Thủ tục trả tiền bảo hiểm tiền gửi theo Luật mới 2025: Quy trình, hạn mức và quyền lợi người gửi

Khi một tổ chức tín dụng tham gia bảo hiểm tiền gửi gặp sự cố và phát sinh nghĩa vụ chi trả, người gửi tiền cần nắm rõ quy trình, thời hạn và hạn mức để bảo vệ quyền lợi của mình. Theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 (số 111/2025/QH15), thủ tục trả tiền bảo hiểm tiền gửi được quy định chặt chẽ, với thời hạn tối đa 45 ngày kể từ khi phát sinh nghĩa vụ. Bài viết dưới đây phân tích chi tiết các bước, hạn mức chi trả và quyền nghĩa vụ của tổ chức bảo hiểm tiền gửi.

Thủ tục trả tiền bảo hiểm tiền gửi theo Luật mới 2025: Quy trình, hạn mức và quyền lợi người gửi

Thủ tục trả tiền bảo hiểm tiền gửi gồm những bước nào?

Theo Điều 24 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, quy trình trả tiền bảo hiểm được thực hiện qua 5 bước chính, với các mốc thời gian cụ thể:

• Bước 1: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi phải gửi hồ sơ đề nghị trả tiền bảo hiểm cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi. Hồ sơ bao gồm: văn bản đề nghị, danh sách người được bảo hiểm, số tiền gửi của từng người và số tiền bảo hiểm đề nghị chi trả.
• Bước 2: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, tổ chức bảo hiểm tiền gửi tiến hành kiểm tra chứng từ, sổ sách để xác định số tiền chi trả.
• Bước 3: Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc kiểm tra, tổ chức bảo hiểm tiền gửi phải có phương án trả tiền bảo hiểm; thông báo công khai về địa điểm, thời gian, phương thức trả tiền bảo hiểm trên ba số liên tiếp của một tờ báo trung ương, một tờ báo địa phương nơi đặt trụ sở chính, các chi nhánh của tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi và trên một báo điện tử của Việt Nam, trang thông tin điện tử của tổ chức bảo hiểm tiền gửi.
• Bước 4: Trong thời hạn tối đa 45 ngày kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, tổ chức bảo hiểm tiền gửi có trách nhiệm trả tiền bảo hiểm cho người được bảo hiểm tiền gửi.
• Bước 5: Khi nhận tiền bảo hiểm, người được bảo hiểm tiền gửi phải xuất trình các tài liệu, dữ liệu chứng minh quyền sở hữu hợp pháp đối với các khoản tiền gửi được bảo hiểm.

Lưu ý: Tổ chức bảo hiểm tiền gửi trực tiếp trả tiền bảo hiểm cho người được bảo hiểm hoặc ủy quyền cho tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khác thực hiện. Sau thời hạn 10 năm kể từ ngày thông báo công khai, những khoản tiền bảo hiểm không có người nhận sẽ được bổ sung vào nguồn vốn hoạt động của tổ chức bảo hiểm tiền gửi, và người có quyền sở hữu khoản tiền gửi đó không còn quyền yêu cầu trả lại.

Hạn mức chi trả tiền bảo hiểm tiền gửi được quy định thế nào?

Theo Điều 22 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, hạn mức chi trả tiền bảo hiểm được quy định như sau:

• Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định hạn mức chi trả tiền bảo hiểm trong từng thời kỳ. Mức này có thể thay đổi tùy theo tình hình kinh tế - xã hội.
• Trong trường hợp đặc biệt, để đảm bảo quyền lợi người gửi tiền, an toàn hệ thống tổ chức tín dụng, trật tự an toàn xã hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể quyết định hạn mức chi trả vượt hạn mức quy định, tối đa bằng toàn bộ các khoản tiền gửi được bảo hiểm của người gửi tiền tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.
• Hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi trong trường hợp thực hiện phương án phá sản tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt thực hiện theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, quy định về hạn mức chi trả linh hoạt này giúp bảo vệ tối đa quyền lợi của người gửi tiền, đặc biệt trong các tình huống khủng hoảng hệ thống ngân hàng.

Quyền và nghĩa vụ của tổ chức bảo hiểm tiền gửi là gì?

Theo Điều 14 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, tổ chức bảo hiểm tiền gửi có các quyền và nghĩa vụ chính sau:

• Quyền: Yêu cầu tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi cung cấp thông tin về tiền gửi được bảo hiểm; tính, thu phí bảo hiểm tiền gửi; quản lý, sử dụng và bảo toàn vốn; tham gia vào quá trình can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt, xử lý tổ chức tín dụng (cho vay đặc biệt, mua trái phiếu dài hạn, cử người quản lý quỹ tín dụng nhân dân được kiểm soát đặc biệt).
• Nghĩa vụ: Trả tiền bảo hiểm cho người được bảo hiểm tiền gửi theo quy định; theo dõi, kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về bảo hiểm tiền gửi của tổ chức tham gia; bảo đảm bí mật số liệu tiền gửi; thực hiện công tác tuyên truyền chính sách, pháp luật và hoạt động về bảo hiểm tiền gửi; tham gia quản lý, thanh lý tài sản của tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi.

Đáng chú ý: Tổ chức bảo hiểm tiền gửi có thể tiếp nhận hỗ trợ có hoàn trả từ ngân sách nhà nước, vay của tổ chức tín dụng có bảo lãnh của Chính phủ, hoặc vay đặc biệt từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong trường hợp nguồn vốn tạm thời không đủ để trả tiền bảo hiểm.

Tác động thực tiễn đối với người gửi tiền và doanh nghiệp

Việc quy định rõ ràng về thủ tục, thời hạn và hạn mức chi trả bảo hiểm tiền gửi mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Đối với người gửi tiền: An tâm hơn khi gửi tiền tại các tổ chức tín dụng, biết rõ quyền lợi được bảo vệ tối đa trong thời hạn 45 ngày. Trong trường hợp đặc biệt, họ có thể được chi trả toàn bộ số tiền gửi được bảo hiểm.
• Đối với doanh nghiệp: Các tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi có trách nhiệm cung cấp hồ sơ kịp thời, đảm bảo quyền lợi cho khách hàng. Đồng thời, tổ chức bảo hiểm tiền gửi có thể can thiệp sớm, giúp ổn định hệ thống tín dụng.

Câu hỏi thường gặp về thủ tục trả tiền bảo hiểm tiền gửi

Thời gian tối đa để nhận được tiền bảo hiểm tiền gửi là bao lâu?

Theo Điều 24 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, tổ chức bảo hiểm tiền gửi có trách nhiệm trả tiền bảo hiểm trong thời hạn tối đa 45 ngày kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi nhận tiền bảo hiểm tiền gửi gồm những gì?

Người được bảo hiểm tiền gửi cần xuất trình các tài liệu, dữ liệu chứng minh quyền sở hữu hợp pháp đối với các khoản tiền gửi được bảo hiểm tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi. Các tài liệu này có thể bao gồm: sổ tiết kiệm, thẻ ATM, hợp đồng tiền gửi, giấy tờ tùy thân (CMND/CCCD/hộ chiếu).

Nếu không nhận tiền bảo hiểm trong thời hạn quy định thì sao?

Sau thời hạn 10 năm kể từ ngày tổ chức bảo hiểm tiền gửi thông báo công khai về việc trả tiền bảo hiểm, những khoản tiền bảo hiểm không có người nhận sẽ được bổ sung vào nguồn vốn hoạt động của tổ chức bảo hiểm tiền gửi. Người có quyền sở hữu khoản tiền gửi được bảo hiểm sẽ không còn quyền yêu cầu tổ chức bảo hiểm tiền gửi trả số tiền đó.

Bài viết trên được tham vấn bởi Luật sư Nguyễn Đức Hùng và dựa trên các quy định tại Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 (số 111/2025/QH15) và Luật Các tổ chức tín dụng 2024.