Nghị định 133/2026/NĐ-CP: 7 thay đổi trọng tâm về xử phạt điện lực từ 25/5/2026

Nghị định 133/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 25/5/2026, chính thức có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, thay thế Nghị định 134/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực. Văn bản này mang đến 7 điểm mới trọng tâm, bao gồm việc bổ sung chế tài xử phạt đối với lĩnh vực điện năng lượng tái tạo, điều chỉnh giảm mạnh nhiều khung tiền phạt mang tính thủ tục, đồng thời tăng mức phạt đối với một số hành vi gây mất an toàn lưới điện. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết từng thay đổi và tác động thực tiễn.

Nghị định 133/2026/NĐ-CP: 7 thay đổi trọng tâm về xử phạt điện lực từ 25/5/2026

1. Bổ sung mức phạt vi phạm về phát triển điện năng lượng tái tạo: Mức cao nhất 100 triệu đồng

Điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định 133/2026/NĐ-CP là việc bổ sung Điều 7 quy định xử phạt đối với các vi phạm trong phát triển điện năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Trước đây, Nghị định 134/2013/NĐ-CP chưa có quy định cụ thể về lĩnh vực này.

Theo đó, các mức phạt được phân hóa như sau:

• Mức phạt từ 10 - 20 triệu đồng áp dụng đối với hành vi vi phạm trong phát triển nguồn điện tự sản xuất, tự tiêu thụ có đấu nối với hệ thống điện quốc gia. Cụ thể gồm: không thực hiện đúng nội dung đăng ký, không phối hợp đấu nối, nghiệm thu hoặc không tuân thủ lệnh điều độ điện lực.
• Mức phạt từ 80 - 100 triệu đồng áp dụng đối với hành vi không thực hiện hoặc không hoàn thành việc tháo dỡ các công trình điện gió, điện mặt trời khi hết thời hạn theo quy định. Đây là mức phạt cao nhất trong nhóm vi phạm này.
• Cũng chịu mức phạt 80 - 100 triệu đồng là hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ các cam kết trong hoạt động khảo sát điện gió ngoài khơi hoặc trong quá trình đầu tư, xây dựng, vận hành dự án điện gió ngoài khơi.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý tại Luật Việt Nam, việc bổ sung quy định này là cần thiết trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để xử lý các vi phạm phát sinh từ thực tiễn.

2. Điều chỉnh mức phạt vi phạm quy định về sử dụng điện: Tăng nặng một số hành vi

Điều 13 Nghị định 133/2026/NĐ-CP có hai thay đổi chính so với quy định cũ:

• Tăng mức phạt đối với hành vi cản trở người có thẩm quyền kiểm tra việc sử dụng điện: từ 2 - 3 triệu đồng (theo Nghị định 134/2013/NĐ-CP) lên 3 - 5 triệu đồng.
• Bổ sung hành vi mới: phạt 3 - 5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng phương tiện, thiết bị hoặc có hành vi gây hư hỏng, sự cố hệ thống điện của bên bán điện.

Đáng chú ý, quy định xử phạt đối với khách hàng sử dụng điện lớn (mức phạt 60-80 triệu đồng trước đây) đã bị bãi bỏ hoàn toàn tại Nghị định mới.

3. Giảm mạnh mức phạt vi phạm về Giấy phép hoạt động điện lực

Điều 6 Nghị định 133/2026/NĐ-CP thể hiện rõ xu hướng giảm nhẹ chế tài đối với các vi phạm mang tính thủ tục hành chính, nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp:

• Hành vi không lưu giữ bản gốc Giấy phép tại trụ sở: từ phạt tiền 5 - 10 triệu đồng chuyển sang hình thức cảnh cáo.
• Hành vi không báo cáo cơ quan cấp phép chậm nhất 60 ngày trước khi ngừng hoạt động điện lực: giảm từ 50 - 70 triệu đồng xuống 5 - 10 triệu đồng (giảm tới 85%).
• Hành vi cung cấp hồ sơ đề nghị cấp, sửa đổi, bổ sung giấy phép không chính xác: giảm từ 120 - 160 triệu đồng xuống 50 - 70 triệu đồng (giảm hơn một nửa).

4. Điều chỉnh mức phạt vi phạm về bảo vệ công trình điện lực: Giảm phạt, bổ sung hành vi mới

Điều 17 Nghị định mới vừa giảm mức phạt đối với một số hành vi, vừa bổ sung nhiều hành vi vi phạm mới để tăng cường an toàn hệ thống điện:

• Không đặt biển báo an toàn: giảm mức phạt tối đa từ 100 triệu đồng xuống 80 triệu đồng.
• Không kiểm tra, kiểm định hệ thống chống sét, nối đất: giảm mạnh từ 140 - 160 triệu đồng xuống 60 - 80 triệu đồng.
• Bổ sung 4 hành vi mới đều bị phạt 60 - 80 triệu đồng, bao gồm: không lắp đặt đúng thiết kế hệ thống chống sét; không có lưới bảo vệ, vách ngăn, biển báo an toàn điện; không bảo đảm khoảng cách an toàn; không có biển báo khu vực nguy hiểm, thiếu hệ thống chiếu sáng, thông gió.

5. Giảm mạnh mức phạt vi phạm an toàn trong phát điện, truyền tải, phân phối điện

Điều 18 Nghị định 133/2026/NĐ-CP ghi nhận sự điều chỉnh giảm mạnh mức phạt đối với các vi phạm về an toàn điện, đồng thời bổ sung thêm 3 hành vi vi phạm mới:

• Hành vi không ban hành đầy đủ quy trình, nội quy an toàn điện: giảm từ 120 - 140 triệu đồng xuống 20 - 40 triệu đồng (giảm tới 70%).
• Hành vi sử dụng người lao động chưa được đào tạo, chưa có thẻ an toàn: giảm từ 120 - 140 triệu đồng xuống 20 - 40 triệu đồng.
• Hành vi không thống kê, theo dõi tai nạn điện: giảm từ 120 - 140 triệu đồng xuống 20 - 40 triệu đồng.
• Bổ sung 3 hành vi mới đều bị phạt 20 - 40 triệu đồng: không có nội quy, quy trình, nhật ký vận hành; bố trí lao động không đúng chuyên môn; không có sơ đồ lưới điện, phương tiện bảo hộ, biển báo an toàn.

6. Điều chỉnh mức phạt về kiểm định an toàn kỹ thuật thiết bị, dụng cụ điện

Điều 20 Nghị định mới điều chỉnh giảm mức phạt và bổ sung thêm 3 hành vi vi phạm mới:

• Không xây dựng danh mục thiết bị phải kiểm định: giảm mức tối đa từ 40 triệu đồng xuống 30 triệu đồng.
• Không thực hiện kiểm định an toàn kỹ thuật: giảm mạnh từ 140 - 160 triệu đồng xuống 50 - 70 triệu đồng.
• Bổ sung 3 hành vi mới đều bị phạt 20 - 30 triệu đồng: sử dụng thiết bị không được kiểm định; không lưu giữ hồ sơ kết quả kiểm định; không báo cáo định kỳ kết quả hoạt động kiểm định hằng năm.

7. Bổ sung quy định xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử

Điều 28 Nghị định 133/2026/NĐ-CP lần đầu tiên bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực trên môi trường điện tử. Theo đó, việc xử lý được thực hiện thống nhất theo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung) và Nghị định số 118/2021/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung).

Theo luật sư Hoàng Tuấn Vũ, quy định này tạo cơ sở pháp lý cho việc áp dụng các thủ tục điện tử như lập biên bản vi phạm hành chính điện tử, gửi quyết định xử phạt qua cổng dịch vụ công, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả cơ quan quản lý và đối tượng bị xử phạt.

Tác động thực tiễn của Nghị định 133/2026/NĐ-CP

Nghị định 133/2026/NĐ-CP mang đến hai tác động chính đối với doanh nghiệp và người dân:

• Giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp: Việc giảm mạnh mức phạt đối với các vi phạm thủ tục hành chính (giấy phép, an toàn điện) giúp doanh nghiệp giảm chi phí tuân thủ, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Tăng cường quản lý năng lượng tái tạo: Việc bổ sung chế tài xử phạt đối với lĩnh vực điện gió, điện mặt trời giúp cơ quan quản lý có công cụ pháp lý để xử lý các vi phạm trong quá trình đầu tư, xây dựng, vận hành và tháo dỡ công trình.
• Hiện đại hóa quy trình xử phạt: Quy định về xử lý vi phạm trên môi trường điện tử mở đường cho việc số hóa toàn bộ quy trình xử phạt hành chính trong lĩnh vực điện lực.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nghị định 133/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày nào?

Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 25/5/2026, thay thế Nghị định 134/2013/NĐ-CP.

Mức phạt cao nhất theo Nghị định 133/2026/NĐ-CP là bao nhiêu?

Mức phạt cao nhất là 80 - 100 triệu đồng, áp dụng đối với hành vi không tháo dỡ công trình điện gió, điện mặt trời khi hết thời hạn, hoặc vi phạm cam kết trong hoạt động khảo sát điện gió ngoài khơi.

Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ Nghị định mới?

Doanh nghiệp cần rà soát lại các quy trình nội bộ về an toàn điện, kiểm định thiết bị, lưu giữ hồ sơ giấy phép và báo cáo định kỳ. Đặc biệt, các doanh nghiệp đầu tư vào năng lượng tái tạo cần tuân thủ nghiêm các cam kết và thời hạn tháo dỡ công trình để tránh bị xử phạt ở mức cao nhất.