Luật Đô thị đặc biệt: Lộ trình xây dựng và những điểm trọng tâm đến năm 2026

UBND TP.Hồ Chí Minh vừa ban hành kế hoạch xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt, nhằm tạo khung thể chế pháp lý đồng bộ, linh hoạt và bền vững cho sự phát triển dài hạn của thành phố. Theo đó, dự án Luật được xây dựng trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Nghị quyết số 31-NQ/TW, đồng thời tích hợp định hướng chính trị và thể chế hóa thành các quy định pháp luật cụ thể. Mốc thời gian quan trọng: Thành phố sẽ thành lập Tổ phối hợp liên ngành vào tháng 4/2026 và hoàn thiện hồ sơ đề nghị xây dựng Luật trước tháng 5/2026.

Luật Đô thị đặc biệt: Lộ trình xây dựng và những điểm trọng tâm đến năm 2026

Mục tiêu chiến lược của dự án Luật Đô thị đặc biệt là gì?

Mục tiêu cốt lõi của dự án Luật là kiến tạo một khung thể chế đáp ứng yêu cầu phát triển thực tiễn của đô thị đặc biệt, cụ thể hóa đầy đủ và kịp thời các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước. Dự án Luật hướng tới tạo ra động lực ổn định, bền vững để xây dựng và phát triển đô thị đặc biệt, với tư duy “kiến tạo phát triển” và thiết kế khung thể chế đồng bộ, linh hoạt. Đáng chú ý, kế hoạch yêu cầu gắn kết chặt chẽ ba nhiệm vụ chiến lược: tổng kết toàn diện Nghị quyết số 31-NQ/TW, xây dựng dự thảo Nghị quyết mới của Trung ương, và nghiên cứu, đề xuất lập hồ sơ đề nghị xây dựng dự án Luật.

Lộ trình và các mốc thời gian cụ thể của kế hoạch xây dựng Luật

Theo kế hoạch, trong tháng 4/2026, UBND TP.Hồ Chí Minh sẽ thành lập Tổ phối hợp liên ngành (Tổ Biên tập) để chỉ đạo xây dựng dự án Luật. Công tác chuẩn bị nguồn lực và chính sách phải hoàn thành trước tháng 5/2026. Dự kiến các bước thực hiện bao gồm:

• Rà soát, chuẩn bị đầy đủ các nguồn lực để xây dựng dự án Luật.
• Điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026 (tùy theo thực tiễn).
• Soạn thảo và trình Quốc hội ban hành dự án Luật.
• Chuẩn bị tổ chức thi hành Luật sau khi được thông qua.

Yêu cầu về tiến độ: Bảo đảm tiến độ hoàn thành, phân công rõ trách nhiệm chủ trì và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị có liên quan.

Cơ quan nào chủ trì xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt?

Sở Tư pháp TP.Hồ Chí Minh được giao là cơ quan đầu mối chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị tham mưu UBND Thành phố trong việc phối hợp với Bộ được giao chủ trì soạn thảo. Sở Tư pháp cũng có trách nhiệm tham mưu báo cáo Đảng ủy UBND Thành phố, Thành ủy và các cấp có thẩm quyền về dự án Luật. Trong quá trình xây dựng, Sở Tư pháp chủ động phối hợp, đề nghị các cơ quan, đơn vị kịp thời tham mưu, chuẩn bị nội dung cho các cuộc làm việc liên quan, đồng thời bố trí nhân sự tham dự đầy đủ các buổi làm việc ngay từ khâu xây dựng, soạn thảo dự án Luật.

Nguyên tắc và yêu cầu trong quá trình soạn thảo Luật

Việc soạn thảo dự án Luật phải tuân thủ nghiêm trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả và khả thi. Kế hoạch nhấn mạnh nguyên tắc Đảng lãnh đạo toàn diện, đồng thời đề cao vai trò, trách nhiệm của Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị trong phối hợp tổ chức các hoạt động xây dựng và thi hành Luật. Quá trình triển khai được thực hiện đồng thời, liên thông và tích hợp cao: tổng kết thực tiễn là cơ sở, định hướng chính trị là dẫn dắt, và thể chế pháp luật là kết quả cuối cùng.

Tác động thực tiễn của Luật Đô thị đặc biệt đối với người dân và doanh nghiệp

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo ra một khung thể chế linh hoạt, giúp TP.Hồ Chí Minh có cơ chế tự chủ trong các lĩnh vực quy hoạch, đầu tư, tài chính và quản lý đô thị. Điều này dự kiến sẽ thúc đẩy môi trường đầu tư, rút ngắn thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ công cho người dân. Doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ cơ chế ưu đãi và thủ tục đơn giản hóa, trong khi người dân có thể kỳ vọng vào sự phát triển đồng bộ về hạ tầng, giao thông và nhà ở. Tuy nhiên, việc xây dựng Luật cần bảo đảm tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Câu hỏi thường gặp (FAQ) về dự án Luật Đô thị đặc biệt

Khi nào dự án Luật Đô thị đặc biệt được trình Quốc hội?

Dự kiến, sau khi hoàn thiện hồ sơ vào tháng 5/2026, dự án Luật sẽ được soạn thảo và trình Quốc hội xem xét, ban hành trong Chương trình lập pháp năm 2026. Thời gian cụ thể phụ thuộc vào quyết định của Quốc hội và tiến độ thực tế.

Ai là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong xây dựng Luật?

Sở Tư pháp TP.Hồ Chí Minh là cơ quan đầu mối, chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan và tham mưu cho UBND Thành phố trong toàn bộ quá trình xây dựng dự án Luật.

Luật Đô thị đặc biệt sẽ thay đổi những gì so với hiện tại?

Luật dự kiến sẽ tạo ra cơ chế pháp lý riêng, linh hoạt hơn cho TP.Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực như quy hoạch, đầu tư, tài chính, quản lý đất đai và phát triển hạ tầng, giúp thành phố chủ động hơn trong việc giải quyết các vấn đề đô thị đặc thù.