Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Việt Nam thúc đẩy đối thoại chiến lược, hiện thực hóa Tầm nhìn 2045

Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 do Việt Nam chủ trì sẽ diễn ra tại Hà Nội, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp sự kiện này được tổ chức. Theo chia sẻ của Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại ASEAN, diễn đàn năm nay có ý nghĩa đặc biệt khi diễn ra trong năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Sự kiện hướng tới mục tiêu tạo ra những ý tưởng đổi mới và đưa ra các khuyến nghị chính sách cụ thể, góp phần định hình tương lai của khối trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và bất ổn địa chính trị gia tăng.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Việt Nam thúc đẩy đối thoại chiến lược, hiện thực hóa Tầm nhìn 2045

Chủ đề của Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 là gì và có ý nghĩa như thế nào?

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 có chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, Lấy người dân làm trung tâm.” Chủ đề này bám sát các ưu tiên hợp tác của ASEAN trên cả ba trụ cột: chính trị-an ninh, kinh tế và văn hóa-xã hội, đồng thời phản ánh tinh thần của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Các nội dung thảo luận sẽ tập trung vào các vấn đề chiến lược như tự cường, ngăn ngừa xung đột, trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh năng lượng và các mô hình phát triển mới.

Theo Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, mục tiêu của chương trình nghị sự AFF 2026 là nâng cao chất lượng thảo luận, không chỉ dừng lại ở việc nhận diện vấn đề mà còn tìm ra cách thức để ASEAN tăng cường khả năng chống chịu, đổi mới mô hình tăng trưởng và khai thác cơ hội từ các công nghệ mới nổi.

Diễn đàn sẽ đóng góp thế nào vào việc củng cố vai trò trung tâm và khả năng tự cường của ASEAN?

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và bất ổn địa chính trị gia tăng, AFF 2026 được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố vai trò trung tâm, đoàn kết nội khối và năng lực tự cường của ASEAN. Các phiên thảo luận sẽ tập trung vào việc đề xuất các biện pháp cụ thể, bao gồm:

• Tăng cường tự cường năng lượng: Đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh chuyển đổi toàn cầu.
• Phòng ngừa xung đột chủ động: Xây dựng các cơ chế và khuôn khổ hợp tác mới để chuyển từ quản lý xung đột thụ động sang giải quyết xung đột chủ động.
• Đổi mới mô hình phát triển: Đánh giá các mô hình truyền thống và đề xuất cách tiếp cận mới để các nền kinh tế ASEAN bứt phá.
• Tận dụng công nghệ: Khai thác cơ hội từ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ mới nổi.

Đáng chú ý, các khuyến nghị từ AFF 2026 sẽ được trình lên Hội đồng Điều phối ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng ASEAN lần thứ 59 và Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 để tham khảo và ghi nhận, qua đó bổ sung cho quy trình hoạch định chính sách chính thức của khối.

Vai trò của Việt Nam và phản ứng của quốc tế đối với sáng kiến này ra sao?

Qua hai lần tổ chức trước, AFF đã được các nước ASEAN và đối tác quốc tế đánh giá cao như một diễn đàn “do ASEAN và vì ASEAN.” Sự kiện được coi là một không gian đối thoại mới, mở và linh hoạt, tập trung vào các vấn đề tương lai và định hướng phát triển dài hạn, thay vì chỉ xử lý các khủng hoảng trước mắt. Nhiều nhà lãnh đạo cấp cao, bao gồm Thủ tướng Lào, Campuchia, Timor Leste và các quan chức cấp cao khác, dự kiến sẽ tham dự AFF 2026.

Theo Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Diễn đàn AFF được đánh giá là “sáng kiến ngoại giao đáng chú ý, phản ánh vai trò tích cực của Việt Nam, chuyển từ tham gia sang định hình chương trình nghị sự chiến lược của ASEAN”.

Điều này cho thấy sự ghi nhận của quốc tế đối với những đóng góp của Việt Nam sau 30 năm tham gia ASEAN. Tổng thư ký ASEAN cũng từng nhận xét rằng diễn đàn đang dần tạo dựng được uy tín và thương hiệu, trở thành một kênh trao đổi hữu ích, thiết thực cho các tiến trình hoạch định chính sách.

Tác động thực tiễn của Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026

AFF 2026 không chỉ là một sự kiện ngoại giao mà còn có tác động thực tiễn sâu rộng. Diễn đàn tạo ra cơ hội cho người dân, doanh nghiệp và thế hệ trẻ tham gia sâu rộng hơn vào các tiến trình của ASEAN thông qua các hoạt động như tọa đàm giữa chính đảng các nước Đông Nam Á, hội nghị lãnh đạo các thành phố ASEAN, bàn tròn về tiểu vùng Mekong và bàn tròn thanh niên về quản trị AI. Những hoạt động này giúp thúc đẩy hợp tác, gắn kết toàn diện và thực chất hơn giữa ASEAN với các đối tác, đồng thời đảm bảo rằng tương lai của khối được kiến tạo bởi tất cả các bên liên quan, không chỉ riêng các chính phủ.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 diễn ra khi nào và ở đâu?

Diễn đàn dự kiến sẽ diễn ra tại Hà Nội, Việt Nam. Đây là năm thứ ba liên tiếp sự kiện này được tổ chức, sau thành công của các phiên bản năm 2024 và 2025.

Ai có thể tham gia Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026?

Diễn đàn quy tụ sự tham gia đa dạng của các nhà lãnh đạo, nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, học giả, lãnh đạo doanh nghiệp, thanh niên và các bên liên quan khác trong khu vực ASEAN và các đối tác quốc tế. Đây là một diễn đàn mở, khuyến khích sự tham gia của nhiều thành phần trong xã hội.

Các khuyến nghị từ AFF 2026 sẽ được sử dụng như thế nào?

Các khuyến nghị và ý tưởng từ Diễn đàn sẽ được tổng hợp và trình lên các cơ quan hoạch định chính sách chính thức của ASEAN, bao gồm Hội đồng Điều phối ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng ASEAN và Hội nghị Cấp cao ASEAN, để tham khảo và ghi nhận nhằm bổ sung cho các quyết định chiến lược của khối.