Thông tư 21/2026/TT-BTC: 5 thay đổi trọng tâm về miễn giảm tiền thuê đất và thuế TNDN từ 17/3/2026

Ngày 17/03/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 21/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 80/2021/TT-BTC về quản lý thuế. Văn bản này có hiệu lực ngay từ ngày ký và mang đến 5 điểm mới trọng tâm liên quan đến hồ sơ miễn, giảm tiền thuê đất, thủ tục hành chính thuế và biểu mẫu tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Dưới đây là phân tích chi tiết từng thay đổi và tác động thực tiễn.

Thông tư 21/2026/TT-BTC: 5 thay đổi trọng tâm về miễn giảm tiền thuê đất và thuế TNDN từ 17/3/2026

1. Điều chỉnh hồ sơ miễn, giảm tiền thuê đất khi gặp thiên tai, hỏa hoạn

Theo Điều 1 Thông tư 21/2026/TT-BTC, nội dung của Điều 59 Thông tư 80/2021/TT-BTC về hồ sơ miễn, giảm tiền thuê đất, thuê mặt nước đã được thay thế toàn bộ. Mục tiêu là tinh giản thủ tục, gộp các trường hợp có hồ sơ tương tự và giảm bớt yêu cầu xác nhận từ chính quyền địa phương.

1.1. Không cần xác nhận của chính quyền trong biên bản xác định thiệt hại

Đối với trường hợp được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất hàng năm để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối bị thiên tai hoặc hỏa hoạn, quy định mới có 3 thay đổi chính:

• Biên bản xác định mức độ, giá trị thiệt hại về tài sản không cần xác nhận của đại diện chính quyền địa phương. Trước đây, theo Điều 59 Thông tư 80/2021, biên bản này phải có xác nhận của chính quyền cấp xã nơi xảy ra thiên tai, hỏa hoạn.
• Bổ sung tài liệu: Bản sao tài liệu chứng minh về các khoản hỗ trợ của Nhà nước (nếu người thuê đất có nhận được khoản hỗ trợ theo quy định pháp luật).
• Cho phép sử dụng Hợp đồng thuê đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thay thế hoặc bổ sung cho Bản sao Quyết định cho thuê đất như quy định cũ.

1.2. Bổ sung hồ sơ khi đề nghị giảm tiền thuê đất để sản xuất, kinh doanh

Thông tư 21/2026 cũng điều chỉnh hồ sơ giảm tiền thuê đất đối với trường hợp thuê đất trả tiền hàng năm sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh (không bao gồm nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối) phải tạm ngừng hoạt động để khắc phục hậu quả do thiên tai, hỏa hoạn hoặc tai nạn bất khả kháng. Cụ thể:

• Làm rõ thẩm quyền xác nhận thời gian tạm ngừng hoạt động thuộc về cơ quan đăng ký đầu tư hoặc cơ quan được UBND cấp tỉnh giao (trước đây quy định chung là cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền).
• Cho phép sử dụng Hợp đồng thuê đất bên cạnh Quyết định cho thuê đất như quy định cũ.

2. Bổ sung hồ sơ với tổ chức có lao động là người dân tộc thiểu số, người khuyết tật

Đây là một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Thông tư 21/2026/TT-BTC. Theo đó, hồ sơ miễn, giảm tiền thuê đất với tổ chức, đơn vị có sử dụng lao động là người dân tộc thiểu số hoặc người khuyết tật được quy định chi tiết như sau:

Đối với lao động là người dân tộc thiểu số

• Văn bản đề nghị theo mẫu số 01/MGTH.
• Văn bản của tổ chức, đơn vị thông tin tự chịu trách nhiệm về: tỷ lệ (%) sử dụng lao động là người dân tộc thiểu số; số lao động là người dân tộc thiểu số bình quân năm; số lao động có mặt làm việc thường xuyên bình quân năm.
• Quyết định cho thuê đất hoặc Hợp đồng thuê đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (bản sao).

Đối với lao động là người khuyết tật

• Văn bản đề nghị theo mẫu số 01/MGTH.
• Văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận tỷ lệ (%) sử dụng lao động là người khuyết tật (bản sao) hoặc Văn bản của tổ chức, đơn vị thông tin về tỷ lệ (%) sử dụng lao động là người khuyết tật của năm trước liền kề năm phải nộp tiền thuê đất (tổ chức tự chịu trách nhiệm về thông tin cung cấp).
• Quyết định cho thuê đất hoặc Hợp đồng thuê đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (bản sao).

3. Ưu tiên khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia

Theo khoản 5 Điều 1 Thông tư 21/2026/TT-BTC, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã bổ sung quy định nhằm tinh giản thủ tục hành chính. Cụ thể:

• Nếu hồ sơ miễn, giảm tiền thuê đất đã được tích hợp đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ quan có thẩm quyền giải quyết được quyền khai thác thì người thuê đất không phải nộp hồ sơ giấy.
• Nếu cơ quan có thẩm quyền không được quyền khai thác thông tin hoặc thông tin chưa được cập nhật đầy đủ, chính xác thì người thuê đất phải bổ sung thành phần hồ sơ bằng giấy.
• Người thuê đất có trách nhiệm cập nhật, điều chỉnh thông tin trong các Cơ sở dữ liệu quốc gia.

4. Thay thế hàng loạt biểu mẫu Tờ khai thuế TNDN

Khoản 3 Điều 1 Thông tư 21/2026/TT-BTC thay thế hàng loạt biểu mẫu liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp tại Thông tư 80/2021, bao gồm:

• Mẫu số 02/TNDN - Tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp (áp dụng đối với hoạt động chuyển nhượng bất động sản theo từng lần phát sinh).
• Mẫu số 05/TNDN - Tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp (áp dụng đối với thu nhập từ chuyển nhượng vốn).

Các doanh nghiệp cần cập nhật ngay các biểu mẫu mới này để đảm bảo tuân thủ đúng quy định khi kê khai thuế.

5. Hướng dẫn doanh nghiệp ký hợp đồng chuyển nhượng vốn trước 15/12/2025

Theo Điều 2 Thông tư 21/2026/TT-BTC về quy định chuyển tiếp, các doanh nghiệp nước ngoài thuộc các trường hợp sau đây có hợp đồng chuyển nhượng vốn đã ký trước ngày 15/12/2025 thì tiếp tục thực hiện khai thuế TNDN đối với hoạt động chuyển nhượng vốn theo Mẫu số 05/TNDN tại Thông tư 80/2021/TT-BTC:

• Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam nộp thuế đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam mà khoản thu nhập này không liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú.
• Doanh nghiệp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, nộp thuế đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam.
• Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú tại Việt Nam cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam theo các hình thức kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số nộp thuế đối với thu nhập chịu thuế phát sinh tại Việt Nam (không bao gồm doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú nộp thuế đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam và ngoài Việt Nam liên quan đến hoạt động của cơ sở thường trú đó).

Tác động thực tiễn

Thông tư 21/2026/TT-BTC mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp và người dân:

• Giảm gánh nặng thủ tục hành chính: Việc không cần xác nhận của chính quyền địa phương trong biên bản xác định thiệt hại và ưu tiên khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ miễn, giảm tiền thuê đất.
• Tăng tính minh bạch: Yêu cầu tổ chức tự chịu trách nhiệm về thông tin lao động là người dân tộc thiểu số, người khuyết tật giúp đơn giản hóa nhưng vẫn đảm bảo tính chính xác.
• Đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp nước ngoài: Quy định chuyển tiếp cho hợp đồng chuyển nhượng vốn ký trước 15/12/2025 giúp doanh nghiệp có thời gian chuyển đổi sang biểu mẫu mới mà không bị gián đoạn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Thông tư 21/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày nào?

Thông tư 21/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày ký, tức là ngày 17/3/2026.

Hồ sơ miễn giảm tiền thuê đất khi gặp thiên tai có thay đổi gì lớn?

Thay đổi lớn nhất là biên bản xác định thiệt hại không cần xác nhận của chính quyền địa phương và được phép sử dụng Hợp đồng thuê đất thay thế Quyết định cho thuê đất. Ngoài ra, bổ sung yêu cầu nộp tài liệu chứng minh các khoản hỗ trợ của Nhà nước (nếu có).

Doanh nghiệp nước ngoài có hợp đồng chuyển nhượng vốn ký trước 15/12/2025 thì áp dụng mẫu nào?

Theo quy định chuyển tiếp tại Điều 2, các doanh nghiệp này tiếp tục sử dụng Mẫu số 05/TNDN tại Thông tư 80/2021/TT-BTC cho đến khi hợp đồng được hoàn thành.