Thuế TNCN từ 01/7/2026: 5 thay đổi lớn, ai được giảm thuế?

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Theo đó, hàng loạt thay đổi về thuế TNCN được đề xuất nhằm mở rộng diện miễn giảm, hỗ trợ người lao động và thúc đẩy các lĩnh vực công nghệ cao, khởi nghiệp sáng tạo. Dưới đây là phân tích chi tiết 5 thay đổi trọng tâm và tác động của chúng đến hàng triệu người dân Việt Nam.

Thuế TNCN từ 01/7/2026: 5 thay đổi lớn, ai được giảm thuế?

1. Bổ sung 5 khoản thu nhập được miễn thuế TNCN từ 2026 là gì?

Theo dự thảo Nghị định (Chương III, Mục 1, Điều 18-38), danh mục các khoản thu nhập được miễn thuế TNCN sẽ được mở rộng từ 16 lên 21 nhóm. Đáng chú ý, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung 5 khoản thu nhập mới được miễn thuế, bao gồm:

• Thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
• Thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ khi được thương mại hóa.
• Thu nhập của nhà đầu tư, chuyên gia, sáng lập viên trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.
• Thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao (được miễn thuế 05 năm).
• Thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ cao thực hiện nghiên cứu, phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược (được miễn thuế 05 năm).

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định này nhằm khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời thu hút nhân tài trong nước và quốc tế.

2. Ngưỡng thu nhập vãng lai phải khấu trừ thuế TNCN tăng lên bao nhiêu?

Theo khoản 2 Điều 50 dự thảo, ngưỡng thu nhập vãng lai phải khấu trừ thuế TNCN đối với cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 03 tháng sẽ được nâng lên 03 triệu đồng/lần (tăng 01 triệu đồng so với mức hiện hành 02 triệu đồng/lần theo điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC).

Cụ thể, nếu thu nhập từ 03 triệu đồng/lần trở lên, tổ chức chi trả phải khấu trừ thuế TNCN với mức 10% trên thu nhập trước khi chi trả.

Việc nâng ngưỡng này giúp giảm số lượng người lao động phải nộp thuế đối với các khoản thu nhập nhỏ lẻ, tạo thuận lợi cho người làm việc tự do, thời vụ.

3. Thay đổi quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công có lợi cho người lao động như thế nào?

3.1 Mức tối đa được trừ với khoản đóng góp quỹ hưu trí tự nguyện tăng gấp 3 lần

Căn cứ khoản 2 Điều 8 dự thảo, mức tối đa được trừ khi tính thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công đối với khoản đóng góp quỹ hưu trí tự nguyện là 03 triệu đồng/tháng (bao gồm cả phần do người sử dụng lao động và người lao động đóng). Quy định cũ tại khoản 8 Điều 2 Nghị định 12/2015/NĐ-CP chỉ cho phép mức tối đa 01 triệu đồng/tháng.

Theo Luật sư Hoàng Tuấn Vũ, việc tăng mức trừ này khuyến khích người lao động tham gia quỹ hưu trí tự nguyện, đảm bảo an sinh xã hội lâu dài.

3.2 Mức chi tiền ăn giữa ca, ăn trưa không tính thuế tăng lên 1,2 triệu đồng/tháng

Điểm g khoản 2 Điều 8 dự thảo quy định: chỉ phần chi tiền ăn giữa ca, ăn trưa vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng mới phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Như vậy, toàn bộ khoản chi trong phạm vi 1,2 triệu đồng/tháng được loại trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Trước đây, mức khống chế tối đa là 730.000 đồng/người/tháng (theo khoản 4 Điều 22 Thông tư 26/2016/TT-BLĐTBXH), nhưng quy định này đã bị bãi bỏ bởi Thông tư 003/2025/TT-BNV từ ngày 28/4/2025.

