Điều tra kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất: Quy định mới nhất năm 2026

Ngày 6/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 14/2026/QĐ-TTg về Chương trình điều tra thống kê quốc gia, trong đó có quy định chi tiết về điều tra kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất. Văn bản này có hiệu lực từ ngày 20/5/2026, thay thế một phần các quy định cũ tại Quyết định 03/2023/QĐ-TTg. Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định mới nhằm nâng cao độ chính xác trong quản lý đất đai, phục vụ quy hoạch và phát triển kinh tế - xã hội.

Điều tra kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất: Quy định mới nhất năm 2026

Mục đích của điều tra kiểm kê đất đai là gì?

Mục tiêu chính của cuộc điều tra là đánh giá chính xác thực trạng quản lý và sử dụng đất đai tại từng đơn vị hành chính các cấp. Qua đó, cơ quan nhà nước có căn cứ để đề xuất cơ chế, chính sách và biện pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước về đất đai, nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Cụ thể, kết quả điều tra sẽ phục vụ cho:

• Lập và điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của các cấp, các ngành.
• Cung cấp chỉ tiêu thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia.
• Hỗ trợ các hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, nghiên cứu khoa học, giáo dục và đào tạo.
• Theo dõi, giám sát, đánh giá việc quản lý, sử dụng đất của từng địa phương theo quy định của Luật Đất đai 2024.

Đối tượng và đơn vị điều tra kiểm kê đất đai

Theo Quyết định 14/2026/QĐ-TTg, đối tượng điều tra bao gồm diện tích các loại đất và các loại đối tượng sử dụng đất, đối tượng được giao quản lý đất. Đơn vị điều tra là Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cùng các đối tượng sử dụng đất và được giao quản lý đất. Loại điều tra được áp dụng là điều tra toàn bộ, đảm bảo thu thập dữ liệu đầy đủ từ cấp cơ sở.

Nội dung điều tra chủ yếu gồm những gì?

Nội dung điều tra tập trung vào ba nhóm chính:

• Thu thập diện tích của từng loại đất, đối tượng sử dụng đất và đối tượng được giao quản lý đất.
• Thu thập diện tích các loại đất theo đơn vị hành chính.
• Thu thập chỉ tiêu thống kê quốc gia mã số 0101 và 2105, phục vụ hệ thống dữ liệu quốc gia.

Kỳ điều tra được quy định theo chu kỳ 05 năm, tiến hành tính đến hết ngày 31/12 của năm có chữ số cuối là 4 hoặc 9. Cơ quan chủ trì là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp với Bộ Tài chính (Cục Thống kê), Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Nguyên tắc kiểm kê đất đai theo Luật Đất đai 2024

Theo khoản 29 Điều 3 Luật Đất đai 2024, kiểm kê đất đai là việc Nhà nước tổ chức điều tra, tổng hợp, đánh giá trên hồ sơ địa chính và trên thực địa về hiện trạng sử dụng đất tại thời điểm kiểm kê và biến động đất đai giữa 02 lần kiểm kê. Các nguyên tắc thống kê, kiểm kê đất đai được quy định chi tiết tại Điều 56 Luật Đất đai 2024:

• Trung thực, khách quan, chính xác, kịp thời, phản ánh đầy đủ hiện trạng và cơ cấu sử dụng đất đai.
• Công khai, minh bạch, độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ.
• Thống nhất về nghiệp vụ, phương pháp thống kê, kiểm kê đất đai và chế độ báo cáo.
• Bảo đảm chỉ tiêu thống kê, kiểm kê đất đai thống nhất, đồng bộ từ trung ương đến địa phương; hệ thống số liệu được tổng hợp từ cấp dưới lên cấp trên trực tiếp.
• Cung cấp kịp thời số liệu để phục vụ công tác quản lý nhà nước và nhu cầu thông tin đất đai cho các hoạt động kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh, nghiên cứu khoa học, giáo dục và đào tạo.

Tác động thực tiễn của quy định mới

Quyết định 14/2026/QĐ-TTg tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho công tác điều tra, kiểm kê đất đai, giúp các địa phương chủ động trong việc triển khai. Đối với người dân và doanh nghiệp, việc thu thập dữ liệu chính xác sẽ giảm thiểu tranh chấp đất đai, hỗ trợ quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thúc đẩy thị trường bất động sản minh bạch. Bên cạnh đó, việc lồng ghép với Thông tư 19/2026/TT-BNNMT về đo đạc lập bản đồ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai hứa hẹn tạo nên một hệ thống quản lý đất đai hiện đại, đồng bộ.

Câu hỏi thường gặp

Kỳ điều tra kiểm kê đất đai được thực hiện khi nào?

Kỳ điều tra diễn ra theo chu kỳ 05 năm, tính đến hết ngày 31/12 của năm có chữ số cuối là 4 hoặc 9. Ví dụ, kỳ điều tra gần nhất sẽ là năm 2029.

Cơ quan nào chịu trách nhiệm chính trong điều tra kiểm kê đất đai?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính (Cục Thống kê), Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để thực hiện cuộc điều tra.

Nguyên tắc quan trọng nhất trong kiểm kê đất đai là gì?

Theo Điều 56 Luật Đất đai 2024, nguyên tắc cốt lõi là trung thực, khách quan, chính xác, kịp thời và phản ánh đầy đủ hiện trạng sử dụng đất, bảo đảm tính thống nhất từ trung ương đến địa phương.