Quy trình kiểm soát CSGT từ 01/01/2025: 3 thay đổi lớn tài xế cần biết

Từ ngày 01/01/2025, Thông tư 73/2024/TT-BCA do Bộ Công an ban hành chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong quy trình kiểm soát của Cảnh sát giao thông (CSGT). Bài viết này phân tích chi tiết 3 điểm mới nổi bật: quy trình dừng xe, kiểm tra giấy tờ qua tài khoản định danh điện tử VNeID, và thẩm quyền của CSGT hóa trang cũng như Công an xã.

Quy trình kiểm soát CSGT từ 01/01/2025: 3 thay đổi lớn tài xế cần biết

Quy trình kiểm soát phương tiện của CSGT từ 01/01/2025 được thực hiện như thế nào?

Theo khoản 2 Điều 8 Thông tư 73/2024/TT-BCA, việc kiểm soát phương tiện giao thông đường bộ được thực hiện theo một trình tự khoa học, từ trước ra sau, từ trái qua phải, từ ngoài vào trong và từ trên xuống dưới. Quy trình này bao gồm ba nội dung chính:

• Kiểm tra hình dáng, kích thước bên ngoài, màu sơn và biển số của phương tiện.
• Kiểm tra điều kiện an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới và xe máy chuyên dùng.
• Kiểm tra thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe theo quy định của pháp luật.

Việc dừng phương tiện để kiểm soát phải đảm bảo những yêu cầu gì?

Điều 12 Thông tư 73/2024/TT-BCA quy định rõ, cán bộ CSGT thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch được phép dừng phương tiện theo Điều 65 và Điều 66 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Việc dừng xe phải đáp ứng các yêu cầu bắt buộc sau:

• An toàn, đúng quy định pháp luật, không gây cản trở hoạt động giao thông.
• Sau khi dừng phương tiện, phải tiến hành kiểm soát và xử lý vi phạm ngay (nếu có).

Đáng chú ý, khi kiểm soát tại một điểm trên đường giao thông hoặc tại Trạm CSGT, lực lượng chức năng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về địa điểm và trang thiết bị:

• Lựa chọn địa điểm có mặt đường rộng, thoáng, không che khuất tầm nhìn.
• Bắt buộc sử dụng camera được trang bị để ghi hình toàn bộ hoạt động kiểm soát của Tổ CSGT.
• Khi kiểm soát vào buổi tối hoặc ban đêm, phải có đèn chiếu sáng và bảo đảm đủ ánh sáng.
• Phải đặt rào chắn bằng cọc tiêu hình chóp nón hoặc dây căng dọc theo chiều đường để hình thành khu vực thực thi công vụ an toàn.

Những giấy tờ nào CSGT được kiểm tra khi dừng xe từ năm 2025?

Theo khoản 1 Điều 8 Thông tư 73/2024/TT-BCA, danh sách giấy tờ CSGT có quyền kiểm tra bao gồm:

• Giấy phép lái xe.
• Chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ, bằng hoặc chứng chỉ điều khiển xe máy chuyên dùng.
• Chứng nhận đăng ký xe (hoặc bản sao có chứng thực kèm giấy tờ xác nhận của tổ chức tín dụng).
• Chứng nhận kiểm định, tem kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
• Chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

Điểm mới quan trọng: Nếu các giấy tờ trên đã được tích hợp và cập nhật trong tài khoản định danh điện tử trên ứng dụng VNeID hoặc trong cơ sở dữ liệu do Bộ Công an quản lý, người dân có thể xuất trình thông tin qua ứng dụng. Việc kiểm tra này có giá trị tương đương như kiểm tra trực tiếp giấy tờ bản giấy.

CSGT 'hóa trang' có được dừng phương tiện không?

Có. Theo điểm b khoản 3 Điều 7 Thông tư 73/2024/TT-BCA, cán bộ CSGT hóa trang (mặc thường phục) được phép sử dụng Giấy chứng minh Công an nhân dân để yêu cầu dừng phương tiện trong các trường hợp khẩn cấp. Cụ thể, khi phát hiện hành vi vi phạm nghiêm trọng về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, an ninh, trật tự xã hội mà nếu không ngăn chặn kịp thời sẽ gây hậu quả nguy hiểm, thiệt hại đến tài sản, tính mạng, sức khỏe của người tham gia giao thông.

Công an xã có thẩm quyền tuần tra, xử lý vi phạm giao thông trên những tuyến đường nào?

Theo điểm c khoản 2 Điều 30 Thông tư 73/2024/TT-BCA, từ 01/01/2025, thẩm quyền của Công an xã được quy định rất rõ ràng:

• Công an xã chỉ được tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm trên các tuyến đường xã, đường thôn thuộc địa bàn quản lý.
• Không được xử lý vi phạm trên các tuyến đường quốc lộ, đường tỉnh, đường huyện.
• Trong trường hợp không có lực lượng CSGT đi cùng, Công an xã phải thực hiện theo kế hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và báo cáo kết quả cho CSGT.

Tác động thực tiễn đến người dân và doanh nghiệp

Những quy định mới này mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Việc cho phép sử dụng VNeID thay thế giấy tờ bản giấy giúp người dân giảm bớt gánh nặng mang theo nhiều loại giấy tờ khi tham gia giao thông. Quy trình kiểm soát chặt chẽ, có camera ghi hình giúp hạn chế tình trạng tiêu cực, tăng tính minh bạch. Đồng thời, quy định rõ thẩm quyền của CSGT hóa trang và Công an xã giúp tránh chồng chéo, lạm quyền, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia giao thông. Tuy nhiên, người dân cần lưu ý cập nhật thông tin giấy tờ lên ứng dụng VNeID để tránh bị xử phạt khi không xuất trình được bản gốc.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tôi có bắt buộc phải xuất trình giấy tờ qua VNeID khi CSGT yêu cầu không?

Theo quy định, việc xuất trình giấy tờ qua VNeID là không bắt buộc nhưng được khuyến khích. Nếu bạn đã tích hợp thông tin trên ứng dụng, CSGT sẽ kiểm tra qua đó, có giá trị như bản giấy. Tuy nhiên, nếu bạn không có VNeID hoặc thông tin chưa được cập nhật, bạn vẫn phải xuất trình bản giấy theo quy định.

CSGT hóa trang có thể dừng xe của tôi bất kỳ lúc nào không?

Không. CSGT hóa trang chỉ được dừng xe trong các trường hợp khẩn cấp, vi phạm nghiêm trọng theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều 7 Thông tư 73/2024/TT-BCA. Họ phải xuất trình Giấy chứng minh Công an nhân dân và giải thích lý do. Nếu không thuộc các trường hợp này, việc dừng xe là trái quy định.

Mức phạt cho hành vi không mang giấy tờ xe từ 01/01/2025 là bao nhiêu?

Mức phạt cụ thể sẽ được quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP (có hiệu lực từ 01/01/2025). Tuy nhiên, tinh thần chung của Thông tư 73/2024/TT-BCA là khuyến khích sử dụng dữ liệu điện tử. Người dân nên chủ động cập nhật giấy tờ lên VNeID để tránh bị xử phạt khi không xuất trình được bản giấy. Để biết mức phạt chính xác, bạn có thể tra cứu tại cổng thông tin điện tử của Bộ Công an hoặc liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật.

Bài viết dựa trên các quy định tại Thông tư 73/2024/TT-BCA và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Để được tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6588 hoặc sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn qua số 090.222.9061.