Khai mở dư địa tăng trưởng từ kinh tế biển và chuyển đổi xanh: Thể chế mới, mục tiêu xuất khẩu 30,69 tỷ USD

Việt Nam đang đẩy mạnh khai mở dư địa tăng trưởng từ kinh tế biển và chuyển đổi xanh thông qua việc hoàn thiện thể chế pháp lý và hành động thực tiễn. Tại họp báo ngày 1/6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) công bố chuỗi sự kiện quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6) và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026. Đáng chú ý, dự thảo sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo tập trung vào 4 nhóm chính sách lớn nhằm thúc đẩy phát triển bền vững. Song song đó, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 5 tháng đầu năm đạt 30,69 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ, với điểm sáng từ thủy sản và sản phẩm chăn nuôi.

Khai mở dư địa tăng trưởng từ kinh tế biển và chuyển đổi xanh: Thể chế mới, mục tiêu xuất khẩu 30,69 tỷ USD

Hoàn thiện thể chế kinh tế biển xanh: 4 nhóm chính sách trọng tâm

Theo ông Nguyễn Quốc Toản - Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo tập trung vào 4 nhóm nội dung lớn nhằm tạo khung pháp lý đồng bộ cho phát triển kinh tế biển bền vững:

• Nhóm 1: Hoàn thiện thể chế, đưa các vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn vào luật, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất với các văn bản pháp luật liên quan.
• Nhóm 2: Xây dựng cơ chế giao, cho thuê và đấu giá tài nguyên biển theo hướng công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực biển.
• Nhóm 3: Tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường biển, đại dương, đặc biệt là xử lý rác thải nhựa và nước thải ven biển.
• Nhóm 4: Bổ sung các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững, bao gồm các ưu đãi cho dự án năng lượng tái tạo biển và du lịch sinh thái biển.

“Chuỗi sự kiện quy mô quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đại dương thế giới (8/6), Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026 được diễn ra với sự phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và UBND tỉnh Nghệ An.” - Thứ trưởng Bộ NN&MT Đặng Ngọc Điệp.

Theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, Nghệ An được lựa chọn đăng cai do có nhiều điều kiện thuận lợi về kinh tế biển và kết nối giao thông. Bộ NN&MT nhấn mạnh các hoạt động không chỉ dừng ở tính chất phát động thường niên mà phải tạo hiệu quả lan tỏa thực chất, đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, hướng tới xây dựng hệ thống nhận diện và thông điệp thống nhất trên toàn quốc.

Giáo dục môi trường: Lồng ghép vào chương trình học từ trường học

Bà Nguyễn Thị Thiên Phương - Phó Cục trưởng Cục Môi trường cho biết, một trong những định hướng quan trọng là tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường ngay từ trường học. Các nội dung liên quan tới môi trường, khí hậu và phát triển bền vững đang từng bước được lồng ghép vào chương trình giáo dục nhằm hình thành ý thức chủ động cho thế hệ trẻ trong bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Đây được đánh giá là giải pháp dài hạn để tạo nền tảng cho chuyển đổi xanh bền vững.

Xuất khẩu nông lâm thủy sản 5 tháng đầu năm: Đạt 30,69 tỷ USD, tăng 9,2%

Theo ông Trần Gia Long - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính (Bộ NN&MT), trong 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 30,69 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu đạt 22,28 tỷ USD, tăng 12,6%, đưa toàn ngành xuất siêu 8,41 tỷ USD, tăng 1,1%.

Cụ thể, các nhóm hàng xuất khẩu chính:

• Nông sản: đạt 16,38 tỷ USD, tăng 6,1%.
• Lâm sản: đạt 7,65 tỷ USD, tăng 4,5%.
• Thủy sản: đạt 4,65 tỷ USD, tăng 10,6% - điểm sáng nhờ sản lượng nuôi trồng đạt 2,3 triệu tấn, tăng 5%.
• Sản phẩm chăn nuôi: đạt 308 triệu USD, tăng mạnh 43,2%.

Về thị trường, Trung Quốc dẫn đầu với thị phần 20,5% và tăng 28,4% so với cùng kỳ. Hoa Kỳ chiếm 18,5% thị phần nhưng giảm 3,6%; EU chiếm 11,8%, tăng 4,2%; Nhật Bản chiếm 6,8%, tăng 3,5%.

Thủy sản: Sản lượng 3,9 triệu tấn, nuôi trồng tăng 5%

Theo báo cáo của Vụ Kế hoạch Tài chính, sản lượng thủy sản 5 tháng đầu năm ước đạt 3,9 triệu tấn, tăng 3,1%. Trong đó, sản lượng nuôi trồng đạt 2,3 triệu tấn, tăng 5%; khai thác đạt 1,6 triệu tấn, tăng 0,5%. Ngành thủy sản tiếp tục được coi là trụ cột trong chiến lược kinh tế biển, với các giải pháp xúc tiến thương mại và tận dụng hiệp định thương mại tự do.

Tác động thực tiễn tới doanh nghiệp và người dân

Việc sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo dự kiến sẽ tạo ra môi trường đầu tư minh bạch hơn cho các doanh nghiệp khai thác và nuôi trồng thủy sản, năng lượng tái tạo biển và du lịch biển. Cơ chế đấu giá tài nguyên biển công khai giúp giảm chi phí tiếp cận và hạn chế tiêu cực. Đối với người dân ven biển, các chính sách kiểm soát ô nhiễm và giáo dục môi trường sẽ cải thiện chất lượng sống và sinh kế bền vững.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo sửa đổi có hiệu lực khi nào?

Theo thông tin từ Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, dự thảo sửa đổi đang được lấy ý kiến và dự kiến trình Quốc hội xem xét thông qua trong năm 2026. Thời điểm có hiệu lực cụ thể sẽ phụ thuộc vào quyết định của Quốc hội.

Xuất khẩu nông lâm thủy sản tăng 9,2% có ý nghĩa gì với nền kinh tế?

Mức tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước cho thấy sự phục hồi và tăng trưởng mạnh mẽ của ngành nông nghiệp, đặc biệt là thủy sản và chăn nuôi, góp phần vào xuất siêu 8,41 tỷ USD, ổn định cán cân thương mại.

Doanh nghiệp cần làm gì để hưởng lợi từ chính sách kinh tế biển xanh?

Doanh nghiệp nên theo dõi sát các quy định mới về đấu giá tài nguyên biển và ưu đãi cho dự án xanh, đồng thời đầu tư vào công nghệ nuôi trồng thủy sản bền vững và năng lượng tái tạo để tận dụng cơ hội từ chuyển đổi xanh.