Vi phạm cạnh tranh từ 20/5/2026: Mức phạt mới lên tới 5% doanh thu và 2 tỷ đồng

Từ ngày 20/5/2026, Nghị định 102/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, thay thế nhiều quy định cũ tại Nghị định 75/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cạnh tranh. Theo đó, các doanh nghiệp vi phạm về tập trung kinh tế, cung cấp thông tin, tài liệu sẽ phải đối mặt với mức phạt tiền tăng gấp đôi, thậm chí lên tới 5% tổng doanh thu hoặc 2 tỷ đồng tùy theo hành vi. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết 6 điểm mới quan trọng nhất trong nghị định này.

Vi phạm cạnh tranh từ 20/5/2026: Mức phạt mới lên tới 5% doanh thu và 2 tỷ đồng

Hành vi không thông báo tập trung kinh tế bị phạt thế nào từ 20/5/2026?

Theo Điều 5 Nghị định 102/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế nhưng không thực hiện nghĩa vụ thông báo theo quy định của Luật Cạnh tranh sẽ bị phạt tiền theo hai khung cụ thể, thay vì áp dụng chung một mức phạt như trước đây.

• Mức phạt từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng: Áp dụng khi doanh nghiệp có tổng tài sản trên thị trường Việt Nam, tổng doanh thu bán ra và tổng doanh số mua vào đạt dưới 3.000 tỷ đồng trong năm tài chính liền kề trước năm thực hiện tập trung kinh tế, đồng thời không vượt quá 05% tổng doanh thu của doanh nghiệp vi phạm trên thị trường liên quan.
• Mức phạt từ 1 tỷ đồng đến 2 tỷ đồng: Áp dụng khi doanh nghiệp có tổng tài sản, tổng doanh thu bán ra hoặc tổng doanh số mua vào đạt từ 3.000 tỷ đồng trở lên, và không vượt quá 05% tổng doanh thu của doanh nghiệp vi phạm trên thị trường liên quan.

Trong khi đó, quy định cũ tại Điều 14 Nghị định 75/2019/NĐ-CP chỉ phạt từ 01% đến 05% tổng doanh thu trên thị trường liên quan, không phân biệt quy mô doanh nghiệp. Sự thay đổi này giúp việc xử phạt trở nên rõ ràng và công bằng hơn, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Mức phạt khi thực hiện tập trung kinh tế trong trường hợp bị cấm tăng thế nào?

Theo khoản 3 Điều 6 Nghị định 102/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp thực hiện tập trung kinh tế thuộc trường hợp bị cấm sẽ bị phạt tiền từ 01% đến 05% tổng doanh thu trên thị trường liên quan trong năm tài chính liền kề trước năm vi phạm. Đáng chú ý, mức phạt tối đa đã tăng từ 03% lên 05% so với quy định cũ tại khoản 2 Điều 15 Nghị định 75/2019/NĐ-CP.

“Việc nâng mức phạt tối đa lên 5% doanh thu là tín hiệu mạnh mẽ từ cơ quan quản lý nhằm răn đe các hành vi tập trung kinh tế trái phép, đặc biệt trong bối cảnh thị trường M&A đang sôi động,” luật sư Hoàng Tuấn Vũ nhận định.

Mức phạt khi cung cấp không đầy đủ thông tin, tài liệu tăng gấp đôi?

Có. Theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 102/2026/NĐ-CP, hành vi không cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu theo yêu cầu của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Cơ quan điều tra vụ việc cạnh tranh, Hội đồng xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh sẽ bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng. So với mức cũ từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng tại khoản 2 Điều 22 Nghị định 75/2019/NĐ-CP, mức phạt đã tăng gấp đôi.

Các đối tượng chịu phạt bao gồm: bên bị điều tra; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; các bên tập trung kinh tế; các bên nộp hồ sơ đề nghị hưởng miễn trừ với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm.

Bổ sung mức phạt nào cho vi phạm về cung cấp thông tin, tài liệu?

Khoản 2 Điều 9 Nghị định 102/2026/NĐ-CP đã bổ sung mức phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn, bao gồm:

• Bên bị điều tra và người liên quan: Cung cấp thông tin không trung thực; cưỡng ép người khác cung cấp thông tin không trung thực hoặc làm sai lệch thông tin, tài liệu.
• Các bên nộp hồ sơ tập trung kinh tế hoặc đề nghị miễn trừ: Không cung cấp thông tin theo yêu cầu; cung cấp thông tin gian dối; cưỡng ép người khác cung cấp thông tin gian dối; che giấu, tiêu hủy thông tin, tài liệu liên quan đến vụ việc cạnh tranh.

Xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử được quy định thế nào?

Theo Điều 17 Nghị định 102/2026/NĐ-CP, việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, bao gồm gửi và nhận quyết định xử phạt, được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 118/2021/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 68/2025/NĐ-CP và Nghị định số 190/2025/NĐ-CP. Điều này cho phép cơ quan chức năng xử lý các hành vi vi phạm diễn ra trên không gian mạng một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Hình thức nộp tiền phạt vi phạm hành chính có gì mới?

Điều 15 Nghị định 102/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 32 Nghị định 75/2019/NĐ-CP, làm rõ hai hình thức nộp phạt:

• Nộp tiền mặt trực tiếp: Tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản, theo thông tin ghi trong quyết định xử lý.
• Chuyển khoản: Vào tài khoản Kho bạc Nhà nước thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc dịch vụ thanh toán điện tử của ngân hàng/tổ chức trung gian thanh toán.

Quy định cũ chỉ nêu chung việc nộp tại Kho bạc Nhà nước, không đề cập đến các hình thức điện tử. Sự bổ sung này tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và cá nhân trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Tác động thực tiễn đối với doanh nghiệp

Việc ban hành Nghị định 102/2026/NĐ-CP đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác quản lý cạnh tranh tại Việt Nam. Các doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp có hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) quy mô lớn, cần lưu ý:

• Nghĩa vụ thông báo tập trung kinh tế: Phải xác định chính xác ngưỡng tài sản và doanh thu để biết mức phạt có thể phải chịu.
• Tuân thủ cung cấp thông tin: Mức phạt cho hành vi cung cấp thông tin không trung thực đã tăng lên đến 50 triệu đồng, yêu cầu doanh nghiệp phải minh bạch và chính xác trong mọi giao tiếp với cơ quan quản lý.
• Thích ứng với môi trường điện tử: Doanh nghiệp cần chuẩn bị hệ thống để có thể nhận quyết định xử phạt và nộp phạt qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Mức phạt tối đa cho hành vi tập trung kinh tế bị cấm là bao nhiêu?

Theo khoản 3 Điều 6 Nghị định 102/2026/NĐ-CP, mức phạt tối đa là 05% tổng doanh thu trên thị trường liên quan của doanh nghiệp vi phạm trong năm tài chính liền kề trước năm thực hiện hành vi vi phạm.

Doanh nghiệp có thể nộp phạt vi phạm cạnh tranh qua hình thức nào?

Doanh nghiệp có thể nộp phạt bằng tiền mặt trực tiếp tại Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại, hoặc chuyển khoản qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc dịch vụ thanh toán điện tử, theo quy định tại Điều 15 Nghị định 102/2026/NĐ-CP.