Giảng viên đồng cơ hữu: Có phải làm toàn thời gian? Quy định mới từ Nghị định 159/2026/NĐ-CP

Giảng viên đồng cơ hữu không bắt buộc làm toàn thời gian theo quy định tại Nghị định 159/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Thời gian làm việc của đối tượng này được thỏa thuận trong hợp đồng lao động, nhưng phải đảm bảo tối thiểu 25% và tối đa 50% thời gian làm việc của giảng viên cơ hữu do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Bài viết phân tích chi tiết các quy định pháp lý mới, chế độ khen thưởng và tác động thực tiễn.

Giảng viên đồng cơ hữu: Có phải làm toàn thời gian? Quy định mới từ Nghị định 159/2026/NĐ-CP

Giảng viên đồng cơ hữu là gì và quy định thời gian làm việc ra sao?

Theo Nghị định 159/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, giảng viên đồng cơ hữu là người lao động ký hợp đồng lao động với cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc đại học công lập, nhưng không yêu cầu làm việc toàn thời gian. Cụ thể, tại Điều 11 của Nghị định này quy định ba nội dung chính:

• Thời gian làm việc trong một năm học phải từ 25% đến 50% so với thời gian làm việc của giảng viên cơ hữu do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Mức cụ thể được thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
• Phân bổ giảng dạy trực tiếp và trực tuyến do người đứng đầu cơ sở giáo dục quyết định, dựa trên mục tiêu phát triển, đặc thù ngành nghề và điều kiện của giảng viên, đảm bảo tương ứng với thời giờ làm việc đã thỏa thuận.
• Dạy vượt định mức giảng dạy được trả tiền lương làm thêm giờ theo quy định của pháp luật lao động.

Hợp đồng lao động đối với giảng viên đồng cơ hữu bao gồm những nội dung gì?

Nghị định 159/2026/NĐ-CP yêu cầu hợp đồng lao động với giảng viên đồng cơ hữu phải quy định rõ ba nội dung bắt buộc:

• Thời gian làm việc, khối lượng giảng dạy, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học và các nhiệm vụ chuyên môn khác.
• Mức lương theo công việc, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác (nếu có).
• Việc xác lập, quản lý và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với kết quả nghiên cứu khoa học, sản phẩm khoa học.

Đáng chú ý, thời gian làm việc không được thấp hơn 25% và không vượt quá 50% so với giảng viên cơ hữu, đảm bảo tính linh hoạt cho cả cơ sở giáo dục và người lao động.

Chế độ khen thưởng và tôn vinh dành cho giảng viên đồng cơ hữu

Theo Điều 10 Nghị định 159/2026/NĐ-CP, giảng viên đồng cơ hữu được hưởng các chế độ khen thưởng tương tự giảng viên cơ hữu, bao gồm:

• Được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú khi đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định.
• Được khen thưởng theo quy định pháp luật về thi đua, khen thưởng khi có thành tích trong công tác.
• Cơ sở giáo dục có thể áp dụng hình thức tôn vinh, khen thưởng phù hợp với điều kiện của đơn vị.
• Tiền thưởng được lấy từ quỹ tiền thưởng của cơ sở giáo dục theo quy chế chi tiêu nội bộ hoặc nguồn thu hợp pháp khác.

Tác động thực tiễn của Nghị định 159/2026/NĐ-CP

Quy định mới này tạo ra cơ chế linh hoạt cho các cơ sở giáo dục đại học và nghề nghiệp công lập trong việc tuyển dụng giảng viên có chuyên môn cao từ các lĩnh vực khác mà không yêu cầu họ phải từ bỏ công việc chính. Điều này đặc biệt hữu ích đối với các ngành đào tạo đặc thù như y khoa, kỹ thuật, công nghệ thông tin, nơi nguồn nhân lực giảng dạy có tay nghề cao thường đang làm việc tại doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, giảng viên đồng cơ hữu có thể chủ động sắp xếp thời gian để cân bằng giữa công tác giảng dạy, nghiên cứu và công việc chính, đồng thời vẫn được hưởng các chế độ khen thưởng, tôn vinh từ Nhà nước và cơ sở giáo dục.

Câu hỏi thường gặp về giảng viên đồng cơ hữu

Giảng viên đồng cơ hữu có được hưởng lương và phụ cấp như giảng viên cơ hữu không?

Có, nhưng mức lương và phụ cấp được thỏa thuận trong hợp đồng lao động dựa trên thời gian làm việc và khối lượng công việc. Theo Nghị định 159/2026/NĐ-CP, hợp đồng phải quy định rõ mức lương, phụ cấp và các khoản bổ sung. Giảng viên dạy vượt định mức sẽ được trả thêm tiền làm thêm giờ.

Giảng viên đồng cơ hữu có thể dạy trực tuyến không?

Có, người đứng đầu cơ sở giáo dục có thể quyết định mức giảng dạy trực tiếp hoặc trực tuyến dựa trên đặc thù ngành nghề và điều kiện thực tế, miễn là tương ứng với thời gian làm việc đã thỏa thuận trong hợp đồng.

Nghị định 159/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, áp dụng cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học công lập trên toàn quốc.

Xem thêm: Nghị định 159/2026/NĐ-CP của Chính phủ về chế độ làm việc đối với giảng viên trong các cơ sở giáo dục.