Công đoàn Việt Nam đổi mới toàn diện: 3 chức năng cốt lõi và phong trào 'Lao động giỏi, thu nhập tốt' giai đoạn 2026-2031

Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra từ ngày 3 đến 5/6/2026 tại Hà Nội, đã chính thức khai mạc với sự tham gia của 780 đại biểu ưu tú, đại diện cho gần 10 triệu đoàn viên công đoàn trên cả nước. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình toàn diện của tổ chức công đoàn trong kỷ nguyên số, với trọng tâm là đổi mới chức năng, nhiệm vụ và phương thức hoạt động.

Công đoàn Việt Nam đổi mới toàn diện: 3 chức năng cốt lõi và phong trào 'Lao động giỏi, thu nhập tốt' giai đoạn 2026-2031

Theo thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn), Đại hội đã thông qua Báo cáo chính trị, Báo cáo kiểm điểm của Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIII, cùng các văn kiện quan trọng khác, định hướng cho hoạt động của tổ chức trong 5 năm tới.

Công đoàn Việt Nam xác định 3 chức năng cốt lõi nào theo Hiến pháp và Luật Công đoàn?

Theo Điều 10 Hiến pháp 2013 và Điều 1 Luật Công đoàn 2012 (sửa đổi, bổ sung), tổ chức Công đoàn Việt Nam thực hiện 3 chức năng cốt lõi:

1. Đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động — đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.
2. Tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội, tham gia kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
3. Tuyên truyền, vận động, giáo dục đoàn viên, người lao động nâng cao nhận thức, ý thức pháp luật, kỷ luật lao động.

Phát biểu tại Đại hội, ông Ngọ Duy Hiểu - Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam nhấn mạnh: “Văn kiện lần này được xây dựng theo cách tiếp cận mới dựa trên chức năng, nhiệm vụ, thay vì chỉ đánh giá kết quả theo lĩnh vực truyền thống như trước đây.”

Phong trào thi đua 'Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt' có gì mới?

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Đại hội lần này là việc triển khai phong trào thi đua mới mang tên “Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt”. Phong trào này được phát triển trên cơ sở kế thừa phong trào “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo” trước đây, nhưng có tính hướng đích rõ ràng hơn.

Ông Ngọ Duy Hiểu giải thích: “Lao động giỏi đã bao hàm lao động sáng tạo, nhưng phải có tính hướng đích — nghĩa là tạo ra năng suất cao để người lao động có thu nhập tốt.” Đây là sự thay đổi về chất, gắn trực tiếp kết quả lao động với lợi ích kinh tế của người lao động, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế.

Đại hội Công đoàn XIV đã thảo luận những chuyên đề trọng tâm nào?

Trong khuôn khổ Đại hội, các đại biểu đã tham gia thảo luận tại 5 trung tâm chuyên đề, tập trung vào những nội dung lớn của nhiệm kỳ 2026-2031:

• Chuyên đề 1: Công đoàn đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền lợi người lao động.
• Chuyên đề 2: Phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở; nâng cao chất lượng cán bộ công đoàn; xây dựng tổ chức vững mạnh; tham gia phát triển Đảng trong công nhân.
• Chuyên đề 3: Đổi mới toàn diện tài chính công đoàn, chăm lo phúc lợi đoàn viên.
• Chuyên đề 4: Đổi mới công tác tuyên truyền, vận động và công tác nữ công.
• Chuyên đề 5: Triển khai phong trào thi đua “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt”.

Bà Thái Thu Xương, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, khi trình bày Báo cáo kiểm điểm, đã chỉ ra những hạn chế còn tồn tại: “Việc lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIII có nội dung còn chậm; kết quả thực hiện một số chỉ tiêu chưa đạt; chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn tuy được quan tâm nhưng chưa đáp ứng yêu cầu.”

Tác động thực tiễn: Công đoàn sẽ thay đổi thế nào để thích ứng kỷ nguyên số?

Định hướng của nhiệm kỳ 2026-2031 nhấn mạnh việc đẩy mạnh cải cách hành chính, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động công đoàn. Các quy định hiện hành sẽ được rà soát, điều chỉnh theo hướng “thiết thực, ngắn gọn, dễ nhớ, dễ làm, dễ triển khai, dễ đánh giá”.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc chuyển đổi số trong công đoàn không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, mà còn tạo điều kiện để đoàn viên tiếp cận dịch vụ công đoàn một cách nhanh chóng, minh bạch hơn. Đặc biệt, việc tham gia xây dựng thể chế, phối hợp với các cơ quan nhà nước trong thanh tra, kiểm tra sẽ được tăng cường, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV diễn ra khi nào và có bao nhiêu đại biểu?

Đại hội diễn ra từ ngày 3 đến 5/6/2026 tại Hà Nội, với sự tham gia của 780 đại biểu, đại diện cho gần 10 triệu đoàn viên công đoàn trên cả nước.

Phong trào 'Lao động giỏi, Năng suất cao, Thu nhập tốt' khác gì so với phong trào cũ?

Phong trào mới kế thừa “Lao động giỏi, Lao động sáng tạo” nhưng bổ sung yếu tố hướng đích: kết quả lao động phải tạo ra năng suất cao, từ đó mang lại thu nhập tốt cho người lao động, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của nền kinh tế.

Công đoàn sẽ làm gì để khắc phục hạn chế về chuyển đổi số?

Theo Báo cáo kiểm điểm, Ban Chấp hành Tổng Liên đoàn sẽ đẩy mạnh cải cách hành chính, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; rà soát, bổ sung các quy định hiện hành để phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.