Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố nghỉ việc do sáp nhập: Hưởng trợ cấp thế nào theo Nghị định 185?

Trong bối cảnh thực hiện Chỉ thị 21/CT-TTg về sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố, hàng nghìn Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố và những người hoạt động không chuyên trách khác phải nghỉ việc. Bài viết này phân tích chi tiết chế độ, trợ cấp dành cho họ theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP và các văn bản liên quan, giúp người dân và cán bộ nắm rõ quyền lợi.

Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố nghỉ việc do sáp nhập: Hưởng trợ cấp thế nào theo Nghị định 185?

Chế độ trợ cấp cho Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố nghỉ do sáp nhập là gì?

Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố nghỉ việc do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố sẽ được hưởng chế độ dôi dư tương ứng với người hoạt động không chuyên trách. Cụ thể, các khoản trợ cấp bao gồm: trợ cấp một lần dựa trên số tháng công tác hoặc thời gian nghỉ sớm so với tuổi nghỉ hưu; trợ cấp theo năm công tác bằng 1,5 lần mức phụ cấp hiện hưởng cho mỗi năm; trợ cấp tìm việc bằng 3 tháng phụ cấp hiện hưởng; và bảo lưu thời gian đóng BHXH hoặc hưởng một lần theo quy định.

Đối tượng áp dụng và nguyên tắc chi trả

• Đối tượng áp dụng: Người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố; và người hoạt động không chuyên trách cấp xã được bố trí về thôn, tổ dân phố từ 01/07/2025 đến trước 30/06/2026.
• Nguyên tắc: Chế độ được áp dụng ngay khi có quyết định sắp xếp của cấp có thẩm quyền. Người đã nghỉ hưu hoặc đang hưởng chế độ hưu trí, mất sức lao động sẽ có mức trợ cấp đặc biệt.

Mức trợ cấp cụ thể cho từng nhóm đối tượng

Căn cứ theo khoản 4 Điều 16 Nghị định 185/2026/NĐ-CP và Điều 9, Điều 10 Nghị định 154/2025/NĐ-CP, mức trợ cấp được phân chia theo thời gian công tác và độ tuổi như sau:

Đối với người hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố

• Thời gian công tác dưới 5 năm, chưa đủ tuổi nghỉ hưu: Nhận 0,8 × phụ cấp × số tháng (nếu có nghỉ sớm) + 1,5 × phụ cấp × số năm công tác. Kèm 3 tháng phụ cấp trợ cấp tìm việc. BHXH được bảo lưu hoặc hưởng một lần.
• Thời gian công tác từ 5 năm trở lên, còn dưới 5 năm đến tuổi nghỉ hưu: Nhận 0,8 × phụ cấp × số tháng nghỉ sớm + 1,5 × phụ cấp × số năm công tác. Kèm 3 tháng phụ cấp trợ cấp tìm việc.
• Thời gian công tác từ 5 năm trở lên, còn từ 5 năm trở lên đến tuổi nghỉ hưu: Nhận 0,8 × phụ cấp × 60 tháng (tối đa) + 1,5 × phụ cấp × số năm công tác. Kèm 3 tháng phụ cấp trợ cấp tìm việc.
• Đã nghỉ hưu hoặc đang hưởng hưu trí: Nhận 15 tháng phụ cấp một lần, không có trợ cấp tìm việc.

Đối với người từ cấp xã bố trí về thôn, tổ dân phố (01/07/2025 - 30/06/2026)

Nhóm này được tính trợ cấp theo mức lương trước khi được bố trí sang thôn, tổ dân phố. Mức hưởng tương tự như nhóm trên, nhưng với các điều kiện về thời gian công tác và độ tuổi được áp dụng riêng.

• Thời gian công tác dưới 5 năm, chưa đủ tuổi: Nhận 0,8 × phụ cấp × số tháng + 1,5 × phụ cấp × số năm. Kèm 3 tháng phụ cấp trợ cấp tìm việc.
• Thời gian công tác từ 5 năm trở lên, còn dưới 5 năm đến tuổi nghỉ hưu: Nhận 0,8 × phụ cấp × số tháng nghỉ sớm + 1,5 × phụ cấp × số năm. Kèm 3 tháng phụ cấp trợ cấp tìm việc.
• Thời gian công tác từ 5 năm trở lên, còn từ 5 năm trở lên đến tuổi nghỉ hưu: Nhận 0,8 × phụ cấp × 60 tháng + 1,5 × phụ cấp × số năm. Kèm 3 tháng phụ cấp trợ cấp tìm việc.
• Đã nghỉ hưu hoặc đang hưởng hưu trí: Nhận 15 tháng phụ cấp một lần.

Lưu ý: Mức phụ cấp hiện hưởng được tính theo quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP. Các địa phương có trách nhiệm xác định và chi trả kịp thời, đảm bảo quyền lợi cho người nghỉ do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố.

Tác động thực tiễn đối với người dân và cán bộ

Việc sáp nhập thôn, tổ dân phố theo Chỉ thị 21/CT-TTg không chỉ ảnh hưởng đến bộ máy hành chính mà còn tác động trực tiếp đến đời sống của những người hoạt động không chuyên trách. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Nghị định 185/2026/NĐ-CP đã tạo ra một khung pháp lý rõ ràng, giúp giảm thiểu tranh chấp và đảm bảo an sinh xã hội. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý kiểm tra kỹ thời gian công tác và độ tuổi để xác định đúng mức trợ cấp, đồng thời liên hệ với chính quyền địa phương để được hướng dẫn cụ thể.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Trưởng thôn nghỉ do sáp nhập có được hưởng trợ cấp tìm việc không?

Có. Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, tất cả các đối tượng chưa đủ tuổi nghỉ hưu đều được hưởng trợ cấp tìm việc bằng 3 tháng phụ cấp hiện hưởng, bất kể thời gian công tác dài hay ngắn.

Người đã nghỉ hưu trước khi sáp nhập có được hưởng trợ cấp không?

Có. Người đã nghỉ hưu hoặc đang hưởng chế độ hưu trí, mất sức lao động sẽ nhận trợ cấp một lần bằng 15 tháng phụ cấp, không kèm trợ cấp tìm việc hay bảo lưu BHXH.

Làm thế nào để tính chính xác số tiền trợ cấp?

Để tính chính xác, cần xác định: (1) thời gian công tác (dưới 5 năm hay từ 5 năm trở lên), (2) số tháng nghỉ sớm so với tuổi nghỉ hưu, (3) mức phụ cấc hiện hưởng. Công thức: Trợ cấp một lần = 0,8 × phụ cấp × số tháng nghỉ sớm (hoặc 60 tháng) + 1,5 × phụ cấp × số năm công tác. Sau đó cộng thêm 3 tháng phụ cấp trợ cấp tìm việc (nếu có).