Luật Thi đua Khen thưởng 2022: Cập nhật mới nhất Nghị định 152/2025 và 20+ Thông tư hướng dẫn

Luật Thi đua, Khen thưởng 2022 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2024, đánh dấu sự đổi mới toàn diện trong công tác thi đua, khen thưởng tại Việt Nam. Hệ thống văn bản hướng dẫn đã được hoàn thiện với Nghị định 152/2025/NĐ-CP và hàng loạt Thông tư của các Bộ, ngành, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ cho việc triển khai trên thực tế.

Luật Thi đua Khen thưởng 2022: Cập nhật mới nhất Nghị định 152/2025 và 20+ Thông tư hướng dẫn

Luật Thi đua Khen thưởng 2022 quy định những nội dung gì?

Luật Thi đua, Khen thưởng 2022 (Luật số 15/2022/QH15) do Quốc hội ban hành là khung pháp lý nền tảng. Theo đó, Luật quy định toàn diện về đối tượng, phạm vi, nguyên tắc, hình thức, tiêu chuẩn, thẩm quyền, trình tự và thủ tục thi đua, khen thưởng. Đáng chú ý, Luật định nghĩa rõ:

• Thi đua là hoạt động có tổ chức do người có thẩm quyền phát động với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập thể, hộ gia đình.
• Khen thưởng là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể, hộ gia đình có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Luật Thi đua, Khen thưởng 2022 đã thể chế hóa chủ trương đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thi đua, khen thưởng, hướng tới giá trị thực chất và khuyến khích đột phá sáng tạo.

Nghị định 152/2025/NĐ-CP quy định gì về phân cấp, phân quyền?

Nghị định 152/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 31/12/2025 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhất, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Nghị định này tập trung vào hai nội dung chính: phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng và hướng dẫn chi tiết Luật Thi đua, khen thưởng. Cụ thể, Nghị định quy định rõ thẩm quyền của chính quyền địa phương các cấp, cơ quan trung ương và địa phương trong việc phát động phong trào thi đua, xét khen thưởng các danh hiệu.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng ban hành Nghị định 129/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý Nhà nước của Bộ Nội vụ, có liên quan mật thiết đến công tác quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng.

Danh sách các Nghị định hướng dẫn xét tặng danh hiệu, giải thưởng

Hệ thống các Nghị định chuyên ngành quy định chi tiết về tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục xét tặng các danh hiệu, giải thưởng cao quý đã được ban hành đồng bộ. Các văn bản này đều được xây dựng trên cơ sở Luật Thi đua, Khen thưởng 2022, bao gồm:

• Nghị định 61/2024/NĐ-CP: Quy định về xét tặng danh hiệu "Nghệ sĩ nhân dân", "Nghệ sĩ ưu tú".
• Nghị định 35/2024/NĐ-CP: Quy định về xét tặng danh hiệu "Nhà giáo nhân dân", "Nhà giáo ưu tú".
• Nghị định 25/2024/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 147/2025/NĐ-CP): Quy định về xét tặng danh hiệu "Thầy thuốc nhân dân", "Thầy thuốc ưu tú".
• Nghị định 43/2024/NĐ-CP: Hướng dẫn xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" trong lĩnh vực nghề thủ công mỹ nghệ.
• Nghị định 93/2023/NĐ-CP: Quy định về xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể.
• Nghị định 36/2024/NĐ-CP: Hướng dẫn xét tặng "Giải thưởng Hồ Chí Minh", "Giải thưởng Nhà nước" về văn học, nghệ thuật.
• Nghị định 18/2024/NĐ-CP: Về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước và các giải thưởng khác về khoa học và công nghệ.
• Nghị định 86/2023/NĐ-CP: Quy định về khung tiêu chuẩn và trình tự, thủ tục, hồ sơ xét tặng danh hiệu "Gia đình văn hóa", "Thôn, tổ dân phố văn hóa", "Xã, phường, thị trấn tiêu biểu".

