Từ 01/7/2026: Lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng, hàng loạt quyền lợi BHXH, BHYT thay đổi thế nào?

Từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở chính thức được điều chỉnh tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP. Sự kiện này không chỉ ảnh hưởng đến tiền lương và phụ cấp của hàng triệu cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, mà còn kéo theo hàng loạt thay đổi quan trọng trong chính sách Bảo hiểm xã hội (BHXH) và Bảo hiểm y tế (BHYT). Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các mức đóng, mức hưởng mới nhất để người dân và doanh nghiệp chủ động nắm bắt.

Từ 01/7/2026: Lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng, hàng loạt quyền lợi BHXH, BHYT thay đổi thế nào?

Chính sách BHYT thay đổi ra sao từ ngày 01/7/2026?

Theo Nghị định 188/2025/NĐ-CP, việc tăng lương cơ sở làm thay đổi căn bản mức đóng và quyền lợi của người tham gia BHYT. Cụ thể, các mức phí và ngưỡng hưởng đều được điều chỉnh tăng tương ứng.

Mức đóng BHYT hộ gia đình tăng bao nhiêu từ 01/7/2026?

Theo khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng BHYT hộ gia đình được tính bằng 4,5% mức lương cơ sở đối với người thứ nhất, các thành viên tiếp theo được giảm dần theo tỷ lệ quy định. Với mức lương cơ sở mới, số tiền đóng cụ thể như sau:

• Người thứ nhất: 113.850 đồng/tháng (tăng 8.550 đồng so với mức 105.300 đồng trước đây).
• Người thứ hai (70%): 79.695 đồng/tháng.
• Người thứ ba (60%): 68.310 đồng/tháng.
• Người thứ tư (50%): 56.925 đồng/tháng.
• Từ người thứ năm trở đi (40%): 45.540 đồng/tháng.

Học sinh, sinh viên đóng BHYT bao nhiêu từ tháng 7/2026?

Bên cạnh việc tăng lương cơ sở, Nghị định 188/2025/NĐ-CP còn quy định mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho học sinh, sinh viên (HSSV) là tối thiểu 50% mức đóng. Mức đóng thực tế tối đa của HSSV là 56.925 đồng/tháng, tương đương 683.100 đồng/năm, tăng 51.300 đồng/năm so với mức cũ là 631.800 đồng/năm.

Ngưỡng chi phí khám chữa bệnh được BHYT chi trả 100% thay đổi thế nào?

Theo khoản 1 Điều 17 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, người tham gia BHYT được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh nếu chi phí cho một lần khám thấp hơn 15% mức lương cơ sở. Từ ngày 01/7/2026, ngưỡng này tăng từ dưới 351.000 đồng lên dưới 379.500 đồng (tăng 28.500 đồng).

Quyền lợi cho người tham gia BHYT 5 năm liên tục có gì mới?

Theo điểm d khoản 1 Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế và khoản 2 Điều 18 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục trở lên sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh nếu số tiền cùng chi trả trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở. Mức giới hạn này tăng từ 14,04 triệu đồng lên 15,18 triệu đồng (tăng 1,14 triệu đồng).

Chính sách BHXH điều chỉnh thế nào từ 01/7/2026?

Mức lương cơ sở mới cũng là căn cứ để tính toán nhiều khoản trợ cấp BHXH một lần và hàng tháng, mang lại lợi ích thiết thực cho người lao động.

Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi tăng bao nhiêu?

Theo Điều 58 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi được tính bằng 02 lần mức tham chiếu (bằng mức lương cơ sở trong giai đoạn chuyển tiếp). Mức hưởng mới là 5.060.000 đồng/con, tăng 380.000 đồng so với mức 4.680.000 đồng trước đây.

Mức trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất thay đổi ra sao?

