Vi phạm kết hôn, ly hôn 2026: Mức phạt hành chính và hình sự mới nhất

Kể từ ngày 01/06/2026, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, bao gồm kết hôn và ly hôn, sẽ bị xử lý theo các quy định mới nhất tại Nghị định 109/2026/NĐ-CP. Bài viết dưới đây tổng hợp toàn bộ mức phạt hành chính và trách nhiệm hình sự đối với từng hành vi vi phạm, giúp người dân và doanh nghiệp nắm rõ để tránh vi phạm pháp luật.

Vi phạm kết hôn, ly hôn 2026: Mức phạt hành chính và hình sự mới nhất

Mức phạt hành chính đối với vi phạm về kết hôn, ly hôn năm 2026 là bao nhiêu?

Theo khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 (số 52/2014/QH13), các hành vi bị nghiêm cấm trong kết hôn và ly hôn được quy định cụ thể. Căn cứ Điều 61, Điều 62 Nghị định 109/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, mức phạt hành chính đối với các hành vi này được phân chia theo từng nhóm như sau:

1. Các hành vi vi phạm bị phạt từ 1 triệu đến 5 triệu đồng

• Tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn: Mức phạt 01 - 03 triệu đồng.
• Cố ý duy trì quan hệ hôn nhân do tảo hôn dù đã có quyết định buộc chấm dứt của Tòa án: Mức phạt 03 - 05 triệu đồng.

2. Các hành vi vi phạm bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng

• Đang có vợ hoặc có chồng mà kết hôn hoặc chung sống với người khác: Mức phạt 05 - 10 triệu đồng.
• Chưa có vợ/chồng nhưng kết hôn hoặc chung sống với người mình biết rõ đang có chồng/vợ: Mức phạt 05 - 10 triệu đồng.
• Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người đã từng là: Cha, mẹ nuôi với con nuôi; bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể; bố dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng: Mức phạt 05 - 10 triệu đồng.
• Cản trở kết hôn/ly hôn hoặc yêu sách của cải trong kết hôn: Mức phạt 05 - 10 triệu đồng.

3. Các hành vi vi phạm bị phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng

• Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc có họ trong phạm vi ba đời: Mức phạt 10 - 20 triệu đồng.
• Kết hôn/chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi: Mức phạt 10 - 20 triệu đồng.
• Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách dân số, hoặc đạt mục đích khác không nhằm chấm dứt hôn nhân: Mức phạt 10 - 20 triệu đồng.
• Cưỡng ép kết hôn/ly hôn hoặc lừa dối kết hôn/ly hôn: Mức phạt 10 - 20 triệu đồng.
• Lợi dụng việc kết hôn không nhằm xây dựng gia đình để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch, hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc đạt mục đích khác: Mức phạt 10 - 20 triệu đồng.

Mức phạt hành chính cao nhất đối với các vi phạm về kết hôn, ly hôn theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP là 20 triệu đồng.

Khi nào vi phạm về kết hôn, ly hôn bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Theo Bộ luật Hình sự 2015 (số 100/2015/QH13), nếu hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, người vi phạm sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự. Cụ thể:

1. Tội cưỡng ép hoặc cản trở hôn nhân, ly hôn tự nguyện

• Hành vi: Hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần hoặc bằng thủ đoạn khác để cưỡng ép/cản trở hôn nhân, ly hôn tự nguyện, tiến bộ; đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.
• Mức phạt: Phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm, hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.

2. Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng

• Hành vi thông thường: Người có vợ/chồng mà kết hôn hoặc chung sống với người khác; làm cho một hoặc hai bên ly hôn; đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.
• Mức phạt: Phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm, hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.
• Hành vi nghiêm trọng hơn: Làm cho vợ/chồng/con của một trong hai bên tự sát; có quyết định của Tòa hủy việc kết hôn hoặc buộc chấm dứt việc chung sống nhưng vẫn duy trì.
• Mức phạt: Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

3. Tội tảo hôn

• Hành vi: Tổ chức kết hôn cho người chưa đủ tuổi kết hôn; đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm.
• Mức phạt: Phạt tiền từ 10 - 30 triệu đồng, hoặc cải tạo không giam giữ đến 02 năm.

Tác động thực tiễn của các quy định mới

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc ban hành Nghị định 109/2026/NĐ-CP nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình. Các mức phạt được phân hóa rõ ràng theo tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi, từ đó giúp người dân dễ dàng nhận biết và tuân thủ. Đặc biệt, các hành vi như tảo hôn, kết hôn giả tạo (để nhập quốc tịch, hưởng ưu đãi) bị xử lý nghiêm khắc, góp phần bảo vệ chế độ hôn nhân tiến bộ và quyền lợi hợp pháp của các bên.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Mức phạt hành chính cao nhất cho vi phạm kết hôn, ly hôn năm 2026 là bao nhiêu?

Mức phạt hành chính cao nhất là 20 triệu đồng, áp dụng cho các hành vi như kết hôn cận huyết, cưỡng ép kết hôn/ly hôn, hoặc lợi dụng kết hôn để trục lợi.

Người vi phạm chế độ một vợ, một chồng có thể bị phạt tù không?

Có. Theo Bộ luật Hình sự 2015, nếu hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm, hoặc gây hậu quả nghiêm trọng (như làm người khác tự sát), người vi phạm có thể bị phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.

Làm thế nào để tố cáo hành vi vi phạm về kết hôn, ly hôn?

Người dân có thể gửi đơn tố cáo đến cơ quan công an cấp huyện hoặc Ủy ban nhân dân xã, phường nơi xảy ra hành vi vi phạm. Ngoài ra, có thể liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật 1900.6588 để được hướng dẫn chi tiết.

Bài viết được tham vấn bởi Luật sư Nguyễn Đức Hùng, chuyên gia trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình.