Chuyển đổi tư duy kinh tế biển: Từ khai thác tài nguyên sang không gian phát triển quốc gia

Ngày [ngày diễn ra cuộc họp], Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì cuộc họp về phát triển bền vững kinh tế biển, đánh giá kết quả 8 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII. Tại cuộc họp, người đứng đầu Nhà nước nhấn mạnh sự cần thiết xây dựng một nghị quyết mới, với tinh thần đổi mới tư duy chiến lược: chuyển từ tư duy kinh tế biển sang tư duy không gian phát triển biển quốc gia. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, mở ra hướng đi mới cho việc khai thác, quản trị và phát huy toàn bộ không gian biển phục vụ mục tiêu phát triển đất nước trong nhiều thập kỷ tới.

Chuyển đổi tư duy kinh tế biển: Từ khai thác tài nguyên sang không gian phát triển quốc gia

Đánh giá 8 năm thực hiện Nghị quyết 36: Những kết quả đạt được và hạn chế còn tồn tại

Theo đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Nghị quyết 36-NQ/TW (ban hành ngày 22/10/2018) là một quyết sách đúng đắn, có tầm chiến lược. Sau 8 năm triển khai, nhận thức về vị trí, vai trò của biển đối với sự phát triển quốc gia đã được nâng lên rõ rệt. Hệ thống thể chế, chính sách liên quan đến biển từng bước được hoàn thiện. Nhiều ngành kinh tế biển then chốt như du lịch biển, khai thác dầu khí, vận tải biển, nuôi trồng thủy sản đã có bước phát triển khá. Kết cấu hạ tầng ven biển được tăng cường, góp phần cải thiện đời sống của người dân vùng biển. Công tác quốc phòng, an ninh, đối ngoại và bảo vệ chủ quyền biển đảo cũng đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, người đứng đầu Nhà nước cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, kinh tế biển vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển của đất nước. Các ngành kinh tế biển còn manh mún, thiếu tính liên kết; công tác quy hoạch không gian biển còn nhiều bất cập; môi trường biển tại một số khu vực đang đối mặt với nguy cơ ô nhiễm.

Sự cần thiết xây dựng nghị quyết mới về phát triển bền vững kinh tế biển

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động sâu sắc, cạnh tranh chiến lược trên biển ngày càng gay gắt, đặc biệt là yêu cầu phát triển cao của đất nước theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần thống nhất cao về sự cần thiết xây dựng một nghị quyết mới của Trung ương. Tinh thần của nghị quyết mới không chỉ kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được từ Nghị quyết 36, mà còn phải tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ về tư duy, thể chế và mô hình phát triển biển, với tầm nhìn mới và những quyết sách mạnh mẽ hơn cho các giai đoạn phát triển tiếp theo.

Đổi mới tư duy: Từ kinh tế biển sang không gian phát triển biển quốc gia

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh:

"Cần đổi mới tư duy và tầm nhìn phát triển biển trong giai đoạn mới. Tôi đề nghị tiếp tục nghiên cứu sâu để tạo ra bước phát triển mới về tư duy, trọng tâm là phải chuyển mạnh từ tư duy kinh tế biển sang tư duy không gian phát triển biển quốc gia mạnh. Đây có thể xem là bước phát triển mới về tư duy so với Nghị quyết 36."

Theo đó, biển không chỉ được xem là nơi khai thác tài nguyên hay phát triển một số ngành kinh tế đơn lẻ, mà phải được xác định là không gian phát triển chiến lược của quốc gia, là nơi hội tụ các lợi ích phát triển quốc phòng, an ninh, khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế. Nghị quyết mới không chỉ trả lời câu hỏi "phát triển các ngành kinh tế biển như thế nào?", mà còn phải trả lời câu hỏi lớn hơn: "Việt Nam sẽ khai thác và quản trị, phát huy toàn bộ không gian biển quốc gia thế nào để phục vụ cho mục tiêu phát triển đất nước trong nhiều thập niên tới?"

Tác động thực tiễn đối với doanh nghiệp và người dân

Việc chuyển đổi tư duy chiến lược này dự kiến sẽ tạo ra những thay đổi lớn trong chính sách phát triển kinh tế biển tại Việt Nam. Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai thác, chế biến thủy sản, du lịch biển, vận tải biển, năng lượng tái tạo (điện gió ngoài khơi) cần theo dõi sát sao quá trình xây dựng nghị quyết mới để điều chỉnh chiến lược đầu tư, kinh doanh phù hợp. Người dân sinh sống tại các vùng ven biển, đặc biệt là ngư dân, có thể kỳ vọng vào các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ Nhà nước, không chỉ về kinh tế mà còn về an sinh xã hội và bảo vệ môi trường biển.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nghị quyết 36-NQ/TW là gì?

Nghị quyết 36-NQ/TW được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII ban hành ngày 22/10/2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đây là văn bản chính trị quan trọng, đặt nền móng cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế biển quốc gia.

Tại sao cần xây dựng nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 36?

Theo đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, sau 8 năm thực hiện, bối cảnh trong nước và quốc tế đã thay đổi sâu sắc, đặt ra yêu cầu phát triển cao hơn. Nghị quyết mới cần đổi mới tư duy từ khai thác tài nguyên sang quản trị không gian biển tổng thể, đáp ứng mục tiêu phát triển đất nước trong dài hạn.

"Tư duy không gian phát triển biển quốc gia" khác gì so với tư duy kinh tế biển truyền thống?

Tư duy kinh tế biển truyền thống tập trung vào khai thác tài nguyên và phát triển các ngành kinh tế riêng lẻ. Trong khi đó, tư duy không gian phát triển biển quốc gia coi biển là không gian chiến lược tổng thể, tích hợp các mục tiêu quốc phòng, an ninh, khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế và phát triển bền vững, nhằm phát huy tối đa lợi thế của toàn bộ vùng biển quốc gia.