Tư duy mới để xử lý vấn đề mới: Định hướng chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm cho Hội đồng Lý luận Trung ương giai đoạn 2026-2031

Sáng 9/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt trong tư duy lãnh đạo, khi người đứng đầu Đảng và Nhà nước trực tiếp đặt ra những yêu cầu mang tính cách mạng về phương pháp luận. Thông điệp cốt lõi: "Muốn xử lý vấn đề mới phải có tư duy mới", không chỉ là khẩu hiệu mà là một mệnh lệnh hành động cho toàn bộ hệ thống lý luận trong giai đoạn chuyển đổi chiến lược 2026-2031.

Tư duy mới để xử lý vấn đề mới: Định hướng chiến lược của Tổng Bí thư Tô Lâm cho Hội đồng Lý luận Trung ương giai đoạn 2026-2031

Công tác lý luận giai đoạn 2026-2031 phải thay đổi như thế nào?

Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, công tác lý luận trong nhiệm kỳ tới không thể chỉ đóng vai trò "giải thích thực tiễn" như trước đây. Thay vào đó, lý luận phải đi cùng, đi trước ở những vấn đề cần dự báo, đi sâu vào các điểm nghẽn, nút thắt và mâu thuẫn mới của phát triển. Cụ thể, Hội đồng Lý luận Trung ương được yêu cầu thực hiện ba chuyển đổi căn bản:

• Chủ động hơn: Không chờ thực tiễn diễn ra rồi mới tổng kết, mà phải có năng lực dự báo chiến lược.
• Sắc bén hơn: Nhận diện chính xác các mâu thuẫn mới, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
• Thực chất hơn: Tư vấn kịp thời, hiệu quả cho các quyết sách của Đảng, không chỉ dừng ở lý thuyết suông.

"Nếu tư duy lý luận không bắt kịp thực tiễn, chúng ta sẽ lúng túng trong xác định tầm nhìn, lựa chọn mô hình, tháo gỡ điểm nghẽn và nắm bắt thời cơ" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.

Nhiệm vụ trọng tâm: Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo và 40 năm Cương lĩnh

Một trong những nhiệm vụ chính trị - lý luận quan trọng nhất được giao cho Hội đồng Lý luận Trung ương là tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và 40 năm thực hiện Cương lĩnh. Đây không chỉ là công việc hành chính mà là cơ hội để nâng tầm hệ luận cứ phục vụ chiến lược phát triển đất nước. Theo chỉ đạo, các bước triển khai bao gồm:

• Khẩn trương hoàn thiện đề cương chi tiết và phương pháp tổng kết.
• Xây dựng cơ chế khảo sát, hội thảo, trao đổi chuyên sâu.
• Phân công công việc, sản phẩm và tiến độ rõ ràng.
• Gắn tổng kết Trung ương với địa phương, ngành, lĩnh vực.

Mục tiêu cuối cùng là kế thừa các công trình đã có, phát triển thành hệ luận cứ mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Thể chế số và kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: Làm thế nào để dung hòa?

Tổng Bí thư đặt ra những câu hỏi mang tính thách thức, đòi hỏi Hội đồng Lý luận phải nghiên cứu sâu: "Làm thế nào để sử dụng tối đa sức mạnh của kinh tế thị trường, cởi trói mọi nguồn lực tư nhân, mà vẫn giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, không để xảy ra phân hóa giàu nghèo cùng cực?" Bên cạnh đó, việc xây dựng một thể chế "kiến tạo phát triển" trên không gian số, bảo vệ "chủ quyền dữ liệu" và biến Việt Nam thành một quốc gia thạo công nghệ, giàu có và công bằng cũng là những vấn đề cấp bách được đặt ra.

Đạo đức cầm quyền và kiểm soát quyền lực: Trụ cột của Nhà nước pháp quyền

Một điểm nhấn quan trọng trong chỉ đạo của Tổng Bí thư là yêu cầu nghiên cứu sâu hơn về đạo đức cầm quyền, văn hóa cầm quyền và kiểm soát quyền lực. Theo đó, cần làm rõ những chuẩn mực mới về:

• Trách nhiệm nêu gương, liêm chính, phụng sự.
• Kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm giải trình.
• Quan hệ giữa quyền lực và trách nhiệm, giữa lãnh đạo và phục vụ Nhân dân.

Mục tiêu là xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, ngang tầm yêu cầu lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên mới.

Phát triển đội ngũ cán bộ lý luận: Ưu tiên chiến lược cho chuyên gia trẻ

Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phát triển đội ngũ cán bộ lý luận trẻ, có bản lĩnh vững vàng, tư duy hiện đại và khả năng hội nhập. Các giải pháp cụ thể bao gồm:

• Xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành với năng lực nghiên cứu vấn đề mới.
• Áp dụng công nghệ và phương pháp nghiên cứu hiện đại.
• Tạo dựng môi trường học thuật dân chủ, khuyến khích tranh luận khoa học, tôn trọng khác biệt.

"Cần tạo dựng môi trường học thuật dân chủ, khuyến khích tranh luận khoa học, tôn trọng khác biệt trong nghiên cứu, trên cơ sở kiên định mục tiêu, nguyên tắc, lợi ích quốc gia - dân tộc" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo.

Tác động thực tiễn đối với doanh nghiệp và người dân

Sự thay đổi trong tư duy lý luận sẽ tác động trực tiếp đến môi trường pháp lý và kinh doanh. Việc nghiên cứu sâu về thể chế "kiến tạo phát triển" trên không gian số có thể dẫn đến những cải cách lớn về thủ tục hành chính, quản trị doanh nghiệp và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đồng thời, việc làm rõ các chuẩn mực về đạo đức cầm quyền sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước, tạo môi trường đầu tư minh bạch và ổn định hơn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hội đồng Lý luận Trung ương có vai trò gì trong việc xây dựng chính sách?

Hội đồng Lý luận Trung ương là cơ quan tư vấn chiến lược cho Bộ Chính trị, Ban Bí thư về các vấn đề lý luận và thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu của Hội đồng là cơ sở khoa học để xây dựng các văn kiện, nghị quyết và chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước.

"Tư duy mới" trong bối cảnh hiện nay được hiểu như thế nào?

Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, "tư duy mới" là khả năng nhận diện và xử lý các vấn đề phát sinh từ chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và biến đổi khí hậu, thay vì áp dụng các mô hình cũ. Điều này đòi hỏi sự linh hoạt trong phương pháp luận, sẵn sàng tiếp thu tinh hoa trí tuệ nhân loại nhưng vẫn giữ vững mục tiêu chiến lược.

Việc tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo có ảnh hưởng gì đến người dân?

Kết quả tổng kết sẽ là nền tảng để xây dựng các chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong 20-30 năm tới. Người dân sẽ được hưởng lợi từ những cải cách thể chế, nâng cao chất lượng dịch vụ công và môi trường sống tốt hơn nếu các bài học từ quá khứ được vận dụng hiệu quả.