Nghị định 185/2026/NĐ-CP: Tăng phụ cấp Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP lên tối đa 8 lần lương cơ sở

Nghị định 185/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ ngày 26/5/2026, đã đánh dấu bước điều chỉnh quan trọng trong chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố (TDP). So với Nghị định 33/2023/NĐ-CP trước đó, văn bản mới mang đến 6 điểm mới nổi bật, bao gồm tăng mức khoán phụ cấp lên tối đa 8 lần mức lương cơ sở, nâng cao tiêu chuẩn về số hộ gia đình, bổ sung yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin và hỗ trợ chuyển đổi số, cùng chính sách rõ ràng cho người nghỉ việc do sắp xếp lại thôn, TDP. Bài viết này phân tích chi tiết từng thay đổi và tác động thực tiễn.

Nghị định 185/2026/NĐ-CP: Tăng phụ cấp Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP lên tối đa 8 lần lương cơ sở

1. Mức khoán phụ cấp tăng lên tối đa 8 lần lương cơ sở như thế nào?

Theo khoản 1 Điều 15 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, ngân sách nhà nước thực hiện khoán quỹ phụ cấp hàng tháng (bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội) cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, TDP. Mức khoán tối đa là 08 lần mức lương cơ sở áp dụng cho các trường hợp: thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên; TDP có từ 1.000 hộ gia đình trở lên; thôn, TDP thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng; thôn, TDP thuộc khu vực biên giới, hải đảo; thôn đặc biệt khó khăn. Các trường hợp còn lại được hưởng mức khoán bằng 6,5 lần mức lương cơ sở. Khoản 3 Điều 15 cũng cho phép HĐND cấp tỉnh quyết định mức khoán cao hơn nếu ngân sách địa phương cho phép.

So với quy định cũ tại khoản 2 Điều 34 Nghị định 33/2023/NĐ-CP, mức khoán cao nhất trước đây chỉ là 06 lần lương cơ sở, còn mức thông thường là 4,5 lần. Như vậy, mức khoán mới đã tăng thêm 2 lần lương cơ sở ở cả hai nhóm, giúp cải thiện đáng kể thu nhập cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

2. Điều kiện về số hộ gia đình để hưởng mức phụ cấp cao thay đổi ra sao?

Nghị định 185/2026/NĐ-CP không chỉ tăng mức khoán mà còn nâng ngưỡng số hộ gia đình để được áp dụng mức cao. Cụ thể, theo khoản 1 Điều 15, thôn phải có từ 700 hộ gia đình trở lên, TDP phải có từ 1.000 hộ gia đình trở lên mới được hưởng mức khoán 8 lần lương cơ sở. Trước đây, tại Nghị định 33/2023/NĐ-CP, tiêu chí tương ứng chỉ là 350 hộ đối với thôn và 500 hộ đối với TDP.

Điều này đồng nghĩa với việc điều kiện để hưởng mức phụ cấp cao đã tăng gấp đôi, nhằm tập trung nguồn lực vào các địa bàn có quy mô dân số lớn hơn, đảm bảo tính công bằng và hiệu quả trong phân bổ ngân sách.

3. Tiêu chuẩn mới về khả năng ứng dụng công nghệ thông tin đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP là gì?

Một điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung tiêu chuẩn về năng lực công nghệ thông tin tại khoản 4 Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP. Theo đó, Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Ngoài ra, Điều 7 còn yêu cầu người đảm nhiệm chức danh này phải từ đủ 21 tuổi trở lên, có sức khỏe, uy tín, phẩm chất đạo đức tốt và không thuộc diện bị xử lý kỷ luật hay truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong khi đó, Nghị định 33/2023/NĐ-CP chưa có quy định riêng về tiêu chuẩn công nghệ thông tin, cho thấy sự thích ứng với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý hành chính cơ sở.

