Công đoàn đề xuất sửa Bộ luật Lao động: Tăng ngày nghỉ Quốc khánh lên 4 ngày, giảm giờ làm xuống 40h/tuần

Tổng Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) Việt Nam vừa trình bày báo cáo trước Đại hội, đề xuất 5 nhóm kiến nghị trọng tâm nhằm sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động 2019. Đáng chú ý, tổ chức Công đoàn kiến nghị tăng ngày nghỉ Quốc khánh từ 2 lên 4 ngày (nghỉ từ mùng 2 đến 5/9) và giảm thời giờ làm việc bình thường xuống còn 40-44 giờ/tuần, nhằm thích ứng với bối cảnh kinh tế số và trí tuệ nhân tạo (AI).

Công đoàn đề xuất sửa Bộ luật Lao động: Tăng ngày nghỉ Quốc khánh lên 4 ngày, giảm giờ làm xuống 40h/tuần

Những kiến nghị chính về sửa đổi Bộ luật Lao động 2019

Theo báo cáo của Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, các kiến nghị tập trung vào 5 nhóm vấn đề lớn, hướng tới xây dựng chính sách pháp luật phù hợp với tình hình mới. Cụ thể:

• Sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động 2019: Đề nghị Quốc hội xem xét sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động 2019 để phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới quản trị quốc gia, xu hướng việc làm, khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và kinh tế nền tảng. Mục tiêu bao phủ toàn diện khu vực lao động phi chính thức theo phương châm “không ai bị bỏ lại phía sau”.
• Bổ sung quy định về trách nhiệm người sử dụng lao động: Bao gồm bữa ăn ca, chăm sóc sức khỏe tâm thần, hỗ trợ giảm căng thẳng (stress) và phòng chống kiệt sức tại nơi làm việc trong môi trường áp lực cao và công nghệ phức tạp.
• Chính sách làm việc linh hoạt: Quy định làm việc trực tuyến kết hợp trực tuyến phù hợp với chuyển đổi số và bối cảnh sáp nhập các địa phương.
• Chiến lược quốc gia về phát triển lực lượng lao động trong kỷ nguyên AI: Bổ sung quy định về nghĩa vụ của doanh nghiệp bố trí thời gian cho người lao động nghỉ làm việc, có hưởng lương để học tập chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, nâng cao năng lực tự bảo vệ và chấp hành pháp luật trong bối cảnh rủi ro an ninh truyền thống và phi truyền thống.

Đề xuất tăng ngày nghỉ Quốc khánh lên 4 ngày: Từ mùng 2 đến 5/9

Một trong những kiến nghị nổi bật là xem xét bổ sung tăng 2 ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh, nâng tổng số ngày nghỉ từ 2 ngày (mùng 2 và 3/9) lên 4 ngày (nghỉ từ mùng 2 đến 5/9). Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, đề xuất này nhằm tạo cơ hội cho người lao động được đưa con đến trường trong ngày khai giảng (thường diễn ra vào ngày 5/9 hàng năm).

“Việc tăng ngày nghỉ Quốc khánh không chỉ đáp ứng nhu cầu văn hóa, tinh thần của người lao động mà còn góp phần thúc đẩy du lịch nội địa và tiêu dùng, đồng thời tạo điều kiện cho các gia đình có con nhỏ tham dự lễ khai giảng năm học mới.”

Lộ trình giảm giờ làm việc bình thường xuống 40-44 giờ/tuần

Công đoàn cũng kiến nghị sửa đổi, quy định lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường của người lao động xuống còn từ 40 đến 44 giờ/tuần, thống nhất với khu vực công. Theo quy định hiện hành tại Bộ luật Lao động 2019, thời giờ làm việc bình thường không quá 8 giờ/ngày và 48 giờ/tuần. Đề xuất này nhằm tiến tới chuẩn quốc tế, đồng thời kết hợp với các giải pháp nâng cao năng suất lao động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Bảng so sánh quy định hiện hành và đề xuất

Nội dungQuy định hiện hành (Bộ luật Lao động 2019)Đề xuất của Công đoàn

Thời giờ làm việc bình thường

Không quá 8 giờ/ngày, 48 giờ/tuần

40-44 giờ/tuần

Ngày nghỉ Quốc khánh

2 ngày (mùng 2 và 3/9)

4 ngày (2-5/9)

Đề xuất xây dựng Luật Tố tụng Lao động

Bên cạnh đó, Tổng LĐLĐ Việt Nam đề nghị Quốc hội bổ sung nội dung xây dựng Luật Tố tụng Lao động vào Chương trình xây dựng pháp luật của Quốc hội khóa XVI. Mục tiêu nhằm khắc phục những hạn chế, vướng mắc trong giải quyết tranh chấp lao động hiện nay, hướng tới một cơ chế giải quyết chuyên nghiệp, nhanh chóng và hiệu quả, phù hợp với tính linh hoạt của thị trường lao động và sự khác biệt của tranh chấp lao động so với tranh chấp dân sự.

Tác động thực tiễn đối với người lao động và doanh nghiệp

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, nếu các kiến nghị trên được Quốc hội thông qua, sẽ có những tác động tích cực sau:

• Đối với người lao động: Giảm áp lực công việc, cải thiện sức khỏe tâm thần, có thêm thời gian nghỉ ngơi và chăm sóc gia đình, đặc biệt là trong dịp khai giảng năm học mới.
• Đối với doanh nghiệp: Buộc phải điều chỉnh mô hình tổ chức lao động, đầu tư vào công nghệ và nâng cao năng suất để bù đắp cho việc giảm giờ làm. Đồng thời, các quy định mới về bữa ăn ca và chăm sóc sức khỏe tâm thần sẽ làm tăng chi phí vận hành.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Khi nào các kiến nghị này có thể được xem xét thông qua?

Các kiến nghị này sẽ được trình lên Quốc hội trong kỳ họp thứ 8 (tháng 10/2024) hoặc kỳ họp thứ 9 (tháng 5/2025) để xem xét đưa vào chương trình xây dựng pháp luật. Quá trình sửa đổi Bộ luật Lao động dự kiến mất từ 1-2 năm để hoàn thiện.

Việc giảm giờ làm xuống 40 giờ/tuần có ảnh hưởng đến lương của người lao động không?

Theo quy định, việc giảm thời giờ làm việc bình thường không được làm giảm tiền lương của người lao động. Doanh nghiệp phải duy trì mức lương cũ cho đến khi có thỏa thuận mới hoặc quy định pháp luật điều chỉnh.

Người lao động trong khu vực phi chính thức có được hưởng các quyền lợi này không?

Đề xuất của Công đoàn nhấn mạnh mục tiêu “bao phủ toàn diện khu vực lao động phi chính thức”. Tuy nhiên, việc áp dụng các quy định về giờ làm và ngày nghỉ cho nhóm lao động này sẽ cần có lộ trình và cơ chế thực thi phù hợp.

Bài viết được thực hiện dựa trên báo cáo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và các quy định tại Bộ luật Lao động 2019. Thông tin mang tính tham khảo, đề nghị độc giả theo dõi các văn bản chính thức từ Quốc hội và Chính phủ.