Cải cách thủ tục hành chính 2026: Lộ trình cắt giảm điều kiện kinh doanh và phân cấp mạnh mẽ

Ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành đồng loạt 11 Nghị quyết về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số" theo Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ngay sau đó, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương khẩn trương triển khai, với yêu cầu báo cáo kết quả trước ngày 12/6/2026.

Cải cách thủ tục hành chính 2026: Lộ trình cắt giảm điều kiện kinh doanh và phân cấp mạnh mẽ

Nội dung chính của 11 Nghị quyết về cải cách hành chính năm 2026 là gì?

Theo Công văn chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ dựa trên Báo cáo số 361/BC-BTP ngày 26/5/2026 của Bộ Tư pháp, các Nghị quyết tập trung vào ba trụ cột chính: phân quyền, phân cấp thủ tục hành chính; cắt giảm điều kiện kinh doanh; và cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Mục tiêu cuối cùng là tạo môi trường đầu tư thông thoáng, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Những bộ, ngành nào được giao nhiệm vụ rà soát và phân cấp thủ tục hành chính?

Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo trực tiếp 7 bộ và 1 cơ quan ngang bộ phải rà soát lại toàn bộ kết quả phân cấp thuộc phạm vi quản lý. Cụ thể:

• Bộ Y tế
• Bộ Giáo dục và Đào tạo
• Bộ Xây dựng
• Bộ Công thương
• Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
• Bộ Khoa học và Công nghệ
• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Các đơn vị này phải tiếp tục phân cấp theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật, nhằm đạt mục tiêu đặt ra tại Kết luận số 18-KL/TW.

Lộ trình cắt giảm điều kiện kinh doanh được thực hiện như thế nào?

Đáng chú ý, Bộ Tài chính và Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ rà soát lại các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh tương ứng với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện đã được cắt giảm. Yêu cầu đặt ra là phải cắt giảm thực chất, không hình thức, đúng theo tinh thần chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc yêu cầu rà soát lại các ngành nghề đã cắt giảm cho thấy quyết tâm chính trị rất cao, nhằm tránh tình trạng "cắt giảm trên giấy tờ" nhưng thực tế doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn do các quy định chồng chéo.

Thời hạn báo cáo và trách nhiệm của các địa phương là gì?

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải tổng hợp, báo cáo Bộ Tư pháp về tình hình bố trí, sắp xếp nguồn lực để tiếp nhận các thủ tục hành chính được phân cấp từ Trung ương. Các địa phương cũng cần nêu rõ khó khăn, vướng mắc và đề xuất, kiến nghị cụ thể (nếu có).

Thời hạn chót: Tất cả các báo cáo từ bộ, ngành và địa phương phải gửi về Bộ Tư pháp trước ngày 12/6/2026.

Vai trò của Bộ Tư pháp trong quá trình này là gì?

Bộ Tư pháp được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ để rà soát, cập nhật số liệu về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Mục tiêu là bảo đảm tính chính xác, thống nhất của số liệu trước khi tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình, kết quả thực hiện nhiệm vụ của các bộ, cơ quan và địa phương.

Tác động thực tiễn đến doanh nghiệp và người dân

Việc cắt giảm và phân cấp mạnh mẽ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh dự kiến sẽ mang lại những lợi ích thiết thực:

• Giảm chi phí tuân thủ: Doanh nghiệp không còn phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ, chứng từ không cần thiết.
• Rút ngắn thời gian xử lý: Việc phân cấp cho địa phương giúp hồ sơ được giải quyết nhanh hơn, tránh tình trạng chờ đợi từ Trung ương.
• Tăng tính minh bạch: Cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện giúp thị trường trở nên thông thoáng, thu hút đầu tư.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

11 Nghị quyết của Chính phủ có hiệu lực từ khi nào?

Các Nghị quyết được ban hành ngày 29/4/2026 và có hiệu lực kể từ ngày ký. Các bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm triển khai ngay các nội dung được giao.

Doanh nghiệp cần làm gì để theo dõi các thay đổi về thủ tục hành chính?

Doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật thông tin trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ (chinhphu.vn) và Cổng thông tin Bộ Tư pháp (moj.gov.vn). Ngoài ra, các hiệp hội doanh nghiệp sẽ là đầu mối quan trọng để phản ánh những vướng mắc trong quá trình thực thi.

Thời hạn cuối cùng để các bộ, ngành báo cáo kết quả là ngày nào?

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải gửi báo cáo về Bộ Tư pháp trước ngày 12/6/2026.