Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế: Lộ trình và trách nhiệm để đạt tăng trưởng 2 con số

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng "2 con số", việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, pháp luật được xác định là nhiệm vụ cấp bách. Tại cuộc họp mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung toàn lực cho tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Bài viết này phân tích chi tiết các nhiệm vụ trọng tâm, mốc thời gian cụ thể và trách nhiệm của từng cơ quan trong tiến trình này.

Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế: Lộ trình và trách nhiệm để đạt tăng trưởng 2 con số

Tổng rà soát VBQPPL là gì và tại sao lại quan trọng đến vậy?

Tổng rà soát hệ thống VBQPPL là một nhiệm vụ đặc biệt, chưa có tiền lệ, do Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo. Mục tiêu của đợt rà soát này là phát hiện và đề xuất sửa đổi, bãi bỏ các quy định pháp luật đang gây vướng mắc, cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc loại bỏ các rào cản pháp lý là yếu tố then chốt để giải phóng nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng.

Ai chịu trách nhiệm chính trong việc tổng rà soát?

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, người đứng đầu bộ, ngành, địa phương là người chịu trách nhiệm trực tiếp trước Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về tiến độ và chất lượng của việc tổng rà soát tại cơ quan, đơn vị mình. Cụ thể, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải tập trung mọi nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ này.

Những mốc thời gian quan trọng cần lưu ý là gì?

Phó Thủ tướng đã đưa ra các mốc thời gian cụ thể, mang tính chất "deadline" để đảm bảo tiến độ:

• Trước ngày 02/6/2026: Bộ Tài chính phải xử lý dứt điểm các vướng mắc về kinh phí cho các bộ, ngành, địa phương thực hiện nhiệm vụ rà soát, dựa trên Nghị định số 289/2025/NĐ-CP ngày 06/11/2025 của Chính phủ.
• Trước ngày 05/6/2026: Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Công an phải tổng hợp, phân loại các kiến nghị về chính sách, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn để gửi các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu.
• Hàng tuần: Bộ Tư pháp có trách nhiệm báo cáo Ban Chỉ đạo 02 tuần/lần về tình hình triển khai nhiệm vụ.

Bộ Tư pháp đóng vai trò gì trong quá trình này?

Với tư cách là Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, Bộ Tư pháp được giao nhiều trọng trách:

• Xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả rà soát một cách công khai, minh bạch.
• Huy động đội ngũ chuyên gia có chuyên môn sâu và kinh nghiệm thực tiễn từ các bộ, ngành, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và các doanh nghiệp, tập đoàn để thẩm định, đánh giá độc lập kết quả rà soát.
• Phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong quá trình rà soát và hoàn thiện pháp luật.

Vai trò của công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát?

Nhận thức được khối lượng công việc khổng lồ, Phó Thủ tướng đã giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp để hướng dẫn và xử lý các vướng mắc trong việc sử dụng giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ rà soát VBQPPL. Các giải pháp này sẽ được công khai trên Cổng Pháp luật quốc gia.

Tác động thực tiễn đối với người dân và doanh nghiệp

Việc tổng rà soát này không chỉ là công việc nội bộ của các cơ quan nhà nước. Theo yêu cầu của Phó Thủ tướng, trong quá trình rà soát, các cơ quan phải đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến, đặc biệt chú trọng đến ý kiến góp ý, phản biện của người dân, doanh nghiệp, hiệp hội và các đối tượng chịu sự tác động trực tiếp. Điều này có nghĩa là các vướng mắc thực tế mà doanh nghiệp và người dân đang gặp phải sẽ có cơ hội được lắng nghe và giải quyết một cách căn cơ. Bên cạnh đó, việc truyền thông rộng rãi về quá trình rà soát cũng giúp tăng tính minh bạch và sự tham gia của toàn xã hội.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nếu một bộ, ngành chậm tiến độ rà soát thì sao?

Phó Thủ tướng đã chỉ đạo Bộ Tư pháp thường xuyên theo dõi, đôn đốc. Trong trường hợp cần thiết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp sẽ trực tiếp làm việc với người đứng đầu các cơ quan, địa phương chậm thực hiện nhiệm vụ. Những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được báo cáo lên Trưởng Ban Chỉ đạo để xem xét, xử lý.

Kinh phí cho đợt tổng rà soát này được bố trí thế nào?

Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp để hướng dẫn chi tiết về việc lập dự toán và sử dụng kinh phí, dựa trên Nghị định số 289/2025/NĐ-CP. Các vướng mắc về kinh phí phải được xử lý dứt điểm trước ngày 02/6/2026 để không làm chậm tiến độ chung.

Làm thế nào để người dân và doanh nghiệp đóng góp ý kiến?

Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chủ động đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến. Người dân và doanh nghiệp có thể gửi phản ánh, kiến nghị của mình thông qua các kênh chính thức của bộ, ngành, địa phương, hoặc thông qua các hiệp hội, tổ chức đại diện. Các cơ quan chức năng sẽ có trách nhiệm tiếp nhận, nghiên cứu và tiếp thu các ý kiến này.