3.3 Trợ cấp thôi việc, mất việc làm không tính vào thu nhập chịu thuế

Điểm i khoản 3 Điều 8 dự thảo đề xuất: các khoản trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định của pháp luật sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Đặc biệt, nếu doanh nghiệp có quy chế nội bộ hoặc thỏa ước lao động quy định mức trợ cấp cao hơn quy định pháp luật, phần vượt mức cũng không bị tính thuế.

Quy định này thể hiện sự chia sẻ giữa Nhà nước và người lao động trong trường hợp thôi việc, mất việc làm, khác với quy định hiện hành (phần vượt mức quy định của Bộ luật Lao động 2019 phải chịu thuế).

4. Quy định chi tiết thu nhập tính thuế TNCN với thu nhập khác từ chuyển nhượng tài sản đặc thù

Điều 16 dự thảo bổ sung quy định chi tiết các khoản thu nhập khác tại khoản 10 Điều 3 Luật Thuế TNCN 2025, bao gồm: thu nhập từ chuyển nhượng tên miền quốc gia “.vn”, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon và chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá.

Thuế TNCN đối với các khoản thu nhập này được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 5%, trong đó thu nhập tính thuế là phần vượt trên 20 triệu đồng/lần phát sinh (theo Điều 19 Luật Thuế TNCN 2025).

5. Con trên 18 tuổi nào được giảm trừ gia cảnh theo đề xuất mới?

Điểm b khoản 2 Điều 47 dự thảo mở rộng đối tượng con trên 18 tuổi được giảm trừ gia cảnh, bao gồm 03 trường hợp:

• Người bị khuyết tật;
• Người không có khả năng lao động;
• Người mất năng lực hành vi dân sự.

Trước đây, theo khoản 3 Điều 12 Nghị định 65/2013/NĐ-CP, chỉ con “bị khuyết tật không có khả năng lao động” mới được giảm trừ. Quy định mới giúp nhiều gia đình có con trên 18 tuổi nhưng không thể tự nuôi sống bản thân được hưởng lợi.

Tác động thực tiễn đến người dân và doanh nghiệp

Các thay đổi về thuế TNCN từ 01/7/2026 dự kiến sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho hàng triệu người lao động, đặc biệt là:

• Người lao động trong lĩnh vực công nghệ cao, khởi nghiệp sáng tạo được miễn thuế TNCN trong 5 năm, giúp gia tăng thu nhập thực tế.
• Người lao động phổ thông được hưởng lợi từ việc nâng ngưỡng khấu trừ thu nhập vãng lai, tăng mức chi ăn ca không tính thuế, và mở rộng giảm trừ gia cảnh.
• Doanh nghiệp có thêm công cụ để thu hút và giữ chân nhân tài thông qua các chính sách hỗ trợ về thuế.

Câu hỏi thường gặp (FAQ) về thay đổi thuế TNCN từ 01/7/2026

Khi nào các thay đổi về thuế TNCN chính thức có hiệu lực?

Các thay đổi này mới chỉ là đề xuất tại dự thảo Nghị định của Bộ Tài chính. Dự kiến Nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, sau khi được Chính phủ thông qua.

Ai là đối tượng được miễn thuế TNCN đối với nhân lực công nghệ cao?

Đối tượng được miễn thuế TNCN 05 năm bao gồm: nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao (làm việc trong khu công nghệ số tập trung, dự án sản xuất chip bán dẫn, AI) và nhân lực công nghệ cao (nghiên cứu phát triển công nghệ cao, công nghệ chiến lược).

Con trên 18 tuổi bị khuyết tật có được giảm trừ gia cảnh không?

Có. Theo đề xuất mới, con trên 18 tuổi thuộc một trong ba trường hợp: bị khuyết tật, không có khả năng lao động, hoặc mất năng lực hành vi dân sự đều được giảm trừ gia cảnh, thay vì chỉ giới hạn ở “khuyết tật không có khả năng lao động” như trước đây.