Đợt cao điểm chống xâm phạm sở hữu trí tuệ: Mục tiêu tăng 20% số vụ xử lý năm 2026

Ngày 2/6, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị sơ kết thực hiện Công điện 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Tại hội nghị, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương mở đợt cao điểm mới, phấn đấu tăng ít nhất 20% số vụ phát hiện, xử lý vi phạm so với năm 2025 trên tất cả các khâu từ thanh tra, xử lý hành chính đến điều tra, truy tố và xét xử hình sự.

Đợt cao điểm chống xâm phạm sở hữu trí tuệ: Mục tiêu tăng 20% số vụ xử lý năm 2026

Sau hơn 3 tuần triển khai Công điện 38/CĐ-TTg, kết quả thực thi đạt được như thế nào?

Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) do Thứ trưởng Hoàng Minh trình bày, tính đến ngày 30/5/2026, các lực lượng chức năng trên cả nước đã phát hiện 2.036 vụ việc có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, 1.616 vụ đã bị xử lý hành chính với tổng số tiền xử phạt gần 17,9 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm bị xử lý lên tới hơn 115,5 tỷ đồng, và trên 1.600 tổ chức, cá nhân bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Vi phạm trên môi trường số bị xử lý ra sao?

Công tác đấu tranh với vi phạm trên môi trường số đã được tăng cường mạnh mẽ. Các cơ quan chức năng đã ngăn chặn truy cập đối với 1.073 trang web vi phạm, bao gồm:

• 263 website phim lậu
• 177 website truyện lậu
• 612 trang truyền hình trái phép
• 21 website bán hàng có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp

Đặc biệt, lực lượng công an đã triệt phá nhiều đường dây vi phạm nghiêm trọng, trong đó có các trang web phát sóng bóng đá trái phép như CakhiaTV, Rakhoi TV. Tổng giá trị hàng hóa vi phạm bị thu giữ hơn 28 tỷ đồng.

Các biện pháp hình sự được áp dụng như thế nào?

Bên cạnh xử lý hành chính, các biện pháp hình sự cũng được áp dụng quyết liệt. Trong thời gian thực hiện Công điện 38/CĐ-TTg, các cơ quan chức năng đã:

• Khởi tố 44 vụ án liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
• 43 vụ án đã được phê duyệt quyết định khởi tố
• 5 vụ án đã được truy tố
• 4 vụ được tòa án thụ lý và đưa ra xét xử với 4 bị can

Xét theo nhóm đối tượng, các vụ vi phạm về nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý chiếm tỉ lệ áp đảo với 1.587 vụ xử lý hành chính, chiếm hơn 98% tổng số vụ việc bị xử lý. Các vụ vi phạm về quyền tác giả và quyền liên quan là 27 vụ.

Kết quả nổi bật tại các địa phương và so sánh với năm 2025?

Một số địa phương ghi nhận kết quả nổi bật:

• Hà Nội xử lý 340 vụ việc
• TPHCM xử lý 234 vụ việc
• Hai địa phương này chiếm khoảng 35,6% tổng số vụ việc được xử lý trên toàn quốc

Đáng chú ý, so với tháng 5/2025, số vụ xử lý tăng 370,6% (cao gấp 4,7 lần); số tiền xử phạt tăng 314,8%; trị giá tang vật bị xử lý tăng 827,5%, vượt xa mục tiêu tăng tối thiểu 20% được giao tại Công điện 38.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh: "Đây không chỉ là yêu cầu trong nước mà còn là cơ sở để Việt Nam chứng minh với các đối tác quốc tế về quyết tâm và hiệu quả thực chất trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ."

Tác động thực tiễn và những thách thức còn tồn tại

Theo đánh giá của Bộ KH&CN, các lực lượng chức năng đã chuyển từ trạng thái xử lý thụ động sang chủ động phát hiện, đấu tranh và ngăn chặn vi phạm. Công tác phối hợp liên ngành được cải thiện rõ rệt, tạo hiệu ứng răn đe và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp, người dân.

Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Hoạt động buôn bán hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu vẫn diễn ra công khai tại một số chợ truyền thống, trung tâm thương mại và trên các nền tảng thương mại điện tử. Phó Thủ tướng thẳng thắn chỉ rõ, những kết quả đạt được mới chỉ là bước đầu và còn nhiều tồn tại, hạn chế cần khắc phục.

Đợt cao điểm mới: Mục tiêu và giải pháp trọng tâm

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục mở đợt cao điểm mới, rà soát toàn diện tình hình và tập trung đấu tranh quyết liệt hơn nữa. Các giải pháp trọng tâm bao gồm:

• Xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian thực hiện
• Phấn đấu tăng ít nhất 20% số vụ phát hiện, xử lý vi phạm so với năm 2025 trên tất cả các khâu
• Rà soát toàn bộ quy định pháp luật liên quan, nghiên cứu mức xử phạt hành chính để bảo đảm tính răn đe
• Xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ, phấn đấu vận hành trong năm 2026
• Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp
• Tăng cường hướng dẫn về các biện pháp tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp và người dân

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mức phạt hành chính đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là bao nhiêu?

Theo quy định hiện hành, mức phạt tiền tối đa đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể lên tới 500 triệu đồng đối với tổ chức và 250 triệu đồng đối với cá nhân (theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP, sửa đổi bổ sung). Tuy nhiên, Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát để bảo đảm tính răn đe, có thể điều chỉnh tăng trong thời gian tới.

Doanh nghiệp cần làm gì để tự bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ?

Doanh nghiệp cần chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế tại Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN). Đồng thời, cần theo dõi thị trường, thu thập chứng cứ vi phạm và phối hợp với lực lượng chức năng (Quản lý thị trường, Công an) để xử lý kịp thời. Bộ KH&CN sẽ tăng cường hướng dẫn các biện pháp tự bảo vệ trong thời gian tới.

Thời hạn xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ là khi nào?

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&CN chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan, phấn đấu đưa hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ vào vận hành trong năm 2026, theo tinh thần Chỉ thị số 02/CT-TTg ngày 30/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ.