Chính sách mới tháng 6/2026: Doanh nghiệp cần thay đổi gì để tuân thủ?

Sáng ngày 05/6/2026, LuatVietnam đã tổ chức thành công Webinar "Review Chính sách mới tháng 6/2026 dành cho Doanh nghiệp" với sự tham gia của các chuyên gia pháp lý hàng đầu. Sự kiện đã điểm lại hàng loạt văn bản pháp luật mới có hiệu lực trong tháng 6/2026, tác động sâu rộng đến mọi mặt hoạt động của doanh nghiệp, từ quản trị, nhân sự, thuế đến môi trường và an toàn lao động. Bài viết này tổng hợp và phân tích những điểm cốt lõi nhất mà các nhà quản lý, chuyên viên pháp chế và kế toán cần nắm vững để chủ động điều chỉnh, đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh.

Chính sách mới tháng 6/2026: Doanh nghiệp cần thay đổi gì để tuân thủ?

Những cải cách thủ tục hành chính lớn nào ảnh hưởng đến doanh nghiệp?

Tháng 6/2026 chứng kiến làn sóng cải cách thủ tục hành chính mạnh mẽ, tập trung vào việc đơn giản hóa, rút ngắn thời gian xử lý và phân cấp thẩm quyền. Theo Nghị quyết 22/2026/NQ-CP, các thủ tục về bảo vệ dữ liệu cá nhân được đơn giản hóa đáng kể: thủ tục cấp đổi, cấp lại Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân được rút ngắn xuống còn 05 ngày làm việc. Đáng chú ý, thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận tên định danh được chuyển từ Bộ Thông tin và Truyền thông về Công an cấp tỉnh, giúp doanh nghiệp giảm bớt chi phí đi lại và thời gian chờ đợi.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 24/2026/NQ-CP cũng mang đến những cải cách quan trọng trong lĩnh vực hải quan, xây dựng và đường bộ. Cụ thể, điều kiện ngăn cách tường rào đối với kho ngoại quan đã được bãi bỏ (trừ một số trường hợp đặc thù). Thời gian chấp thuận kết quả nghiệm thu xây dựng tại địa phương được rút ngắn xuống còn 12-16 ngày làm việc, và thời gian cấp phép vận chuyển hàng nguy hiểm trên đường bộ chỉ còn 04 ngày làm việc.

Cắt giảm 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện: Cơ hội và thách thức gì?

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là việc tiếp tục cắt giảm 56 ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Nghị quyết 66.17/2026/NQ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026 đến 28/2/2027). Các ngành nghề bị cắt giảm thuộc quản lý của nhiều Bộ, ngành như Tư pháp (đấu giá tài sản, thừa phát lại), Giáo dục (kiểm định chất lượng), Tài chính (kế toán, bảo hiểm), Xây dựng, Công Thương, Y tế.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại LuatVietnam, việc cắt giảm này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc tháo gỡ rào cản gia nhập thị trường, tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần theo dõi sát sao các văn bản hướng dẫn cụ thể để tránh vi phạm do không cập nhật kịp thời.

Lao động và Bảo hiểm: Những thay đổi trọng tâm về lương, hợp đồng và chế độ thai sản

Lĩnh vực lao động và bảo hiểm có nhiều điều chỉnh đáng chú ý, tác động trực tiếp đến quyền lợi người lao động và nghĩa vụ của doanh nghiệp.

1. Tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng

Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026), mức lương cơ sở chính thức tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Kéo theo đó, mức lương đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc tối đa cũng tăng lên 50,6 triệu đồng/tháng. Doanh nghiệp cần rà soát và điều chỉnh ngay thang bảng lương, các khoản trích nộp BHXH, BHYT, BHTN cho phù hợp.

2. Hợp đồng lao động điện tử chính thức có hướng dẫn

Thông tư 08/2026/TT-BNV (hiệu lực từ 01/7/2026) hướng dẫn chi tiết về hợp đồng lao động điện tử. Điểm mới là mỗi hợp đồng điện tử gửi về Nền tảng sẽ được cấp một ID duy nhất. Doanh nghiệp sử dụng tài khoản VNeID để đăng nhập và dữ liệu được lưu trữ trong 10 năm kể từ ngày chấm dứt hợp đồng. Đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số quản lý nhân sự.

3. Chế độ thai sản mở rộng

Nghị định 168/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026) quy định chi tiết chế độ thai sản khi sinh con thứ hai: lao động nữ được nghỉ 07 tháng, lao động nam được nghỉ 10 ngày. Từ ngày 01/01/2027, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh sẽ được hỗ trợ gói dịch vụ sàng lọc với mức tối đa lần lượt là 900.000 đồng và 600.000 đồng.

Chính sách thuế, kế toán mới nào doanh nghiệp cần lưu ý?

Lĩnh vực thuế và kế toán có những thay đổi quan trọng, đặc biệt là ưu đãi cho xe điện và đơn giản hóa chế độ kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ.

1. Kéo dài ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe điện

Luật số 09/2026/QH16 (hiệu lực từ 24/4/2026) chính thức kéo dài mức thuế suất ưu đãi 1% - 3% đối với xe ô tô chạy bằng pin dưới 24 chỗ đến hết năm 2030. Chính sách này nhằm thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng xe điện, góp phần bảo vệ môi trường.

2. Hướng dẫn mới về thuế GTGT

Nghị định 144/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 20/6/2026) làm rõ đối tượng không chịu thuế GTGT bao gồm tái bảo hiểm, hoa hồng môi giới bảo hiểm và hoạt động bán nợ. Một điểm lợi cho doanh nghiệp là được phép khấu trừ lại thuế GTGT đầu vào nếu sau đó có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.

3. Chế độ kế toán đơn giản cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Thông tư 58/2026/TT-BTC (hiệu lực từ 01/7/2026) bãi bỏ hệ thống tài khoản kế toán cũ, thay bằng cơ chế ghi sổ đơn giản theo phương pháp nộp thuế. Đặc biệt, doanh nghiệp siêu nhỏ được phép để người thân quản lý làm kế toán, giảm đáng kể chi phí thuê dịch vụ kế toán chuyên nghiệp.

Các lĩnh vực Môi trường, An toàn lao động và Tài chính có gì mới?

Hàng loạt thủ tục về môi trường, phòng cháy chữa cháy (PCCC) và an toàn lao động được cắt giảm, phân cấp mạnh về địa phương. Theo Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP, đối tượng phải lập Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và xin Giấy phép môi trường được thu hẹp, chỉ tập trung vào các dự án có nguy cơ cao. Thẩm quyền cấp phép hóa chất và xử lý tín chỉ carbon được chuyển về UBND cấp tỉnh.

Trong lĩnh vực PCCC, Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP bỏ bước nghiệm thu PCCC đối với công trình đã được thẩm duyệt thiết kế trước đó. Đồng thời, thủ tục cấp Giấy xác nhận khai báo sử dụng máy móc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động cũng được bãi bỏ.

Về tài chính ngân hàng, các thông tư mới (Thông tư 11/2026/TT-NHNN, Thông tư 17/2026/TT-NHNN) đã bãi bỏ yêu cầu nộp báo cáo tài chính trong một số hồ sơ chuyển đổi hoặc giải thể tổ chức tín dụng và rút ngắn thời gian xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài từ 07 ngày xuống còn 05 ngày làm việc.

Tác động thực tiễn và khuyến nghị cho doanh nghiệp

Có thể thấy, làn sóng cải cách tháng 6/2026 mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. Doanh nghiệp cần chủ động:

• Rà soát toàn bộ quy trình nội bộ: Đặc biệt là các quy trình về nhân sự (hợp đồng điện tử, lương, BHXH), kế toán (chế độ mới cho doanh nghiệp siêu nhỏ) và quản lý dữ liệu cá nhân.
• Cập nhật hệ thống phần mềm: Đảm bảo hệ thống tính lương, kê khai thuế, báo cáo tài chính đáp ứng được các quy định mới.
• Đào tạo nhân viên: Tổ chức các buổi tập huấn ngắn để cập nhật kiến thức pháp luật mới cho đội ngũ pháp chế, nhân sự, kế toán.
• Tận dụng ưu đãi: Xem xét các cơ hội đầu tư vào lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, xe điện để hưởng ưu đãi thuế.

Câu hỏi thường gặp về chính sách mới tháng 6/2026

Mức phạt mới đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan là bao nhiêu?

Theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp ưu tiên chậm báo cáo quý sẽ bị phạt từ 01 - 02 triệu đồng. Đối với hành vi vi phạm kinh doanh tạm nhập, tái xuất có điều kiện, mức phạt có thể lên tới 20 - 40 triệu đồng.

Làm thế nào để doanh nghiệp siêu nhỏ áp dụng chế độ kế toán mới?

Doanh nghiệp siêu nhỏ cần chuyển từ hệ thống tài khoản kế toán cũ sang cơ chế ghi sổ đơn giản theo phương pháp nộp thuế quy định tại Thông tư 58/2026/TT-BTC. Doanh nghiệp có thể để người thân quản lý làm kế toán thay vì phải thuê dịch vụ bên ngoài, giúp tiết kiệm chi phí đáng kể.