Tổng rà soát văn bản pháp luật 2026: Lộ trình, trách nhiệm và tác động đến doanh nghiệp

Ngày 27/5/2026, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã chủ trì cuộc họp về tình hình triển khai hoạt động của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Đây là nhiệm vụ chưa có tiền lệ, được Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đặc biệt quan tâm chỉ đạo. Mục tiêu không chỉ là rà soát, phát hiện các quy định chồng chéo, bất cập, mà còn hướng tới tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực phát triển và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước.

Tổng rà soát văn bản pháp luật 2026: Lộ trình, trách nhiệm và tác động đến doanh nghiệp

Tổng rà soát văn bản pháp luật là gì và vì sao cần thực hiện?

Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật là quá trình kiểm tra, đối chiếu toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành nhằm phát hiện các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp với thực tiễn. Theo kết luận của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, nhiệm vụ này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, được xác định là một trong những giải pháp then chốt để tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.

Trách nhiệm của người đứng đầu trong tổng rà soát văn bản pháp luật

Phó Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng các ngành, cơ quan và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát tại bộ, ngành, địa phương mình. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng rà soát, bảo đảm việc rà soát được triển khai đúng mục đích, đúng yêu cầu, có sản phẩm cụ thể, phục vụ trực tiếp cho việc xử lý, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.

"Yêu cầu xuyên suốt là công tác tổng rà soát phải được thực hiện nghiêm túc, thực chất, không hình thức, không làm chiếu lệ" - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh.

Lấy ý kiến người dân và doanh nghiệp: Yêu cầu bắt buộc

Theo kết luận của Phó Thủ tướng, các cơ quan được giao nhiệm vụ cần đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến, chú trọng ý kiến góp ý, phản biện của người dân, doanh nghiệp, hiệp hội, đối tượng chịu sự tác động, cán bộ, công chức và các chuyên gia. Đây là yêu cầu quan trọng để việc tổng rà soát không khép kín trong phạm vi cơ quan quản lý, mà bám sát thực tiễn thi hành pháp luật. Các quy định còn bất cập, chồng chéo hoặc gây khó khăn trong thực hiện cần được nhận diện từ nhiều phía, nhất là từ các chủ thể trực tiếp chịu tác động.

Lộ trình và mốc thời gian thực hiện tổng rà soát

Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan liên quan:

• Bộ Tư pháp là Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn nghiệp vụ, thẩm định kết quả rà soát, tổng hợp báo cáo định kỳ 02 tuần/lần.
• Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về kinh phí thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát.
• Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp hướng dẫn việc sử dụng các giải pháp trí tuệ nhân tạo hỗ trợ rà soát văn bản quy phạm pháp luật; làm rõ phạm vi, nguồn dữ liệu và công khai các giải pháp trí tuệ nhân tạo trên Cổng Pháp luật quốc gia.
• Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an được đề nghị tổng hợp, phân loại các kiến nghị về chính sách, vướng mắc phát sinh qua thực tiễn để gửi các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, rà soát.

Ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong rà soát văn bản

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hướng dẫn việc sử dụng các giải pháp trí tuệ nhân tạo hỗ trợ rà soát văn bản quy phạm pháp luật. Các giải pháp này sẽ được công khai trên Cổng Pháp luật quốc gia, giúp nâng cao hiệu quả và độ chính xác của quá trình rà soát. Đồng thời, quá trình tiếp nhận, trao đổi, nghiên cứu, tiếp thu ý kiến và xử lý dữ liệu phục vụ rà soát phải bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu theo quy định.

Tác động thực tiễn đến người dân và doanh nghiệp

Cuộc tổng rà soát này dự kiến sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của người dân. Các quy định bất cập, chồng chéo sẽ được phát hiện và đề xuất sửa đổi, bãi bỏ, giúp giảm chi phí tuân thủ pháp luật, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi hơn. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế có thể giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tổng rà soát văn bản pháp luật khác gì so với rà soát thông thường?

Tổng rà soát là nhiệm vụ đặc biệt, chưa có tiền lệ, được thực hiện trên quy mô toàn bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, không chỉ giới hạn trong một lĩnh vực hay cấp độ nhất định. Mục tiêu là phát hiện triệt để các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập để đề xuất giải pháp xử lý đồng bộ.

Doanh nghiệp và người dân có thể đóng góp ý kiến như thế nào?

Theo yêu cầu của Phó Thủ tướng, các cơ quan sẽ đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến. Doanh nghiệp và người dân có thể gửi ý kiến góp ý, phản biện thông qua các kênh chính thức của Bộ Tư pháp, các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội doanh nghiệp và các tổ chức xã hội.

Khi nào có kết quả tổng rà soát?

Bộ Tư pháp với vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo có trách nhiệm tổng hợp báo cáo định kỳ 02 tuần/lần. Kết quả tổng rà soát sẽ được công bố theo lộ trình do Ban Chỉ đạo quyết định, phục vụ trực tiếp cho việc sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ các văn bản quy phạm pháp luật.