Căn cứ Điều 85, Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, các khoản trợ cấp này được điều chỉnh tăng như sau:

• Trợ cấp mai táng (10 lần mức tham chiếu): Từ 23,4 triệu đồng lên 25,3 triệu đồng.
• Trợ cấp tuất hằng tháng mức thấp (50% mức tham chiếu): Từ 1,17 triệu đồng/tháng lên 1,265 triệu đồng/tháng.
• Trợ cấp tuất hằng tháng mức cao (70% mức tham chiếu): Từ 1,638 triệu đồng/tháng lên 1,771 triệu đồng/tháng.

Lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng có được tăng không?

Có. Theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh tăng 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026. Ngoài ra, các trường hợp có mức hưởng thấp còn được điều chỉnh bổ sung:

• Người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng/tháng trở xuống được tăng thêm 300.000 đồng/tháng.
• Người hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng/tháng được điều chỉnh lên 3,8 triệu đồng/tháng.

Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc điều chỉnh lương hưu lần này nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu cho người nghỉ hưu trước bối cảnh giá cả hàng hóa có xu hướng tăng.

Các khoản trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp tăng thế nào?

Các mức trợ cấp liên quan đến tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp đều được tính dựa trên mức lương cơ sở, do đó sẽ tăng tương ứng:

• Trợ cấp một lần (suy giảm 5% KNLĐ): Từ 11,7 triệu đồng lên 12,65 triệu đồng. Mỗi 1% suy giảm thêm được tăng từ 1,17 triệu đồng lên 1,265 triệu đồng.
• Trợ cấp hằng tháng (suy giảm 31% KNLĐ): Từ 702.000 đồng/tháng lên 759.000 đồng/tháng. Mỗi 1% suy giảm thêm tăng từ 46.800 đồng lên 50.600 đồng/tháng.
• Trợ cấp phục vụ hằng tháng: Bằng mức lương cơ sở, tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng.
• Trợ cấp một lần khi chết do TNLĐ, BNN (36 lần mức lương cơ sở): Từ 84,24 triệu đồng lên 91,08 triệu đồng.

Tác động thực tiễn đến người dân và doanh nghiệp

Việc tăng lương cơ sở từ 01/7/2026 tạo ra tác động kép. Một mặt, người lao động và người tham gia bảo hiểm phải đóng mức phí BHYT cao hơn (ví dụ: hộ gia đình đóng thêm 8.550 đồng/tháng cho người thứ nhất). Mặt khác, các quyền lợi về lương hưu, trợ cấp thai sản, mai táng, tuất và chi phí khám chữa bệnh đều được cải thiện đáng kể. Đối với doanh nghiệp, chi phí đóng BHXH, BHYT cho người lao động cũng sẽ tăng theo, ảnh hưởng đến kế hoạch tài chính và chi phí nhân sự.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tôi đang hưởng lương hưu 3,4 triệu đồng/tháng, từ 01/7/2026 tôi sẽ nhận được bao nhiêu?

Theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP, trước tiên lương hưu của bạn sẽ được tăng 8% lên mức 3,672 triệu đồng. Vì mức này trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng, bạn sẽ được điều chỉnh lên mức 3,8 triệu đồng/tháng.

Mức đóng BHYT hộ gia đình từ 01/7/2026 có thay đổi so với quy định cũ không?

Có. Mức đóng tăng do lương cơ sở tăng. Cụ thể, người thứ nhất đóng 113.850 đồng/tháng thay vì 105.300 đồng/tháng như trước. Tuy nhiên, tỷ lệ phần trăm đóng (4,5% lương cơ sở) và tỷ lệ giảm trừ cho các thành viên tiếp theo vẫn được giữ nguyên.

Người lao động bị tai nạn lao động suy giảm 40% khả năng lao động được hưởng trợ cấp hàng tháng bao nhiêu?

Theo Điều 49 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, mức trợ cấp hàng tháng được tính như sau: 30% x 2,53 triệu đồng + (40-31) x 2% x 2,53 triệu đồng = 759.000 đồng + 455.400 đồng = 1.214.400 đồng/tháng.