4. Trách nhiệm hỗ trợ chuyển đổi số tại cộng đồng dân cư được quy định thế nào?

Theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, hoạt động của thôn, TDP phải tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả. Cụ thể, điểm e khoản 2 Điều 5 quy định trách nhiệm của thôn, TDP trong việc hỗ trợ triển khai chuyển đổi số, hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến. Điểm g khoản 2 Điều 6 cũng yêu cầu Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng nền tảng số, tiện ích số. Khoản 2 Điều 16 còn quy định người hoạt động không chuyên trách được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng về chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin.

So với Nghị định 33/2023/NĐ-CP, đây là quy định hoàn toàn mới, thể hiện định hướng đưa công nghệ số đến tận cộng đồng dân cư.

5. Chính sách đối với người nghỉ việc do sắp xếp thôn, TDP có gì mới?

Nghị định 185/2026/NĐ-CP bổ sung cơ chế xử lý cho người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp lại tổ chức ở cơ sở. Theo khoản 4 Điều 16, những người này được hưởng chính sách theo quy định về tinh giản biên chế của Chính phủ. Điều 19 cũng quy định nội dung chuyển tiếp nhằm đảm bảo việc tổ chức lại bộ máy không ảnh hưởng đến hoạt động tại địa phương.

Trong khi đó, Nghị định 33/2023/NĐ-CP chưa có quy định riêng về trường hợp này, khiến việc xử lý gặp khó khăn. Quy định mới giúp bảo vệ quyền lợi của cán bộ cơ sở khi có sự thay đổi về tổ chức.

6. Thẩm quyền của HĐND cấp xã trong việc thành lập, giải thể thôn, TDP được quy định cụ thể ra sao?

Khoản 1 Điều 9 Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định HĐND cấp xã có thẩm quyền quyết định việc: thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, và đặt tên, đổi tên thôn, TDP. Các Điều 12 và 13 cũng quy định rõ trình tự, thủ tục thực hiện. So với Nghị định 33/2023/NĐ-CP, quy định mới cụ thể hơn, phân cấp rõ ràng thẩm quyền cho chính quyền địa phương cấp xã, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tác động thực tiễn

Việc tăng mức khoán phụ cấp lên tối đa 8 lần lương cơ sở giúp cải thiện thu nhập cho đội ngũ Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP – những người trực tiếp thực thi nhiệm vụ tại cơ sở. Tuy nhiên, việc nâng ngưỡng số hộ gia đình lên gấp đôi có thể khiến nhiều thôn, TDP quy mô nhỏ không còn được hưởng mức cao, đòi hỏi các địa phương phải cân đối ngân sách. Bên cạnh đó, yêu cầu về công nghệ thông tin và chuyển đổi số đặt ra thách thức đào tạo, nhưng mở ra cơ hội hiện đại hóa quản lý cộng đồng. Chính sách cho người nghỉ việc do sắp xếp giúp giảm áp lực tinh gọn bộ máy, đảm bảo an sinh xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Mức lương cơ sở hiện tại được áp dụng để tính phụ cấp là bao nhiêu?

Theo quy định, mức lương cơ sở hiện hành là 2.340.000 đồng/tháng (theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP). Như vậy, mức khoán tối đa 8 lần tương đương 18.720.000 đồng/tháng, còn mức 6,5 lần là 15.210.000 đồng/tháng.

Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP có bắt buộc phải biết sử dụng máy tính không?

Theo khoản 4 Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, yêu cầu là có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với nhiệm vụ, không bắt buộc phải thành thạo máy tính nhưng cần có kỹ năng cơ bản để thực hiện báo cáo, thống kê và hỗ trợ chuyển đổi số.

Người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp thôn, TDP được hưởng chính sách gì?

Theo khoản 4 Điều 16, họ được hưởng chính sách tinh giản biên chế, bao gồm trợ cấp thôi việc, hỗ trợ đào tạo lại hoặc các chế độ khác theo quy định của Chính phủ.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Nghị định 185/2026/NĐ-CP là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, phù hợp với xu thế chuyển đổi số và tinh gọn bộ máy hành chính.