Virus Hanta: Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh, chuyên gia chỉ rõ 6 biện pháp phòng ngừa

Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế xác nhận: Tính đến ngày 5/5/2026, Việt Nam chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Trong bối cảnh Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thông báo về chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng do virus Hanta trên tàu du lịch tại Nam Đại Tây Dương (ghi nhận 3 ca tử vong), bài viết này cung cấp thông tin pháp lý và y tế chính thức, đồng thời phân tích các biện pháp phòng bệnh theo hướng dẫn của cơ quan chức năng.

Virus Hanta: Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh, chuyên gia chỉ rõ 6 biện pháp phòng ngừa

Virus Hanta là gì? Mức độ nguy hiểm và đường lây truyền chính thức

Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, virus Hanta thuộc nhóm tác nhân gây bệnh truyền nhiễm cấp tính lây từ động vật gặm nhấm (chủ yếu là chuột) sang người. Bệnh có thể diễn biến nhanh, gây hội chứng phổi do virus Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm hội chứng suy thận, dẫn đến khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và có nguy cơ tử vong cao nếu không được hồi sức kịp thời.

Đường lây truyền chính bao gồm:

• Hít phải bụi khô có chứa virus từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh (đặc biệt khi quét dọn, hút bụi tại nơi chuột trú ẩn).
• Tiếp xúc trực tiếp với chuột sống, chuột chết hoặc chất thải của chúng, sau đó đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
• Bị chuột nhiễm bệnh cắn.

Lưu ý quan trọng: Bệnh lây từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trong y văn. Thời gian ủ bệnh thường từ 2-4 tuần, có thể kéo dài tới 8 tuần.

Tình hình dịch tễ: WHO ghi nhận chùm ca trên tàu du lịch, Việt Nam an toàn

Theo báo cáo của WHO đầu tháng 5/2026, một tàu du lịch có lịch trình từ Argentina qua Nam Đại Tây Dương ghi nhận chùm ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng. Tính đến ngày 4/5/2026, có 7 trường hợp mắc/nghi ngờ mắc virus Hanta, trong đó 3 ca tử vong, 1 bệnh nhân nguy kịch và 3 ca triệu chứng nhẹ. Tàu có 147 người (88 du khách, 59 thủy thủ đoàn) thuộc 23 quốc tịch.

Đại diện Cục Phòng bệnh khẳng định: “Đến nay, nước ta chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Hanta trên người. Đồng thời, không có người Việt Nam trong nhóm hành khách hoặc thuyền viên liên quan đến tàu du lịch nói trên.” Cục Phòng bệnh đang phối hợp với WHO và các cơ quan liên quan để theo dõi, cập nhật tình hình và hướng dẫn địa phương triển khai biện pháp phòng, chống dịch kịp thời.

Triệu chứng nhận biết bệnh do virus Hanta

Người nhiễm virus Hanta có thể xuất hiện các triệu chứng sau đây, cần đặc biệt chú ý nếu có tiền sử tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có chuột:

• Giai đoạn đầu: Sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy.
• Giai đoạn tiến triển (cảnh báo nguy hiểm): Đột ngột ho, tức ngực, khó thở, mệt lả, tụt huyết áp.

Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Các phương pháp điều trị chủ yếu là theo dõi, chăm sóc hỗ trợ và hồi sức kịp thời tại cơ sở y tế. Người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế khi xuất hiện triệu chứng và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.

6 biện pháp phòng bệnh do virus Hanta theo khuyến cáo của Cục Phòng bệnh

Trong bối cảnh loài chuột khá phổ biến tại Việt Nam, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp sau để chủ động phòng, chống dịch bệnh:

1. Không tiếp xúc trực tiếp: Tuyệt đối không chạm tay vào chuột sống, chuột chết, phân, nước tiểu, nước bọt hoặc ổ chuột.
2. Vệ sinh đúng cách khi dọn dẹp: Mở cửa thông thoáng, đeo găng tay và khẩu trang. Phun ướt khu vực có phân, nước tiểu hoặc nơi chuột làm tổ bằng dung dịch khử khuẩn hoặc nước tẩy rửa thông thường trước khi lau dọn. Tuyệt đối không quét khô, không dùng máy hút bụi hoặc máy thổi vì có thể làm bụi chứa mầm bệnh phát tán trong không khí.
3. Rửa tay thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng sau khi dọn vệ sinh, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc khu vực có nguy cơ.
4. Ngăn chuột xâm nhập: Bịt kín khe hở để chuột không vào nhà; đặt bẫy khi cần thiết.
5. Quản lý thực phẩm và rác thải: Cất thức ăn, nước uống trong đồ chứa kín; thu gom rác hằng ngày để không thu hút chuột.
6. Theo dõi sức khỏe sau tiếp xúc: Nếu sau khi tiếp xúc với chuột hoặc nơi có dấu vết chuột, xuất hiện sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy, cần đến ngay cơ sở y tế và thông báo rõ nguy cơ tiếp xúc với chuột.

Tác động thực tiễn: Người dân cần chủ động, không hoang mang

Dù Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh, sự xuất hiện của chùm ca trên tàu du lịch quốc tế là hồi chuông cảnh báo về nguy cơ dịch bệnh xâm nhập qua đường hàng không, đường biển. Các chuyên gia pháp lý và y tế khuyến nghị: Người dân không nên hoang mang nhưng cần tuân thủ nghiêm các khuyến cáo của Bộ Y tế, đặc biệt là các hộ gia đình sống gần khu vực có chuột, nhà kho, bãi rác. Cơ quan chức năng cần tăng cường giám sát dịch tễ tại các cửa khẩu, cảng biển và các khu vực có nguy cơ cao.

Câu hỏi thường gặp (FAQ) về virus Hanta

Virus Hanta có lây từ người sang người không?

Theo WHO và Bộ Y tế, bệnh do virus Hanta lây từ người sang người rất hiếm, nhưng đã được ghi nhận trong y văn. Đường lây chủ yếu là từ động vật gặm nhấm (chuột) sang người qua đường hô hấp hoặc tiếp xúc trực tiếp.

Đã có vaccine phòng bệnh do virus Hanta chưa?

Hiện chưa có vaccine phòng bệnh đặc hiệu. Các biện pháp phòng bệnh chủ yếu dựa vào kiểm soát môi trường, vệ sinh cá nhân và tránh tiếp xúc với chuột.

Người dân cần làm gì khi phát hiện chuột trong nhà?

Không tiếp xúc trực tiếp. Đeo găng tay, khẩu trang, phun ướt khu vực bằng dung dịch khử khuẩn trước khi dọn. Đặt bẫy, bịt kín khe hở, cất thực phẩm trong đồ kín. Nếu có triệu chứng bất thường, đến ngay cơ sở y tế.

Bài viết dựa trên thông tin từ Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế và Tổ chức Y tế thế giới (WHO), được đăng tải trên Cổng TTĐT Chính phủ ngày 5/5/2026.