Miễn 100% học phí năm 2026: 14 đối tượng nào được hưởng theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP?

Năm 2026, chính sách miễn 100% học phí cho học sinh, sinh viên được thực hiện theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ ngày 03/9/2025. Văn bản này thay thế các quy định cũ và mở rộng đối tượng thụ hưởng, bao gồm 14 nhóm cụ thể. Ngoài ra, Nghị định 176/2026/NĐ-CP bổ sung thêm đối tượng sinh viên ngành điện hạt nhân từ ngày 07/7/2026. Bài viết dưới đây phân tích toàn diện các trường hợp được miễn, hồ sơ thủ tục và tác động thực tiễn.

Miễn 100% học phí năm 2026: 14 đối tượng nào được hưởng theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP?

14 đối tượng được miễn 100% học phí theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP

Theo Điều 15 Nghị định 238/2025/NĐ-CP, các đối tượng sau đây được miễn hoàn toàn học phí trong năm 2026:

1. Trẻ em mầm non, học sinh phổ thông, người học chương trình giáo dục phổ thông trong cơ sở giáo dục công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
2. Các đối tượng thuộc Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng đang theo học tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
3. Học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học là người khuyết tật.
4. Người học từ 16 - 22 tuổi đang học giáo dục đại học văn bằng thứ nhất thuộc đối tượng hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng; người học các trình độ trung cấp, cao đẳng mồ côi cả cha lẫn mẹ, không nơi nương tựa.
5. Học sinh, sinh viên hệ cử tuyển (bao gồm học nghề nội trú từ 3 tháng trở lên).
6. Học sinh trường dự bị đại học, khoa dự bị đại học.
7. Học sinh, sinh viên tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học là người dân tộc thiểu số có cha hoặc mẹ hoặc cả cha và mẹ hoặc ông, bà thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo.
8. Sinh viên học chuyên ngành Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh.
9. Học viên sau đại học trình độ thạc sĩ, tiến sĩ, chuyên khoa cấp I, cấp II; bác sĩ nội trú khoa tâm thần, giải phẫu, pháp y, pháp y tâm thần, truyền nhiễm, hồi sức cấp cứu tại cơ sở giáo dục công lập.
10. Học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số rất ít người, thuộc vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn.
11. Người học thuộc đối tượng các chương trình, đề án được Chính phủ, Thủ tướng quy định miễn học phí.
12. Người tốt nghiệp THCS học tiếp lên trung cấp.
13. Người học trung cấp, cao đẳng thuộc ngành nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu (do Bộ GD&ĐT quy định).
14. Người học ngành nghề chuyên môn đặc thù phục vụ phát triển KT-XH, quốc phòng, an ninh (do Chính phủ, Thủ tướng quy định).

Đáng chú ý, khoản 1 Điều 4 Nghị định 176/2026/NĐ-CP bổ sung thêm đối tượng: từ ngày 07/7/2026, sinh viên học trình độ cao đẳng và đại học các chuyên ngành điện hạt nhân có cam kết làm việc tại nhà máy điện hạt nhân sau khi tốt nghiệp sẽ được miễn toàn bộ học phí và được bố trí ở ký túc xá miễn phí.

Hồ sơ và thủ tục miễn 100% học phí theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP

Theo Điều 18 Nghị định 238/2025/NĐ-CP, quy trình và hồ sơ xét duyệt miễn học phí được phân chia theo từng loại hình cơ sở giáo dục:

Đối với cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập

Người học không phải nộp đơn đề nghị. Trong vòng 10 ngày kể từ ngày khai giảng, Hiệu trưởng nhà trường có trách nhiệm lập và phê duyệt danh sách người học được miễn 100% học phí.

Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học công lập

Hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị miễn, giảm học phí theo Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP.
• Bản sao chứng thực hoặc bản sao kèm bản chính các giấy tờ: Giấy xác nhận của cơ quan quản lý đối với người có công; Giấy xác nhận khuyết tật; Quyết định về việc trợ cấp xã hội hoặc Giấy xác nhận mồ côi cả cha lẫn mẹ; Giấy xác nhận hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo; Bằng tốt nghiệp THCS hoặc giấy xác nhận tốt nghiệp tạm thời; Quyết định hưởng trợ cấp hàng tháng của cha hoặc mẹ bị tai nạn lao động hoặc mắc bệnh nghề nghiệp.

Người học phải nộp hồ sơ trong vòng 45 ngày kể từ ngày nhập học. Trong vòng 10 ngày làm việc sau khi kết thúc thời hạn nộp hồ sơ, Thủ trưởng cơ sở giáo dục xét duyệt và phê duyệt danh sách.

Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học tư thục và thuộc tổ chức kinh tế, doanh nghiệp nhà nước

Hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị chi trả tiền miễn, giảm học phí (Phụ lục IV Nghị định 238/2025/NĐ-CP).
• Bản sao các giấy tờ tương tự như trên.

Thời hạn nộp hồ sơ là 45 ngày làm việc. Cơ sở giáo dục xác nhận hồ sơ và lập danh sách trong 10 ngày làm việc sau khi kết thúc thời hạn nộp.

Lưu ý quan trọng: Người học thuộc diện miễn học phí chỉ làm 01 bộ hồ sơ lần đầu cho cả thời gian học. Riêng đối tượng hộ nghèo, hộ cận nghèo, mỗi đầu kỳ học phải nộp bổ sung xác nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo.

Tác động thực tiễn và những điểm cần lưu ý

Chính sách miễn 100% học phí năm 2026 tác động trực tiếp đến hàng triệu học sinh, sinh viên trên cả nước. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc mở rộng đối tượng thụ hưởng (đặc biệt là nhóm người dân tộc thiểu số, người khuyết tật, sinh viên ngành đặc thù) giúp giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình và khuyến khích người học theo đuổi các ngành nghề xã hội có nhu cầu.

Tuy nhiên, người học cần lưu ý: thời hạn nộp hồ sơ 45 ngày kể từ ngày nhập học là bắt buộc. Nếu nộp muộn, người học có thể bị mất quyền lợi trong kỳ học đó. Ngoài ra, đối với sinh viên hệ cử tuyển, cần có xác nhận từ cơ quan cử đi học.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Học sinh trường dân lập có được miễn 100% học phí không?

Theo Điều 15 Nghị định 238/2025/NĐ-CP, đối tượng thứ nhất chỉ áp dụng cho cơ sở giáo dục công lập. Học sinh trường dân lập không thuộc diện miễn 100% học phí theo quy định này, nhưng có thể được hưởng hỗ trợ chi phí học tập nếu thuộc các đối tượng ưu đãi khác (người có công, hộ nghèo...).

Sinh viên học ngành điện hạt nhân có được miễn học phí từ khi nào?

Theo khoản 1 Điều 4 Nghị định 176/2026/NĐ-CP, chính sách này có hiệu lực từ ngày 07/7/2026. Sinh viên phải có cam kết làm việc tại nhà máy điện hạt nhân sau tốt nghiệp để được hưởng miễn học phí và ở ký túc xá miễn phí.

Thủ tục miễn học phí cho trẻ mầm non công lập có cần nộp đơn không?

Không. Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 238/2025/NĐ-CP, đối với cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập, Hiệu trưởng tự lập danh sách trong vòng 10 ngày sau khai giảng. Phụ huynh không cần nộp đơn nhưng cần cung cấp giấy tờ chứng minh đối tượng nếu thuộc diện ưu đãi.

Bài viết được tham vấn bởi Luật sư Hoàng Tuấn Vũ và dựa trên các văn bản pháp luật chính thức: Nghị định 238/2025/NĐ-CP, Nghị định 176/2026/NĐ-CP. Để được tư vấn cụ thể, liên hệ tổng đài 1900.6588 hoặc dịch vụ Luật sư tư vấn qua số 090 222 9061 (có phí).