25 hành vi luật sư bị UBND tước chứng chỉ hành nghề từ 18/5/2026

Từ ngày 18/5/2026, Nghị định 109/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết 25 hành vi vi phạm mà luật sư có thể bị Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn. Mức phạt dao động từ 1 tháng đến 9 tháng, tùy theo mức độ vi phạm. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết từng nhóm hành vi, thẩm quyền xử phạt và tác động thực tiễn đến nghề luật sư.

25 hành vi luật sư bị UBND tước chứng chỉ hành nghề từ 18/5/2026

25 hành vi vi phạm khiến luật sư bị tước chứng chỉ hành nghề là gì?

Theo Điều 8 và Điều 12 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, 25 hành vi vi phạm được chia thành 3 nhóm với thời hạn tước chứng chỉ khác nhau. Cụ thể:

Nhóm 1: Hành vi bị tước chứng chỉ từ 1 đến 3 tháng

Căn cứ điểm a khoản 9 Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, các hành vi sau bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư từ 01 tháng đến 03 tháng:

• Cung cấp dịch vụ pháp lý trái phép: Cung cấp dịch vụ cho cơ quan, tổ chức, cá nhân khác ngoài nơi đã ký hợp đồng lao động, trừ trường hợp được cơ quan nhà nước yêu cầu hoặc tham gia tố tụng hình sự theo yêu cầu.
• Thành lập từ hai tổ chức hành nghề luật sư trở lên.
• Làm việc trái hình thức: Ký hợp đồng lao động với cơ quan khác nhưng hành nghề với tư cách cá nhân ngoài tổ chức hành nghề.
• Hành nghề không đúng hình thức theo quy định.
• Không mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp khi hợp đồng lao động có thỏa thuận.
• Ký hợp đồng dịch vụ pháp lý không qua tổ chức hành nghề hoặc không có văn bản ủy quyền.
• Hoạt động sai phạm vi hành nghề của luật sư nước ngoài tại Việt Nam.
• Sử dụng chứng chỉ hành nghề của người khác hoặc cho người khác sử dụng chứng chỉ của mình.

Nhóm 2: Hành vi bị tước chứng chỉ từ 6 đến 9 tháng

Căn cứ điểm b khoản 9 Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, các hành vi sau bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư từ 06 tháng đến 09 tháng:

• Xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
• Tự mình hoặc giúp khách hàng vi phạm pháp luật nhằm trì hoãn, kéo dài thời gian hoặc cản trở hoạt động tố tụng.
• Sách nhiễu, lừa dối khách hàng hoặc nhận thù lao ngoài thỏa thuận (chưa đến mức truy cứu hình sự).
• Phát ngôn, ứng xử làm ảnh hưởng uy tín nghề luật sư hoặc gây thiệt hại cho cơ quan, tổ chức, cá nhân.
• Cung cấp tài liệu giả, sai sự thật hoặc hướng dẫn khách hàng làm điều tương tự.
• Xúi giục khách hàng khai sai sự thật, khiếu nại trái pháp luật.
• Tiết lộ thông tin vụ việc, khách hàng trái phép.
• Móc nối với người tiến hành tố tụng để làm trái quy định pháp luật.
• Lôi kéo, kích động tập trung đông người gây rối trật tự công cộng.
• Cung cấp dịch vụ pháp lý với danh nghĩa luật sư khi chưa có chứng chỉ hoặc chưa gia nhập Đoàn luật sư.
• Hoạt động dịch vụ pháp lý không đúng quy định tại Điều 30 Luật Luật sư.

Nhóm 3: Hành vi bị tước chứng chỉ từ 3 đến 6 tháng và 6 đến 9 tháng (theo Điều 12)

Theo khoản 4 Điều 12 Nghị định 109/2026/NĐ-CP:

• Tước từ 03 tháng đến 06 tháng (điểm a): Lợi dụng danh nghĩa trung tâm tư vấn pháp luật, luật sư để trục lợi.
• Tước từ 06 tháng đến 09 tháng (điểm b): Xúi giục cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin sai sự thật; xúi giục khiếu nại, tố cáo, khởi kiện trái pháp luật; tư vấn cho các bên có quyền lợi đối lập trong cùng vụ việc; tiết lộ thông tin vụ việc trái phép.

Thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND các cấp như thế nào?

Theo Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động luật sư được phân cấp rõ ràng:

• Chủ tịch UBND cấp xã có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 25.000.000 đồng; đình chỉ hoạt động hoặc tước chứng chỉ hành nghề có thời hạn; tịch thu tang vật; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
• Chủ tịch UBND cấp tỉnh có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 50.000.000 đồng; đình chỉ hoạt động hoặc tước chứng chỉ hành nghề có thời hạn; tịch thu tang vật; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.

Tác động thực tiễn của Nghị định 109/2026/NĐ-CP đến luật sư và doanh nghiệp

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Nghị định 109/2026/NĐ-CP là bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa hoạt động hành nghề luật sư tại Việt Nam. Việc liệt kê cụ thể 25 hành vi vi phạm giúp luật sư và tổ chức hành nghề dễ dàng nhận diện rủi ro pháp lý. Đối với doanh nghiệp và khách hàng, quy định này tăng cường bảo vệ quyền lợi, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như bí mật thông tin và tránh xung đột lợi ích.

“Việc quy định mức phạt tước chứng chỉ từ 1 đến 9 tháng là phù hợp, vừa đủ sức răn đe vừa tạo cơ hội cho luật sư khắc phục sai phạm. Đây là công cụ hữu hiệu để nâng cao chất lượng dịch vụ pháp lý.” – Luật sư Nguyễn Đức Hùng, chuyên gia tư vấn pháp luật.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Luật sư có bị tước chứng chỉ vĩnh viễn không?

Theo Nghị định 109/2026/NĐ-CP, hình thức xử phạt chỉ là tước quyền sử dụng chứng chỉ có thời hạn (từ 1 tháng đến 9 tháng). Việc tước vĩnh viễn thuộc thẩm quyền của Bộ Tư pháp hoặc cơ quan cấp chứng chỉ, không nằm trong phạm vi xử phạt của UBND.

Làm thế nào để khiếu nại quyết định tước chứng chỉ của UBND?

Luật sư có quyền khiếu nại quyết định xử phạt theo Luật Khiếu nại 2011 hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được quyết định. Nên tham khảo ý kiến luật sư chuyên về hành chính để đảm bảo quyền lợi.

Mức phạt tiền tối đa cho vi phạm hành chính trong hoạt động luật sư là bao nhiêu?

Theo Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thể phạt tiền đến 50.000.000 đồng, trong khi Chủ tịch UBND cấp xã phạt tối đa 25.000.000 đồng. Mức phạt cụ thể tùy thuộc vào hành vi và mức độ vi phạm.