Các Thông tư hướng dẫn Luật Thi đua Khen thưởng theo ngành, lĩnh vực

Để triển khai thống nhất, các Bộ, ngành đã ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể cho lĩnh vực quản lý. Dưới đây là danh sách các Thông tư mới nhất, có hiệu lực từ năm 2025-2026:

• Thông tư 07/2026/TT-BGDĐT (hiệu lực 02/4/2026): Hướng dẫn đối với ngành Giáo dục.
• Thông tư 31/2025/TT-BTP (hiệu lực 01/02/2026): Hướng dẫn đối với ngành Tư pháp.
• Thông tư 118/2025/TT-BTC (hiệu lực 15/12/2025): Hướng dẫn đối với ngành Tài chính.
• Thông tư 20/2025/TT-BNV (hiệu lực 01/12/2025): Hướng dẫn đối với ngành Nội vụ.
• Thông tư 20/2025/TT-BVHTTDL (hiệu lực 1/1/2026): Hướng dẫn ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
• Thông tư 55/2025/TT-BXD (hiệu lực 1/1/2026): Quy định về công tác thi đua, khen thưởng của Bộ Xây dựng.
• Thông tư 01/2026/TT-BNG: Hướng dẫn đối với ngành Ngoại giao.
• Thông tư 03/2025/TT-BDTTG (hiệu lực 01/7/2025): Hướng dẫn trong lĩnh vực công tác dân tộc và tôn giáo.
• Thông tư 09/2025/TT-NHNN (hiệu lực 24/6/2025): Sửa đổi quy định về công tác thi đua, khen thưởng ngành Ngân hàng.

Ngoài ra, còn nhiều Thông tư của các Bộ khác như Bộ Công Thương (Thông tư 43/2024/TT-BCT), Bộ Thông tin & Truyền thông (Thông tư 17/2024/TT-BTTTT), và các cơ quan như Văn phòng Chính phủ, Tòa án, Viện Kiểm sát.

Các văn bản quan trọng khác về thi đua, khen thưởng

Bên cạnh Luật, Nghị định và Thông tư, hệ thống pháp luật về thi đua khen thưởng còn bao gồm các văn bản quan trọng sau:

• Quyết định 01/2026/QĐ-TTg: Do Thủ tướng Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ 1/1/2026, hướng dẫn thi hành Luật Thi đua, Khen thưởng.
• Nghị quyết 43/2024/UBTVQH15: Của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về Kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Quốc hội Việt Nam”.
• Nghị quyết 44/2024/UBTVQH15: Quy định về thi đua, khen thưởng đối với đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và cán bộ, công chức thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tác động thực tiễn của Luật Thi đua Khen thưởng mới và văn bản hướng dẫn

Việc ban hành đồng bộ Luật và các văn bản hướng dẫn, đặc biệt là Nghị định 152/2025/NĐ-CP, đã tạo ra sự chuyển biến tích cực trong công tác thi đua, khen thưởng. Theo đó, thẩm quyền được phân cấp rõ ràng hơn, giúp địa phương chủ động hơn trong việc phát động phong trào và xét khen thưởng. Các tiêu chuẩn danh hiệu được quy định chi tiết, minh bạch, hạn chế tình trạng chạy theo thành tích. Đối với các cá nhân, tập thể, việc nắm rõ các Thông tư hướng dẫn của ngành mình là rất quan trọng để tham gia thi đua và đề nghị khen thưởng đúng quy trình, đủ điều kiện.

Theo Thông tư 20/2025/TT-BNV, việc phân cấp, phân quyền theo Nghị định 152/2025/NĐ-CP được thực hiện theo nguyên tắc bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả của hệ thống hành chính nhà nước.

Câu hỏi thường gặp về Luật Thi đua Khen thưởng

Luật Thi đua Khen thưởng mới nhất hiện nay là luật nào?

Luật Thi đua Khen thưởng mới nhất hiện nay là Luật Thi đua, Khen thưởng 2022 (Luật số 15/2022/QH15 do Quốc hội ban hành). Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2024, thay thế Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003 và Luật sửa đổi, bổ sung năm 2013.

Nghị định 152/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Theo Điều 1 Nghị định 152/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2025. Nghị định này quy định về phân cấp, phân quyền và hướng dẫn chi tiết Luật Thi đua, Khen thưởng.

Thông tư nào hướng dẫn Luật Thi đua Khen thưởng cho ngành Giáo dục?

Ngành Giáo dục hiện áp dụng Thông tư 07/2026/TT-BGDĐT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ ngày 02/4/2026. Thông tư này hướng dẫn Luật Thi đua, Khen thưởng và Nghị định 152/2025/NĐ-CP đối với ngành Giáo dục. Trước đó, Thông tư 29/2023/TT-BGDĐT đã hết hiệu lực khi Thông tư mới có hiệu lực.