Chậm nộp phí, lệ phí 2026: Mức phạt mới đến 50 triệu đồng theo Nghị định 02/2026/NĐ-CP

Từ ngày 01/01/2026, Nghị định 02/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định cũ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí, lệ phí. Theo đó, mức phạt cao nhất đối với hành vi chậm nộp phí, lệ phí lên tới 50 triệu đồng, áp dụng cho các trường hợp số tiền vi phạm trên 300 triệu đồng. Bên cạnh hình phạt tiền, người vi phạm còn buộc phải nộp đủ số tiền phí, lệ phí còn thiếu và tiền chậm nộp theo quy định của Luật Quản lý thuế. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định mới nhất để cá nhân, doanh nghiệp chủ động tuân thủ, tránh rủi ro pháp lý.

Chậm nộp phí, lệ phí 2026: Mức phạt mới đến 50 triệu đồng theo Nghị định 02/2026/NĐ-CP

1. Mức phạt chậm nộp phí, lệ phí theo Nghị định 02/2026/NĐ-CP là bao nhiêu?

Theo Điều 17 Nghị định 02/2026/NĐ-CP, hành vi vi phạm nghĩa vụ nộp phí, lệ phí không kịp thời được chia làm hai nhóm chính, mỗi nhóm có mức xử phạt khác nhau.

Trường hợp 1: Vi phạm nghĩa vụ nộp phí, lệ phí không kịp thời nhưng không dẫn đến thiếu số tiền phí, lệ phí phải nộp.

• Mức xử phạt: Phạt cảnh cáo (không áp dụng phạt tiền).

Trường hợp 2: Vi phạm nghĩa vụ nộp phí, lệ phí không kịp thời dẫn đến thiếu số tiền phí, lệ phí phải nộp. Mức phạt tiền được phân theo khung số tiền vi phạm như sau:

Số tiền vi phạmMức phạt tiền

Dưới 10 triệu đồng

1 - 2 triệu đồng

Từ 10 - 30 triệu đồng

2 - 5 triệu đồng

Từ 30 - 50 triệu đồng

5 - 7,5 triệu đồng

Từ 50 - 100 triệu đồng

7,5 - 15 triệu đồng

Từ 100 - 300 triệu đồng

15 - 40 triệu đồng

Trên 300 triệu đồng

40 - 50 triệu đồng

Như vậy, mức phạt tối đa cho hành vi chậm nộp phí, lệ phí từ năm 2026 là 50 triệu đồng, áp dụng khi số tiền vi phạm vượt quá 300 triệu đồng.

Ngoài ra, theo khoản 3 Điều 17 Nghị định 02/2026/NĐ-CP, biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc là:

• Buộc nộp ngân sách nhà nước toàn bộ số tiền phí, lệ phí còn thiếu.
• Buộc nộp tiền chậm nộp phí, lệ phí theo quy định của Luật Quản lý thuế (nếu có).

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại Luật Việt Nam, việc Nghị định 02/2026/NĐ-CP phân chia mức phạt theo từng khung số tiền vi phạm giúp cơ quan chức năng có căn cứ xử phạt linh hoạt, đồng thời tạo tính răn đe cao đối với các hành vi vi phạm lớn.

2. Thời hiệu xử phạt vi phạm về phí và lệ phí là bao lâu?

Theo Điều 6 Nghị định 02/2026/NĐ-CP, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí, lệ phí được quy định như sau:

• Thời hiệu xử phạt chung: 02 năm kể từ thời điểm hành vi vi phạm được thực hiện hoặc kết thúc.
• Đối với vi phạm đã kết thúc: Thời hiệu tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. Theo điểm a khoản 1 Điều 8 Nghị định 118/2021/NĐ-CP, hành vi vi phạm đã kết thúc là hành vi được thực hiện một lần hoặc nhiều lần và có căn cứ xác định đã thực hiện xong trước thời điểm cơ quan có thẩm quyền phát hiện.
• Đối với vi phạm đang thực hiện: Thời hiệu tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm. Theo điểm b khoản 1 Điều 8 Nghị định 118/2021/NĐ-CP, hành vi vi phạm đang thực hiện là hành vi đang diễn ra tại thời điểm phát hiện và vẫn đang xâm hại trật tự quản lý nhà nước.
• Trường hợp đặc biệt: Nếu vụ việc do cơ quan tiến hành tố tụng chuyển đến, thời hiệu xử phạt được kéo dài thêm 01 năm. Thời gian cơ quan tố tụng thụ lý, xem xét được tính vào thời hiệu xử phạt.

