Nghị định 251/2025/NĐ-CP: 2 điểm mới về kỷ luật cán bộ, công chức nghỉ hưu, thôi việc

Từ ngày 23/9/2025, Nghị định 251/2025/NĐ-CP do Chính phủ ban hành chính thức có hiệu lực, sửa đổi, bổ sung một số quy định quan trọng về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức đã thôi việc hoặc nghỉ hưu. Văn bản này tác động trực tiếp đến Nghị định 172/2025/NĐ-CP trước đó, tập trung vào hai thay đổi cốt lõi: phân cấp thẩm quyền xử lý và chi tiết hóa quy trình thủ tục. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chuyên sâu những điểm mới này và ý nghĩa thực tiễn của chúng.

Nghị định 251/2025/NĐ-CP: 2 điểm mới về kỷ luật cán bộ, công chức nghỉ hưu, thôi việc

Thay đổi thẩm quyền kỷ luật người đã thôi việc, nghỉ hưu từ 23/9/2025 như thế nào?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 251/2025/NĐ-CP, thẩm quyền xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức đã thôi việc hoặc nghỉ hưu được sửa đổi, bổ sung so với Điều 22 Nghị định 172/2025/NĐ-CP. Sự thay đổi này nhằm làm rõ trách nhiệm của từng cấp có thẩm quyền, đặc biệt trong các trường hợp đặc thù.

• Đối với hình thức kỷ luật Xóa tư cách chức vụ, chức danh: Thẩm quyền thuộc về cấp có thẩm quyền bầu, phê chuẩn, quyết định phê duyệt kết quả bầu cử, bổ nhiệm hoặc chỉ định giữ chức vụ, chức danh cao nhất. Tuy nhiên, Nghị định 251/2025/NĐ-CP bổ sung hai trường hợp ngoại lệ:
• • Người giữ chức vụ, chức danh trong cơ quan hành chính nhà nước do Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội phê chuẩn.
  • Người giữ chức vụ, chức danh do Quốc hội bầu.
• Đối với hình thức kỷ luật Khiển trách hoặc Cảnh cáo: Thẩm quyền thuộc về cấp có thẩm quyền bầu, phê chuẩn, quyết định phê duyệt kết quả bầu cử, bổ nhiệm hoặc chỉ định giữ chức vụ, chức danh. Các trường hợp ngoại lệ tương tự như trên cũng được áp dụng.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc bổ sung thẩm quyền xử lý đối với trường hợp do Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội phê chuẩn là một điểm tiến bộ, khắc phục khoảng trống pháp lý trước đây, đảm bảo nguyên tắc “người nào bổ nhiệm, người đó xử lý”.

Thủ tục kỷ luật người đã thôi việc, nghỉ hưu có gì thay đổi?

Nghị định 251/2025/NĐ-Cp không chỉ thay đổi thẩm quyền mà còn chi tiết hóa quy trình xử lý kỷ luật, chia làm hai trường hợp cụ thể:

Trường hợp 1: Người đã có quyết định kỷ luật trước đó

Theo quy định mới, việc đề xuất hình thức, thời điểm kỷ luật và thời gian thi hành kỷ luật được phân cấp rõ ràng hơn so với Điều 23 Nghị định 172/2025/NĐ-CP trước đây:

• Nếu thuộc thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu có trách nhiệm đề xuất, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.
• Nếu thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ: Cơ quan quản lý, sử dụng trước khi thôi việc, nghỉ hưu đề xuất, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, đồng thời gửi tới Bộ Nội vụ để thẩm định trước khi Thủ tướng xem xét, quyết định.

Trong khi đó, quy định cũ tại Nghị định 172/2025/NĐ-CP chỉ quy định chung chung rằng “cơ quan có thẩm quyền quản lý, sử dụng” sẽ thực hiện việc đề xuất, không phân biệt rõ thẩm quyền thuộc về cấp nào.

Trường hợp 2: Người chưa có quyết định kỷ luật

Đối với những cán bộ, công chức đã nghỉ hưu, thôi việc nhưng chưa từng bị xử lý kỷ luật về hành vi vi phạm trong quá trình công tác, thẩm quyền xử lý được xác định theo quy định mới tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 251/2025/NĐ-CP. Cấp có thẩm quyền sẽ ra quyết định xử lý kỷ luật và chịu trách nhiệm hoàn toàn về quyết định của mình.

Tác động thực tiễn của Nghị định 251/2025/NĐ-CP

Việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 251/2025/NĐ-CP mang lại những tác động tích cực rõ rệt:

• Tăng cường tính minh bạch: Việc phân cấp thẩm quyền và quy trình cụ thể giúp tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, đảm bảo mọi hành vi vi phạm đều được xử lý nghiêm minh, kể cả khi người vi phạm đã nghỉ hưu.
• Bảo đảm tính công bằng: Quy định mới khắc phục khoảng trống pháp lý, đặc biệt đối với các chức danh do Thủ tướng Chính phủ trình Quốc hội phê chuẩn, giúp việc xử lý kỷ luật được thực hiện bởi đúng cấp có thẩm quyền bổ nhiệm.
• Nâng cao trách nhiệm giải trình: Yêu cầu cơ quan đề xuất và cấp có thẩm quyền phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình là một bước tiến trong cải cách hành chính.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nghị định 251/2025/NĐ-CP có áp dụng cho tất cả cán bộ, công chức không?

Không. Nghị định 251/2025/NĐ-CP chỉ sửa đổi, bổ sung các quy định về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức đã thôi việc hoặc nghỉ hưu có hành vi vi phạm trong quá trình công tác. Các quy định chung về kỷ luật đối với cán bộ, công chức đang tại chức vẫn được điều chỉnh bởi Nghị định 172/2025/NĐ-CP và các văn bản liên quan.

Thời điểm bắt đầu áp dụng quy định mới là khi nào?

Theo quy định tại Nghị định, các điểm mới của Nghị định 251/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 23/9/2025. Mọi quyết định xử lý kỷ luật được ban hành từ thời điểm này trở đi phải tuân thủ các quy định mới.

Ai là người chịu trách nhiệm thẩm định đề xuất kỷ luật trước khi trình Thủ tướng Chính phủ?

Theo quy định mới, Bộ Nội vụ là cơ quan có trách nhiệm thẩm định đề xuất từ cơ quan quản lý, sử dụng cán bộ trước khi báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định. Đây là điểm mới so với quy định cũ, giúp đảm bảo tính khách quan và chuyên môn trong quá trình xử lý.