Tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật 2025: Tiến độ, khó khăn và giải pháp từ Phó Thủ tướng

Ngày 26/5/2025, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL). Đây là nhiệm vụ trọng tâm theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, nhằm loại bỏ chồng chéo, mâu thuẫn và bất cập trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Bài viết phân tích tiến độ thực tế, các khó khăn vướng mắc và định hướng giải pháp từ Phó Thủ tướng, bao gồm việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến và xây dựng tiêu chí thẩm định công khai, minh bạch.

Tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật 2025: Tiến độ, khó khăn và giải pháp từ Phó Thủ tướng

Tiến độ tổng rà soát VBQPPL đến ngày 26/5/2025: Kết quả ban đầu và những tồn tại

Theo báo cáo của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, tính đến ngày 26/5/2025, phần lớn các cơ quan Trung ương và địa phương đã tích cực triển khai nhiệm vụ tổng rà soát. Cụ thể, các đơn vị đã tổ chức tập huấn, thành lập tổ nhóm đầu mối, ban hành văn bản triển khai và lập danh mục VBQPPL thuộc phạm vi rà soát. Một số đơn vị đã có kết quả dự thảo và nhập dữ liệu vào hệ thống báo cáo. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã phê bình một số bộ, ngành, địa phương còn vào cuộc chưa tích cực, chưa nhận thức đúng tầm quan trọng của nhiệm vụ theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị.

Giải pháp ưu tiên nguồn lực và đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương ưu tiên nguồn lực, tập trung bám sát tiến độ thực hiện tổng rà soát. Đáng chú ý, Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến, đặc biệt là ý kiến phản biện của người dân, doanh nghiệp, đối tượng chịu sự tác động trực tiếp và cán bộ, công chức. Việc truyền thông rộng rãi về mục đích, yêu cầu và kết quả rà soát cũng được coi là nhiệm vụ trọng tâm.

Vai trò của thẩm định độc lập và chất lượng chuyên gia

Phó Thủ tướng cho rằng việc thẩm định, đánh giá độc lập của Bộ Tư pháp là rất quan trọng. Bộ Tư pháp được yêu cầu xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả rà soát công khai, minh bạch. Đặc biệt, cần chú trọng đến chất lượng chuyên gia thẩm định, ưu tiên chuyên gia thực tiễn, đội ngũ pháp chế của VCCI, các doanh nghiệp, tập đoàn lớn – những đối tượng chịu tác động trực tiếp của văn bản. Bên cạnh đó, Tòa án nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và VCCI cần khẩn trương tổng hợp các kiến nghị về chính sách, vướng mắc phát sinh qua thực tiễn.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong rà soát: Công cụ hỗ trợ, không thay thế con người

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định: “AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế con người”. Các bộ, ngành chịu trách nhiệm về chất lượng, tiến độ rà soát và đặc biệt quan tâm đến vấn đề bảo đảm an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu, có kiểm chứng của chuyên gia pháp lý. Bộ Khoa học và Công nghệ được giao tiếp tục hướng dẫn, kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình sử dụng các giải pháp AI hỗ trợ rà soát VBQPPL.

Tháo gỡ khó khăn về kinh phí và phối hợp liên ngành

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp tiếp tục tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc của bộ, ngành và địa phương trong quá trình lập dự toán kinh phí thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát. Sau khi có văn bản hướng dẫn về kinh phí bảo đảm, các cơ quan cần khẩn trương giao bổ sung dự toán ngân sách. Bộ Tư pháp cũng được yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo, chủ động phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện và kịp thời báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền.

Tác động thực tiễn đối với người dân và doanh nghiệp

Việc tổng rà soát VBQPPL lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế, tạo môi trường pháp lý minh bạch, thông thoáng cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo các chuyên gia pháp lý, việc loại bỏ các quy định chồng chéo, mâu thuẫn sẽ giúp giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Người dân cũng được hưởng lợi từ một hệ thống pháp luật dễ tiếp cận, dễ hiểu và dễ thực thi.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Thời hạn hoàn thành tổng rà soát VBQPPL là khi nào?

Theo Kế hoạch của Ban Chỉ đạo tổng rà soát và các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương phải bảo đảm thời hạn hoàn thành theo đúng kế hoạch đã đề ra. Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung bám sát tiến độ thực hiện.

AI được ứng dụng như thế nào trong rà soát VBQPPL?

AI được sử dụng như công cụ hỗ trợ rà soát, giúp xử lý khối lượng văn bản lớn, phát hiện các điểm mâu thuẫn, chồng chéo. Tuy nhiên, kết quả rà soát phải được kiểm chứng bởi chuyên gia pháp lý, đảm bảo an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu.

Đối tượng nào được lấy ý kiến trong quá trình rà soát?

Phó Thủ tướng yêu cầu đa dạng hóa phương thức lấy ý kiến, bao gồm người dân, doanh nghiệp, đối tượng chịu sự tác động trực tiếp, cán bộ, công chức, các chuyên gia thực tiễn, đội ngũ pháp chế VCCI và các tập đoàn lớn.

Bài viết dựa trên thông tin từ Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp (phapluat.gov.vn) và các chỉ đạo chính thức của Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tại cuộc họp ngày 26/5/2025.