3. Quy định về kê khai, nộp phí và lệ phí năm 2026

Căn cứ Điều 11 Luật phí và lệ phí 2015 (số 97/2015/QH13), việc kê khai và nộp phí, lệ phí được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

• Phí, lệ phí là khoản thu thuộc ngân sách nhà nước, không chịu thuế.
• Người nộp phí, lệ phí thực hiện kê khai, nộp theo tháng, quý, năm hoặc theo từng lần phát sinh, tùy theo từng loại phí, lệ phí cụ thể.
• Hình thức nộp: Người nộp có thể nộp trực tiếp bằng tiền mặt tại cơ quan thu hoặc Kho bạc Nhà nước, hoặc thông qua tổ chức tín dụng, tổ chức dịch vụ và các hình thức khác theo quy định của pháp luật.
• Đồng tiền nộp: Phí, lệ phí thu tại Việt Nam phải được nộp bằng đồng Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật quy định được thu bằng ngoại tệ. Phí, lệ phí thu ở nước ngoài được thu bằng tiền của nước sở tại hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi.

4. Tác động thực tiễn đối với người dân và doanh nghiệp

Việc Nghị định 02/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ đầu năm 2026 đặt ra yêu cầu cao hơn về tính tuân thủ đối với các tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ nộp phí, lệ phí. Một số tác động chính bao gồm:

• Doanh nghiệp cần rà soát kỹ các khoản phí, lệ phí định kỳ như lệ phí môn bài, phí thẩm định, phí sử dụng đường bộ... để tránh chậm nộp dẫn đến bị phạt lên tới 50 triệu đồng.
• Cá nhân kinh doanh, hộ gia đình cũng nằm trong đối tượng điều chỉnh, đặc biệt với các khoản lệ phí trước bạ, phí đăng ký tài sản.
• Biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm nộp đủ số tiền thiếu và tiền chậm nộp, khiến tổng chi phí vi phạm có thể cao hơn nhiều so với mức phạt chính.

Luật sư Nguyễn Văn Tuấn (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) nhận định: "Nghị định 02/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa rõ ràng các khung phạt, giúp người nộp phí, lệ phí dễ dàng hình dung được mức độ rủi ro. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến thời hiệu xử phạt 2 năm và quy định kéo dài thêm 1 năm nếu vụ việc chuyển từ cơ quan tố tụng."

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Chậm nộp lệ phí môn bài 1 ngày có bị phạt không?

Có. Theo Nghị định 02/2026/NĐ-CP, hành vi chậm nộp phí, lệ phí dù chỉ 1 ngày nhưng dẫn đến thiếu số tiền phải nộp đều có thể bị xử phạt. Nếu số tiền vi phạm dưới 10 triệu đồng, mức phạt là từ 1 - 2 triệu đồng. Nếu chậm nộp nhưng không thiếu số tiền (ví dụ: nộp đủ nhưng quá hạn), mức phạt là cảnh cáo.

Thời hiệu xử phạt chậm nộp phí, lệ phí là bao lâu?

Theo Điều 6 Nghị định 02/2026/NĐ-CP, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí, lệ phí là 02 năm. Đối với vi phạm đã kết thúc, thời hiệu tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. Đối với vi phạm đang thực hiện, thời hiệu tính từ thời điểm phát hiện vi phạm.

Làm thế nào để nộp phí, lệ phí đúng hạn?

Người nộp có thể thực hiện kê khai và nộp phí, lệ phí theo tháng, quý, năm hoặc theo từng lần phát sinh thông qua các hình thức: nộp trực tiếp bằng tiền mặt tại cơ quan thu hoặc Kho bạc Nhà nước, hoặc chuyển khoản qua tổ chức tín dụng, tổ chức dịch vụ. Việc theo dõi lịch nộp qua hệ thống thuế điện tử (eTax) hoặc ứng dụng ngân hàng sẽ giúp tránh quên hạn.