Giáo viên được và không được làm gì với học sinh? Quy định mới nhất 2026

Quan hệ giữa giáo viên và học sinh luôn là vấn đề được xã hội quan tâm sâu sắc. Theo quy định pháp luật hiện hành, giáo viên không chỉ có quyền hạn mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp. Dựa trên Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT, Thông tư 03/2026/TT-BGDĐT và Luật Giáo dục năm 2019 (hiệu lực từ 01/7/2020), bài viết này sẽ phân tích chi tiết những điều giáo viên được phép và tuyệt đối không được làm với học sinh.

Giáo viên được và không được làm gì với học sinh? Quy định mới nhất 2026

Những hành vi nào giáo viên tuyệt đối không được thực hiện với học sinh?

Theo quy định tại Điều 5, Điều 6 Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT và Thông tư 03/2026/TT-BGDĐT, giáo viên bị nghiêm cấm thực hiện các hành vi sau đây:

• Không được xúc phạm, gây tổn thương về tinh thần hoặc thể chất đối với học sinh dưới mọi hình thức
• Không được trù dập, định kiến, bạo hành, xâm hại người học
• Không được thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi vi phạm của người học
• Không được phân biệt đối xử giữa những người học dưới mọi hình thức
• Không được ép buộc người học tham gia các hoạt động mang tính chất tự nguyện
• Không được công khai thông tin của người học trái quy định
• Không được gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả trong các hoạt động tuyển sinh, đánh giá người học

Giáo viên có được phép ép buộc học sinh học thêm hoặc đóng góp tiền không?

Theo quy định tại Luật Giáo dục năm 2019, giáo viên tuyệt đối không được ép buộc học sinh học thêm để thu tiền. Đồng thời, giáo viên cũng không được lợi dụng việc tài trợ, ủng hộ giáo dục để ép buộc đóng góp tiền hoặc hiện vật. Đây là những hành vi vụ lợi bị nghiêm cấm nhằm bảo đảm môi trường giáo dục công bằng và lành mạnh.

Những hành vi nào giáo viên nên thực hiện để xây dựng mối quan hệ tích cực với học sinh?

Bên cạnh những điều cấm, pháp luật cũng khuyến khích giáo viên thực hiện các hành vi sau đây để nâng cao chất lượng giáo dục:

• Tôn trọng sự khác biệt, đối xử công bằng với tất cả học sinh
• Sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, dễ hiểu, khen hoặc phê bình phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh
• Thể hiện thái độ mẫu mực, bao dung, trách nhiệm, yêu thương đối với người học
• Tích cực phòng, chống bạo lực học đường
• Động viên, khích lệ sự phấn đấu và phát triển của người học
• Bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học
• Lắng nghe, kịp thời tư vấn, hỗ trợ người học về lĩnh vực học tập, xã hội phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi

Tác động thực tiễn của các quy định này đối với giáo viên và học sinh

Các quy định trên tạo ra một khuôn khổ pháp lý rõ ràng, giúp giáo viên ý thức được trách nhiệm của mình trong việc giáo dục và bảo vệ học sinh. Đối với học sinh, những quy định này đảm bảo các em được học tập trong môi trường an toàn, không bị xâm phạm thân thể, danh dự hay nhân phẩm. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc siết chặt các quy định về đạo đức nhà giáo là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng niềm tin của xã hội đối với ngành giáo dục.

"Nhà giáo phải tuân thủ nghiêm các quy định về đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp; tuyệt đối không xâm phạm thân thể, danh dự, nhân phẩm người học; không trù dập, thiên vị, phân biệt đối xử hay gây khó khăn, phiền hà cho học sinh dưới bất kỳ hình thức nào."

Câu hỏi thường gặp về quyền và nghĩa vụ của giáo viên

Giáo viên có được phép phê bình học sinh trước lớp không?

Theo quy định tại Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT, giáo viên được phép khen hoặc phê bình học sinh nhưng phải phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh, sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, dễ hiểu. Việc phê bình không được mang tính xúc phạm, gây tổn thương tinh thần học sinh.

Giáo viên có trách nhiệm báo cáo khi phát hiện học sinh bị bạo lực không?

Có. Theo Thông tư 03/2026/TT-BGDĐT, giáo viên có trách nhiệm báo cáo kịp thời với lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện người học bị bạo lực, xâm hại. Không được thờ ơ, né tránh hoặc che giấu các hành vi vi phạm.

Giáo viên có được yêu cầu học sinh đóng góp tiền cho các hoạt động ngoại khóa không?

Giáo viên không được ép buộc học sinh hoặc phụ huynh đóng góp tiền hoặc hiện vật dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả cho các hoạt động ngoại khóa. Mọi khoản đóng góp phải hoàn toàn tự nguyện và minh bạch theo quy định của pháp luật.