhiệm nộp thuế chỉ phát sinh trên thu nhập thực tế. Nếu bạn chứng minh được mình không làm việc tại doanh nghiệp đó, cơ quan thuế sẽ loại bỏ khoản thu nhập khai khống và không truy thu thuế đối với bạn.