Mô hình phát triển mới: Tự chủ sáng tạo và thích ứng quốc gia theo định hướng của Tổng Bí thư Tô Lâm

Chiều ngày 4/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan về Đề án đổi mới mô hình phát triển đất nước. Đề án này sẽ được trình Bộ Chính trị cho ý kiến, làm cơ sở để Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ban hành Nghị quyết, đánh dấu bước chuyển chiến lược cho kỷ nguyên phát triển mới của Việt Nam.

Mô hình phát triển mới: Tự chủ sáng tạo và thích ứng quốc gia theo định hướng của Tổng Bí thư Tô Lâm

Mô hình phát triển mới dựa trên nền tảng nào?

Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, mô hình phát triển mới phải được xây dựng trên cơ sở khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu được coi là hạ tầng nền tảng. Điều này đòi hỏi một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, kết nối hạ tầng - tài chính - dữ liệu - tiêu chuẩn - thị trường, với sự tham gia nòng cốt của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Nhà nước đóng vai trò chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp, xây dựng khung pháp lý đồng bộ về quản trị dữ liệu quốc gia, đẩy mạnh ứng dụng AI, cải thiện môi trường kinh doanh và cải cách hệ thống tài chính phục vụ phát triển dài hạn.

Con người là trung tâm của mô hình phát triển mới như thế nào?

Tổng Bí thư nhấn mạnh, mô hình phát triển mới phải đặt con người ở vị trí trung tâm, là mục tiêu, động lực và chủ thể của phát triển. Mọi chính sách đều hướng đến nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, năng lực sáng tạo, phẩm giá, cơ hội phát triển và quyền thụ hưởng công bằng của nhân dân. Cụ thể, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới cần có: tư duy sáng tạo, khả năng học tập suốt đời, năng lực thích ứng nhanh, năng lực hợp tác toàn cầu, năng lực số, đạo đức số và tinh thần công dân số.

Mục tiêu tổng quát của mô hình phát triển mới là gì?

Mục tiêu tổng quát là tạo bước chuyển căn bản về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực đổi mới sáng tạo, sức cạnh tranh quốc gia, năng lực tự chủ của nền kinh tế và chất lượng sống của nhân dân. Đất nước phát triển nhanh, bền vững, bao trùm, xã hội tiến bộ, văn minh, bảo vệ môi trường, có khả năng chống chịu cao trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời giữ vững ổn định chính trị, ổn định kinh tế vĩ mô, quốc phòng-an ninh và chủ quyền quốc gia.

Những đột phá chiến lược nào được xác định?

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ các nội dung đột phá bao gồm:

• Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và dữ liệu là hạ tầng nền tảng.
• Tổ chức đồng bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối hạ tầng - tài chính - dữ liệu - tiêu chuẩn - thị trường.
• Nhà nước chia sẻ rủi ro cùng doanh nghiệp; xây dựng khung pháp lý đồng bộ về quản trị dữ liệu quốc gia.
• Đẩy mạnh ứng dụng AI; cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh; cải cách sâu hệ thống tài chính.
• Phát triển con người Việt Nam toàn diện, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, giải phóng năng lực sáng tạo.
• Tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia theo hướng hình thành các vùng động lực tăng trưởng.

“Phát triển là phải làm cho đất nước có năng lực ngày càng cao hơn trong tự nhận thức thời đại, tự đổi mới thể chế, tự làm chủ tri thức và công nghệ, tự nuôi dưỡng con người sáng tạo, tự tái tạo môi trường sống, tự bảo vệ lợi ích quốc gia và tự mở rộng không gian phát triển.” — Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Tác động thực tiễn tới doanh nghiệp và người dân

Mô hình phát triển mới sẽ tạo ra những thay đổi sâu rộng, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống người dân:

• Doanh nghiệp: Được hưởng lợi từ môi trường kinh doanh được cải thiện mạnh mẽ, khung pháp lý đồng bộ về dữ liệu và AI, cùng cơ chế chia sẻ rủi ro từ Nhà nước. Các doanh nghiệp công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ là nòng cốt trong hệ sinh thái mới.
• Người dân: Được thụ hưởng các chính sách an sinh xã hội đa tầng, linh hoạt, bao phủ toàn dân. Chất lượng dân số được nâng cao, người cao tuổi được thiết kế một xã hội trường thọ để tiếp tục sống khỏe mạnh, làm việc và đóng góp.
• Xã hội: Hướng tới xây dựng xã hội số và công bằng số, quản trị xã hội trên nền tảng số, dữ liệu và AI, đồng thời giải quyết các thách thức về biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Khi nào Nghị quyết về mô hình phát triển mới sẽ được ban hành?

Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn thiện đề án và dự thảo Nghị quyết, trình Bộ Chính trị cho ý kiến theo đúng tiến độ trước khi trình Hội nghị lần thứ 3, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV.

Nghị quyết mới có thay thế các nghị quyết hiện hành không?

Không. Tổng Bí thư nhấn mạnh Nghị quyết phải kế thừa và phát triển sáng tạo các định hướng lớn từ cương lĩnh, Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị. Tuy nhiên, nội dung phải được chắt lọc tinh túy, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, không đơn thuần là bản tổng hợp các nghị quyết đã ban hành.

Năng lực tự chủ sáng tạo và tự thích ứng quốc gia được hiểu thế nào?

Đây là tư tưởng phát triển cốt lõi của Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Nó bao gồm: tự nhận thức thời đại, tự đổi mới thể chế, tự làm chủ tri thức và công nghệ, tự nuôi dưỡng con người sáng tạo, tự tái tạo môi trường sống, tự bảo vệ lợi ích quốc gia và tự mở rộng không gian phát triển.