Sửa 10 luật nông nghiệp, môi trường: Phân cấp mạnh cho địa phương từ 2027

Trong bối cảnh cải cách hành chính được đẩy mạnh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa đề xuất xây dựng một dự án luật tổng thể nhằm sửa đổi, bổ sung 10 luật chuyên ngành. Mục tiêu chính là cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và trao quyền quyết định nhiều hơn cho chính quyền địa phương. Dự luật dự kiến được trình Quốc hội thông qua tại một kỳ họp duy nhất và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Sửa 10 luật nông nghiệp, môi trường: Phân cấp mạnh cho địa phương từ 2027

Đề xuất sửa 10 luật nào để gỡ vướng thủ tục hành chính?

Theo Công văn số 5435/BNNMT-PC do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành, danh mục 10 luật được đề xuất sửa đổi bao gồm:

• Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật
• Luật Trồng trọt
• Luật Chăn nuôi
• Luật Thú y
• Luật Thủy sản
• Luật Thủy lợi
• Luật Đê điều
• Luật Tài nguyên nước
• Luật Khí tượng thủy văn
• Luật Địa chất và khoáng sản

Đáng chú ý, dự luật lần này không bao gồm Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, Môi trường biển và hải đảo. Lý do được đưa ra là các luật này có phạm vi điều chỉnh rộng, cần được xem xét riêng.

Cơ sở pháp lý nào thúc đẩy việc sửa luật?

Đề xuất này dựa trên hai văn bản pháp lý quan trọng:

• Nghị quyết số 206/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
• Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Theo các nghị quyết trên, Chính phủ có trách nhiệm trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan tại 13 luật hiện hành, bảo đảm có hiệu lực trước ngày 1/3/2027. Tuy nhiên, do thời gian gấp rút, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất gộp 10 luật vào một dự án luật duy nhất để đảm bảo tiến độ và tính đồng bộ.

Phân cấp mạnh cho địa phương: Thay đổi then chốt trong dự luật

Một trong những nội dung cải cách quan trọng nhất là trao thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong hai lĩnh vực trọng yếu:

Lĩnh vực chăn nuôi: Chủ tịch tỉnh cấp giấy chứng nhận thức ăn chăn nuôi

Theo dự thảo, thẩm quyền cấp và thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi sẽ được chuyển từ cơ quan trung ương về Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Quy định này nhằm giảm tải cho bộ ngành trung ương và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp.

"Đối với trường hợp nước nhập khẩu có yêu cầu riêng, thẩm quyền cấp và thu hồi giấy chứng nhận sẽ thực hiện theo quy định của Chính phủ nhằm bảo đảm đáp ứng yêu cầu quốc tế và hoạt động xuất khẩu," đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết.

Lĩnh vực khoáng sản: Địa phương tự quyết việc thăm dò, khai thác

Dự luật cũng sửa đổi Luật Địa chất và Khoáng sản theo hướng phân cấp mạnh hơn. Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ được xem xét, chấp thuận việc thăm dò, khai thác khoáng sản tại khu vực cấm hoặc tạm thời cấm hoạt động khoáng sản trong trường hợp cần thiết, trước khi lập hồ sơ đề nghị cấp phép. Quy định này áp dụng cả đối với khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc phân cấp này giúp rút ngắn quy trình thủ tục, tăng tính chủ động cho địa phương trong xử lý các dự án phát sinh, đặc biệt là các dự án nhỏ và vừa.

Lộ trình và thủ tục: Thông qua tại một kỳ họp, hiệu lực từ 2027

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã dự thảo Tờ trình đề xuất Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép trình Quốc hội thông qua dự án Luật này tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI theo trình tự, thủ tục rút gọn. Dự kiến luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.

Để lấy ý kiến đóng góp, Bộ đã gửi Công văn số 5435/BNNMT-PC tới các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Thời hạn góp ý là trước ngày 5/6/2026.

Tác động thực tiễn đến doanh nghiệp và người dân

Việc sửa đổi 10 luật này dự kiến sẽ mang lại những tác động tích cực rõ rệt:

• Doanh nghiệp chăn nuôi: Rút ngắn thời gian xin cấp giấy chứng nhận sản xuất thức ăn chăn nuôi, giảm chi phí đi lại và thời gian chờ đợi khi thủ tục được xử lý tại địa phương.
• Doanh nghiệp khai thác khoáng sản: Quy trình thăm dò, khai thác tại các khu vực đặc thù được đơn giản hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án khởi công đúng tiến độ.
• Người dân và hợp tác xã: Các thủ tục hành chính liên quan đến thủy lợi, đê điều, trồng trọt được kỳ vọng sẽ minh bạch và nhanh chóng hơn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao không sửa Luật Đất đai và Luật Bảo vệ môi trường trong đợt này?

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Tài nguyên, Môi trường biển và hải đảo có phạm vi điều chỉnh rộng và phức tạp, cần có lộ trình sửa đổi riêng. Dự luật lần này chỉ tập trung vào 10 luật có mối liên hệ chặt chẽ về thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.

Thời gian dự kiến luật có hiệu lực là khi nào?

Dự luật được đề xuất thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027. Đây là mốc thời gian sớm hơn so với yêu cầu của Nghị quyết số 206/2025/QH15 (trước ngày 1/3/2027).

Làm thế nào để đóng góp ý kiến cho dự luật?

Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có thể gửi văn bản góp ý về Bộ Nông nghiệp và Môi trường (qua Vụ Pháp chế) trước ngày 5/6/2026 theo Công văn số 5435/BNNMT-PC.